Malezya–Türkiye Savunma Sanayii İlişkileri: Üç Kuvvet, İki Tersane, Bir Ortak

Malezya–Türkiye savunma sanayii hattı seride iki şeyi tek başına yapıyor: bedellerin çoğu resmî olarak açık ve deniz hattı iki ayrı Türk tersanesiyle yürüyor. 2011’de bir 8×8 aracın Malezya’da üretilmesiyle başlayan hat, 2026’da on bir hafta içinde üç korveti denize indirdi ve ikinci sahil güvenlik gemisinin kabul mektubunu aldı. Arada üç ANKA, bir Aselsan şirketi ve iki başkent ziyareti var. Bu dosya on beş yılı tek tabloda okuyor.

Serinin altıncı ikili ilişki dosyası. Malezya’nın korvet ve ANKA kararı dokuzuncu dosyada iki program olarak incelenmişti; burada o veri tekrar edilmiyor. Eklenen şey ilişkinin geri kalanı: AV8 Gempita, Desan’ın iki görev gemisi, Aselsan Malaysia ve LIMA 2025 anlaşmaları, çerçeve toplantıları ve KAAN ilgisi. Pakistan, Polonya, Suudi Arabistan, Katar ve Endonezya dosyalarında kurulan kalıp burada da geçerli: sözleşme, kabul mektubu, mutabakat, aktarım ve ilgi ayrı ayrı yazıldı.

Kısa cevap: şeffaf bedel, iki tersane, bir yerli hat

Yirmi iki dosyada bedel çoğunlukla basın rakamıydı ya da hiç yoktu. Malezya’da beş kalemin dördü resmî rakamla açıklandı: korvetler 536,5 milyon avro, ANKA 91,6 milyon dolar, MPMS-1 68,8 ve MPMS-2 83,75 milyon dolar; AV8 için FNSS’nin 559 milyon dolarlık kabul mektubu da kamuya açıktı. İkinci fark deniz hattında: deniz hattı dosyasında alıcılar tek tersaneyle çalıştı; Malezya’da Deniz Kuvvetleri’nin korvetlerini STM ana yükleniciliğinde İstanbul Tersanesi, sahil güvenliğin görev gemilerini Desan yapıyor. Üçüncü fark en eski kalemde: AV8 Gempita 2014’ten beri Pahang’da üretiliyor — Türk hattının Malezya’daki tek yerli montaj örneği. Türk paketine bu dosyanın eklediği bileşen şeffaf bedel; ikincisi çok tersaneli deniz hattı.

Tablonun söylediği üç şey. On iki kalemin altısında resmî bedel var; seride başka hiçbir ilişkide bu oran yok. Türk tarafında altı şirket — FNSS, TUSAŞ, STM, Desan, Aselsan, Havelsan-Roketsan alt sistemleri — ve Malezya tarafında dört yerli ortak. Ve Endonezya‘daki gibi her katmanda değil, Katar‘daki gibi sermayeyle değil: Malezya’nın aldığı şey açık fiyatlı, takvimli ürün ve bir yerli montaj hattı.

Malezya’nın ihtiyacı neydi?

Malezya Asya’nın orta ölçekli bütçelerinden birine ve Güney Çin Denizi’ne bakan geniş bir deniz yetki alanına sahip; envanteri Rus Su-30MKM, ABD F/A-18D, Kore FA-50, Fransız-Alman-İspanyol gemi ve denizaltıları içeren karma bir yapı. Dokuzuncu dosya ihtiyacı deniz alanı üzerinden anlatmıştı: bölgede varlık gösteren korvet ve geniş alanı gözetleyen MALE. Bu dosyanın eklediği ihtiyaç iki katman daha: sahil güvenliğin (MMEA) uzun süre denizde kalabilen görev gemisi ve Kara Kuvvetleri’nin 2011’de başlayan 8×8 mekanize dönüşümü. Dördü de aynı kısıtla geldi — açık bütçe, açık takvim — ve Türk hattı dördünde de açık fiyat verdi.

Kara: AV8 Gempita, hattın en eski kalemi

Malezya hükümeti Şubat 2011’de DEFTECH’e 12 konfigürasyonda 257 zırhlı aracın tasarım, geliştirme ve üretimi için sözleşme verdi; FNSS Haziran 2011’de 559 milyon dolarlık kabul mektubunu imzaladı. Araç, PARS 8×8 tasarımından türetildi ve DEFTECH’in Pahang tesisinde üretildi; ilk 12 araç Aralık 2014’te teslim edildi. Toplam teslim adedi resmî olarak açıklanmadı; basın Mayıs 2023 itibarıyla 118 araç yazdı ve dosya bunu basın rakamı olarak tuttu. Türkiye’nin zırhlı araç üretimindeki gücü seride Estonya‘da hazır ürün, Romanya‘da ortak girişim, Endonezya‘da ortak tasarım olarak görünmüştü; Malezya’da lisanslı yerli üretim ve hattın on beş yıllık kökü.

