Aynı Dönemde Başladılar
Türkiye ile benzer dönemde başlatılan savunma programları neden farklı sonuçlara ulaştı? Bu merkez, 25 karşılaştırmalı dosyadan oluşan Envanter Medya serisinin ana sayfasıdır.
Amaç Türkiye’yi yapay biçimde birinci ilan etmek değil; hangi programın ne zaman başladığını, hangi aşamalardan geçtiğini ve farkın nereden çıktığını doğrulanabilir verilerle göstermektir.
Seri neyi ölçüyor?
Bir programı “başarılı” saymak için ilk uçuşu yapmış olması yetmez. Bu seride her program on ayrı ölçüte göre değerlendirilir: prototip, test kampanyası, seri üretim, operasyonel hizmet, üretim adedi, ihracat, mühimmat entegrasyonu, yerli alt sistem oranı, saha tecrübesi ve modernizasyon devamlılığı.
Karşılaştırmalarda program başlangıcı olarak resmî geliştirme kararı veya sözleşme tarihi esas alınır; kavramsal çalışmalar başlangıç sayılmaz. MALE, HALE, UCAV ve dolaşan mühimmat programları ayrı kategorilerde incelenir.
Kategoriler
İHA / SİHA
Bayraktar TB2, ANKA, AKINCI karşısında Eurodrone, Wing Loong, TAPAS, KUS-FS.
5 dosyaSavaş uçağı
KAAN, HÜRJET ve KF-21, AMCA, FA-50 programlarının takvim karşılaştırması.
3 dosyaTank
ALTAY ile K2 Black Panther: aynı kökten çıkan iki programın ayrışması.
2 dosyaHava savunma
HİSAR’dan SİPER’e: Türkiye ve Avrupa’nın geliştirme modelleri.
2 dosyaFüze
Türkiye ve Güney Kore füze sanayiinin gelişim hızı.
1 dosyaDeniz
MİLGEM ve benzer milli gemi programları; ihracata dönüşme süreci.
2 dosyaMotor
Yerli motor programlarının gelişimi ve kapanmayan teknoloji farkı.
1 dosyaRadar
Türk AESA radar programlarının gelişim çizgisi.
1 dosyaZırhlı araç
Türk zırhlı araç sektörünün ihracat modeli.
1 dosyaSeri dosyaları
Dosyalar öncelik araştırmasına göre sıralanmıştır. Yayımlananlar bağlantılıdır; diğerleri sırayla eklenmektedir.
- 01Türkiye ile aynı dönemde başlayan SİHA programları: 2026’da kim nerede?Yayında
- 02Türkiye ve Avrupa’nın MALE İHA programları: Avrupa neden üç kez baştan başladı?Yayında
- 03ANKA ile TAPAS: aynı sınıf, iki farklı sonuçYayında
- 04Türkiye ve Rusya askerî İHA programlarıYayında
- 05Türkiye ve Çin İHA ihracat modeliHazırlanıyor
- 06Bayraktar TB2 nasıl küresel ihracat ürününe dönüştü?Hazırlanıyor
- 07AKINCI ve ağır sınıf SİHA programlarıHazırlanıyor
- 08KIZILELMA ve insansız savaş uçağı projeleriHazırlanıyor
- 09ANKA III ve stealth UCAV programlarıHazırlanıyor
- 10KAAN ve KF-21: iki milli savaş uçağı programının zaman çizelgesiHazırlanıyor
- 11KAAN ve AMCAHazırlanıyor
- 12HÜRJET ve FA-50Hazırlanıyor
- 13ALTAY ve K2: aynı kökten çıkan iki tank programı nasıl ayrıştı?Hazırlanıyor
- 14ALTAY programının gecikme ve dönüşüm süreciHazırlanıyor
- 15MİLGEM ve benzer milli gemi programlarıHazırlanıyor
- 16MİLGEM neden ihracat başarısı yakaladı?Hazırlanıyor
- 17Türkiye ve Avrupa hava savunma geliştirme modelleriHazırlanıyor
- 18HİSAR’dan SİPER’e gelişimHazırlanıyor
- 19Türkiye ve Güney Kore füze sanayiiHazırlanıyor
- 20Türk zırhlı araç sektörünün ihracat modeliHazırlanıyor
- 21Yerli motor programlarının gelişimiHazırlanıyor
- 22Türk AESA radar programlarının gelişimiHazırlanıyor
- 23Türkiye’nin savunma ürün geliştirme süresi nasıl değişti?Hazırlanıyor
- 24Türkiye’nin savunma sanayii ihracatı neden hızlandı?Hazırlanıyor
Editoryal ilkeler
- Yabancı bir program, gerçekten iptal edilmiş, seri üretime ulaşamamış, uzun süre askıya alınmış veya hedeflerinin büyük bölümünü karşılayamamışsa “başarısız” olarak nitelenir. Aksi hâlde “farklı hızda ilerledi” ifadesi kullanılır.
- Türkiye’nin öne çıktığı alanlar takvim, ürün, kullanıcı, ihracat ve saha tecrübesi üzerinden gösterilir; rakibi küçültme yoluna gidilmez.
- Türkiye’nin geride olduğu alanlar (motor, sertifikasyon, büyük platform tecrübesi) gizlenmez, ayrı bir başlıkta ele alınır.
- Proje tarihi, üretim adedi, ihracat, maliyet ve gecikme nedeni asla uydurulmaz. Veri yoksa “açık kaynaklarda yeterli veri bulunmuyor” denir.
- “İlgileniyor” ile “satın aldı” ayrımı korunur; sipariş, teslimat, müzakere ve operasyonel kullanım ayrı kategorilerdir.
- Sonuç tek galip üzerinden kurulmaz; kategori bazlı değerlendirme yapılır.
EM-PDI nedir?
Envanter Medya Program Gelişim Endeksi (EM-PDI), bir programın ürüne ve kullanıcıya dönüşme derecesini 100 puan üzerinden ölçen editoryal bir çerçevedir. Ağırlıklar: operasyonel hizmet 20, seri üretim 15, ihracat 15, üretim ölçeği 10, teknolojik bağımsızlık 10, alt sistem entegrasyonu 10, takvim performansı 10, modernizasyon potansiyeli 5, kullanıcı çeşitliliği 5.
EM-PDI resmî bir endeks değildir ve teknik kaliteyi ölçmez. Geliştirme aşamasındaki bir program düşük puan alır; bu “kötü program” değil, “olgunluk aşamasına henüz gelmemiş program” anlamına gelir. Eksik veri varsa puan zorla doldurulmaz.