Hava: ANKA ve G7 Aerospace

25 Mayıs 2023’te LIMA fuarında imzalanan 91,6 milyon dolarlık sözleşme üç ANKA-S, bir yer kontrol istasyonu ve iki yıl desteği kapsıyor. İlk araç Haziran 2025’te teslim edildi, 3 Nisan 2026’da Malezya’da ilk uçuşunu yaptı ve Kraliyet Hava Kuvvetleri operasyonel ilanı öncesi doğrulama uçuşları gerçekleştirdi; üç aracın tamamının teslim tarihi açıklanmadı. Yerel ortak G7 Aerospace, ANKA işini TUSAŞ ürünleri için KAAN’a uzanan “uzun vadeli ortaklık” temeli olarak tanımladı — bu bir şirket beyanı ve dosya öyle yazdı.

Deniz: üç korvet on bir haftada

Haziran 2024’te hükümetler arası kabul mektubuyla başlayan LMS Batch 2 programı 536,5 milyon avro; çelik kesim Aralık 2024, omurga Nisan 2025. Ada sınıfından türetilen yaklaşık 2.500 tonluk, 99,56 metrelik üç korvet 24 Mayıs, 7 Haziran ve 9 Ağustos 2026‘da İstanbul Tersanesi’nde denize indirildi — on bir haftada üç gemi. Sistemler Türk: Havelsan savaş yönetim sistemi, Aselsan CENK 3D ve AKREP radarları, Roketsan ATMACA. Teslimat hedefi 2027 sonu. Büyük gemi üreticileri arasında Türk tersanesi Malezya’ya Ada soyundan gemi satarken Malezya kendi LCS programını yerli tersanede yürütüyor; iki hat aynı donanmada.

Sahil güvenlik: Desan ve iki MPMS

Deniz hattının ikinci tersanesi Desan. 10–11 Şubat 2025’te Erdoğan’ın Kuala Lumpur ziyaretinde Malezya İçişleri Bakanlığı ile Desan, sahil güvenlik (MMEA) için 99 metrelik çok amaçlı görev gemisi MPMS-1’in kabul mektubunu imzaladı: 68,8 milyon dolar, helikopter güvertesi, iki hava aracı, dört hızlı önleme botu; çelik kesim Temmuz 2025. 7 Ocak 2026’da Ankara’daki ilk Yüksek Düzeyli Stratejik İşbirliği Konseyi’nde MPMS-2’nin kabul mektubu Anwar İbrahim ile Erdoğan’ın önünde değişildi: 83,75 milyon dolar, tamamlanma Aralık 2027, pakette bir insansız deniz aracı. Desan’ın Malezya’da ilk yurt dışı tersanesini açma niyeti Ocak 2026’da aktarıldı; sözleşme yok, dosya aktarım yazdı.

Elektronik: Aselsan Malaysia ve LIMA 2025

Aselsan Malaysia Sdn Bhd, Aselsan’ın 2017’de Kuala Lumpur’da kurduğu ve yüzde yüzüne sahip olduğu şirket; uzaktan komutalı silah sistemleri odaklı iş geliştirme ve müşteri destek noktası. Mayıs 2025’te LIMA’da iki iş birliği anlaşması ve bir mutabakat imzalandı: Sapura Secured Technologies ile askerî haberleşme ve kriptoda ortak geliştirme-üretim, MILDEF ile Kara Kuvvetleri’nin Tarantula zırhlı araçlarına uzaktan komutalı silah, haberleşme, elektro-optik ve komuta kontrol sistemleri. Adet ve bedel açıklanmadı. Türk elektro-optik üreticilerinin DSA 2026 katılımı, alt sistem hattının korvet ve zırhlı araç paketlerinin dışına taştığını gösteriyor.

Fiyat neden yazılıyor?

Bu seride ilk kez bir ilişkide dört resmî bedel yan yana: korvetler 536,5 milyon avro, ANKA 91,6, MPMS-1 68,8, MPMS-2 83,75 milyon dolar; AV8 için 559 milyon dolarlık kabul mektubu da açık. Malezya’nın ihale ve MMEA açıklamaları bedeli kamuya veriyor. Bu, Körfez ve Suudi Arabistan‘daki “bedel açıklanmadı” satırlarının tam tersi ve maliyet-etkinlik puanının bu dosyada yüksek olmasının nedeni. Birim kıyas için ANKA en iyi örnek: üç araç, bir istasyon ve iki yıl destek 91,6 milyon dolar.

Eğitim ve mühimmat

Eğitim iki kanaldan: ANKA ekipleri TUSAŞ’ta, korvet personeli İstanbul’da kabul testleri sürecinde; AV8 için DEFTECH hattı on yılı aşkın süredir yerli teknik personelle çalışıyor. Mühimmat, Türk paketinin “aynı pakette mühimmat” bileşeni: korvetler ATMACA ile geliyor ve ATMACA’nın teslimat envanteri Malezya’yı Endonezya’dan sonra ikinci ihracat kullanıcısı olarak kaydediyor. Üçüncü ülke onayı sorunu Türk hattında yok; Malezya’nın Su-30MKM filosu için BrahMos-A değerlendirmesi ise Rus-Hint hattının kendi takvimine bağlı.

Alternatifler ve tamamlayıcılar

Tablonun okunması gereken satırı beşinci: Malezya hafif muharip uçak ihtiyacını 2023’te Kore’den 18 FA-50 ile karşıladı; HÜRJET’in ihracat müşterileri arasında Malezya yok. Dosya bunu olduğu gibi yazdı: Türk hattı bir ihalede seçilmedi ve aynı yıl ANKA’da seçildi. Bu, seride Azerbaycan‘dan sonra alıcının kalem bazında farklı tedarikçileri yan yana koyduğunun en açık örneği. Muharip uçak katmanında Türk teklifi yok, KAAN ilgi aşamasında; dosya üstünlük iddiası kurmadı.

KAAN: ilgi, sözleşme değil

SSB Başkanı Haluk Görgün 2024’te Malezya ile KAAN’da iş birliğine açık olduklarını söyledi; TUSAŞ LIMA 2025’te KAAN ihracatının Türkiye’nin kendi alımına bağlı olduğunu açıkladı; G7 Aerospace ANKA ortaklığını KAAN dâhil TUSAŞ ürünleri için temel olarak tanımladı. Üçü de beyan; sözleşme, görüşme takvimi ya da adet yok. Endonezya‘da imza, Suudi Arabistan‘da “son aşama” açıklaması vardı; Malezya’da ilgi. Dosya kalemi ilgi statüsünde tuttu ve öngörü yazmadı.

Türk paketinin Malezya sürümü

Körfez’de dört bileşen saymıştık: sicil, mühimmat, izin ve üretim payı. Balkanlar bağış ve NATO içi referansı, Orta Asya tam kataloğu, Pakistan alıcı tersanesi ve ters akışı, Polonya alt sistem entegrasyonu ve ittifak lojistiğini, Suudi Arabistan yerlileştirme basamağını, Katar alıcı sermayesi ve üssü, Endonezya tam katmanlı ortaklığı ekledi. Malezya iki bileşen ekliyor: şeffaf bedel ve çok tersaneli deniz hattı.

Şeffaf bedel

Bedel açıklığı alıcının kurumsal yapısından geliyor: Malezya’nın ihale ve sahil güvenlik açıklamaları sözleşme bedelini yayımlıyor. Sonuç, seride ilk kez bir Türk paketinin dört kaleminin birim fiyat düzeyinde okunabilmesi. Polonya‘nın 270 milyon dolarlık TB2 paketi ve Katar‘ın ARES bedelleri tek tek açıktı; Malezya’da kara, hava, deniz ve sahil güvenlik aynı anda açık. Bu bileşen Türk hattının lehine ya da aleyhine değil; dosyayı kullanılabilir kılıyor.

Çok tersaneli deniz hattı

Deniz hattı seride tek tersaneyle ilerlemişti: Pakistan‘da STM ve alıcı tersanesi, Endonezya‘da TAIS. Malezya’da iki alıcı kurum iki Türk tersanesiyle çalışıyor: Deniz Kuvvetleri STM ile hükümetler arası modelde, İçişleri Bakanlığı Desan ile kabul mektubu modelinde. Desan’ın Malezya’da tersane açma niyeti gerçekleşirse deniz hattı ilk kez alıcı ülkede inşaya geçer; bugün aktarım. Ukrayna ve BAE dosyalarındaki “tek başkentten izin” unsuru burada da geçerli; farkı, iki tersanenin iki farklı sözleşme modeliyle aynı ülkede çalışması.

On beş yılda ne değişti?

Zaman çizelgesi hattın üç evresini gösteriyor: 2011–2017 AV8 ve Aselsan şirketi, 2023–2024 ANKA ve korvet, 2025–2026 Desan, Aselsan anlaşmaları ve çerçeve toplantıları. 2026 dönüm noktası: Ocak’ta MPMS-2, Nisan’da ANKA’nın ilk uçuşu, Mayıs–Ağustos’ta üç korvetin denize inişi.

Resmî olan ve aktarım aşamasında olan

Tablo, hattın bir sonraki basamağının nerede olduğunu gösteriyor: Aselsan–Sapura ortak geliştirmesi sözleşmeye, Desan tersane planı inşaya dönüşürse Malezya hattı yerli üretim katmanına AV8’den sonra ikinci kez geçer. Bugün biri mutabakat, diğeri aktarım.

EM-PFI değerlendirmesi

Puan iki programın değil ilişki genelinin değerlendirmesi. Korvet ve ANKA kararının kendi puanı dokuzuncu dosyada 77’ydi; ilişki geneli AV8 yerli üretimi, iki tersaneli deniz hattı, Aselsan anlaşmaları ve şeffaf bedellerle dört puan yukarıda.

Kırılım serinin omurgasının ortasında duruyor: teslimat hızlı, sanayi payı orta. Estonya‘dan farkı AV8 yerli hattı, Endonezya‘dan farkı korvet ve ANKA’nın Türkiye’de yapılması. Katar ile benzer hız, ama sermaye yerine yerli üretim ve açık bedel.

Riskler ve sınırlar

Bu bölüm Türk ürününü zayıflatmak için değil, dosyayı kullanılabilir kılmak için var.

Peki bu hat nereye gidiyor?

Dosyanın başındaki tanıma dönelim: şeffaf bedel, iki tersane, bir yerli hat. Malezya, Türk sanayiinden açık fiyatlı ve takvimli ürün aldı — 8×8 zırhlı araç, MALE, korvet, görev gemisi — ve karşılığında yerli ortak ağını açtı: DEFTECH üretici, G7 Aerospace ortak, Sapura ve MILDEF Aselsan’ın muhatabı. Seride bedeli bu kadar açık başka bir ilişki yok; Endonezya ortak üretimde daha derin, Pakistan ters akışta daha geniş, ama ikisi de Malezya kadar okunabilir değil. On beş yılda on iki kalem, altı Türk şirketi, iki tersane ve dört resmî bedel: hattın ölçüsü bu.

Bir sonraki basamak iki başlığa bağlı: Aselsan–Sapura ortak geliştirmesinin sözleşmeye ve Desan’ın tersane planının inşaya dönüşmesi. İkisi de dönüşürse Malezya hattı AV8’den sonra ikinci kez yerli üretime geçer; dönüşmezse hat bugünkü hâlinde — açık fiyatlı ürün, iki tersane, bir yerli hat — kalır ve bu da seride orta-üst basamak. 2027’deki korvet teslimatları, MPMS-2 ve LIMA 2027 ilk bakılacak yerler. Bu dosya yalnızca imzalanan ve teslim edileni yazdı.

Bu tercih neden mantıklıydı? Üç nedenle. Birincisi açıklık: Malezya’nın kurumsal yapısı bedeli yayımlıyor ve Türk hattı bu açıklıkla çalışabildi; korvet, ANKA ve iki görev gemisi kamuya açık rakamla imzalandı. İkincisi hız: üç korvet on bir haftada denize indi, ANKA iki yılda geldi; deniz hattı takvimini tutan bir üretici, dünya programlarıyla kıyaslandığında Malezya için öngörülebilir bir tedarikçi. Üçüncüsü izin: Türk sistemleri üçüncü ülke onayına bağlı değil; Rus, ABD ve Kore hatlarını aynı envanterde tutan bir ordu için bu, takvimi alıcının elinde bırakıyor. Gelecekte yeni alım olur mu? Doğrulanmış takvimde korvet ve MPMS teslimatları var; Aselsan ve Desan mutabakat ve aktarım, KAAN ilgi. Bunların dışındaki her şey öngörüdür ve bu dosya öngörü yazmadı. Okurun dosyadan alması gereken tek cümle şu: Malezya hattı, Türk savunma sanayiinin bir ülkeye üç kuvvet ve sahil güvenlikte açık fiyatlı ürün verdiği, iki tersaneyle çalıştığı ve on beş yıllık bir yerli montaj hattı taşıdığı tek örnek.

Malezya tarafı için Malezya askerî envanteri ve BrahMos-A değerlendirmesi; Türk tarafı için Aselsan Malaysia, üçüncü korvetin denize inişi, ANKA ve PARS teslimat envanteri okunabilir. Savunma programları merkezi Türkiye ile dünya programlarını karşılaştırıyor.

Sık sorulan sorular

Serinin diğer dosyaları

“Neden Türk Savunma Sanayiini Seçtiler?” serisi, tek tek ihracat haberlerinin ötesine geçip alıcı ülkenin ihtiyacını, masadaki alternatifleri ve sözleşme yapısını inceliyor.

• Polonya neden Bayraktar TB2 aldı?
• Suudi Arabistan neden AKINCI’yı tercih etti?
• Pakistan neden MİLGEM aldı?
• Estonya neden Türk zırhlı araçlarını seçti?
• Romanya neden COBRA II aldı?
• Katar neden Türk savunma sistemlerini tercih ediyor?
• Ukrayna neden Bayraktar TB2 aldı?
• Azerbaycan neden Türk savunma sistemlerini tercih ediyor?
• Malezya neden Türk savunma sanayiine yöneliyor?
• Endonezya neden Türk savunma şirketleriyle ortaklık kuruyor?
• BAE neden Türk savunma sektörüne yatırım yapıyor?
• Afrika neden Türk zırhlı araçlarını tercih ediyor?
• Avrupa neden Türk mühimmatına ilgi gösteriyor?
• Türk savaş gemileri neden ihracatta büyüyor?
• Körfez ülkeleri neden Türk İHA’larını tercih ediyor?
• Balkan ülkelerinde Türk savunma sanayii neden büyüyor?
• Orta Asya ülkeleri neden Türk İHA’larına yöneliyor?
• Pakistan–Türkiye savunma sanayii ilişkileri
• Polonya–Türkiye savunma sanayii ilişkileri
• Suudi Arabistan–Türkiye savunma sanayii ilişkileri
• Katar–Türkiye savunma sanayii ilişkileri
• Endonezya–Türkiye savunma sanayii ilişkileri

Serinin tamamı ve bölge kırılımları için Türkiye Savunma İhracatı merkez sayfası kullanılabilir.

Kaynaklar ve yöntem

• Malezya Dışişleri Bakanlığı — Erdoğan’ın resmî ziyareti (10–11 Şubat 2025); 1. Yüksek Düzeyli Stratejik İşbirliği Konseyi ortak bildirisi (Ankara, 7 Ocak 2026)
• Malezya Deniz Güvenlik Ajansı (MMEA) ve Desan Tersanesi — MPMS-1 kabul mektubu (Şubat 2025), çelik kesim (Temmuz 2025); MPMS-2 kabul mektubu ve 83,75 M$ bedel (7 Ocak 2026)
• STM ve İstanbul Tersanesi açıklamaları — LMS Batch 2 çelik kesim (Aralık 2024), omurga (Nisan 2025), denize iniş törenleri (24 Mayıs, 7 Haziran, 9 Ağustos 2026)
• TUSAŞ ve Malezya Kraliyet Hava Kuvvetleri — ANKA sözleşmesi (LIMA, 25 Mayıs 2023); ilk teslimat (Haziran 2025); ilk uçuş (3 Nisan 2026)
• FNSS ve DEFTECH açıklamaları — AV8 Gempita kabul mektubu (Haziran 2011); ilk teslimat (Aralık 2014)
• Aselsan 2024 Faaliyet Raporu ve LIMA 2025 açıklaması — Aselsan Malaysia Sdn Bhd; Sapura Secured Technologies ve MILDEF anlaşmaları (Mayıs 2025)
• SSB ve TUSAŞ açıklamaları — KAAN iş birliğine ilişkin beyanlar (2024; LIMA 2025)
• Uluslararası savunma yayınları — AV8 teslim adedi (basın), Desan tersane planı ve aktarım statüsündeki kalemler tabloda belirtildi

Yöntem notu. Her kalem sözleşme / kabul mektubu / mutabakat / aktarım / ilgi statüsüyle yazıldı; mutabakat ve ilgi sözleşme gibi sunulmadı. AV8 teslim adedi resmî olarak açıklanmadığı için basın rakamı basın rakamı olarak işaretlendi; MPMS-1 teslim tarihi kaynaklarda farklı olduğu için yazılmadı. FA-50 kararı Malezya’nın kendi ihale sonucu olarak yazıldı; Rus, ABD ve Kore hatları rakip değil ayrı katman olarak verildi, üstünlük iddiası yok. EM-PFI puanı Envanter Medya editoryal değerlendirmesidir; resmî bir endeks değildir.