TUSAŞ Nedir? Ne İş Yapar, Kimin, Ürünleri ve Çalışan Sayısı

TUSAŞ (Türk Havacılık ve Uzay Sanayii A.Ş.), Türkiye’nin uçak, helikopter, insansız hava aracı ve uydu geliştiren ana havacılık kuruluşudur. 1973’te kurulan şirket; KAAN muharip uçağından HÜRJET eğitim jetine, ANKA ve AKSUNGUR insansız hava araçlarından GÖKBEY ve ATAK helikopterlerine kadar geniş bir platform ailesini tasarlar, üretir ve entegre eder. Hisselerinin çoğunluğu Türk Silahlı Kuvvetlerini Güçlendirme Vakfı’na aittir; şirket borsada işlem görmez.

TUSAŞ Nedir?

TUSAŞ, tam adıyla Türk Havacılık ve Uzay Sanayii A.Ş. (İngilizce Turkish Aerospace Inc., TAI), Türkiye’nin havacılık ve uzay sanayiindeki ana yüklenici kuruluşudur. Kökeni 1973’te Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı bünyesinde, ülkenin havacılıkta dışa bağımlılığını azaltma amacıyla atılan adıma dayanır. 1984’te F-16 ortak üretimi için Türk-ABD ortaklığıyla TAI kuruldu; 2005’te TAI ve TUSAŞ tek çatı altında birleştirildi. Bugün şirket, özgün platform geliştirmenin yanı sıra Airbus ve Boeing gibi küresel üreticilere yapısal parça ve kompozit üretimi de yapar.

TUSAŞ Ne İş Yapar?

TUSAŞ’ın faaliyetleri şu ana başlıklarda toplanır:

• Muharip ve eğitim uçakları: KAAN (5. nesil milli muharip uçak), HÜRJET (jet eğitim/hafif taarruz), HÜRKUŞ (turboprop eğitim).
• İnsansız hava araçları: ANKA ve ANKA-S, AKSUNGUR, ANKA-3, ŞİMŞEK/SÜPER ŞİMŞEK hedef uçakları.
• Helikopterler: T129 ATAK, T625 GÖKBEY, T929 ATAK-2, T925.
• Uzay ve uydu: GÖKTÜRK keşif uyduları, İMECE gözlem uydusuna katkı, TÜRKSAT 6A yapısal katkısı, uydu entegrasyon ve test altyapısı.
• Modernizasyon ve yapısal üretim: F-16 ve uçak modernizasyon projeleri, Airbus/Boeing için gövde ve kompozit iş paketleri.

TUSAŞ Kimin? Ortaklık Yapısı

TUSAŞ, ortaklığı kamu ağırlıklı bir anonim şirkettir ve borsada işlem görmez; yani hisseleri halka açık değildir. Güncel ortaklık dağılımı aşağıdaki gibidir:

TUSAŞ’ın Ürünleri ve Platformları

Şirketin öne çıkan güncel platformları, sınıflarına göre şöyle özetlenebilir. Aşağıdaki değerlerde prototip ile seri üretim ayrımı korunur; kesinleşmemiş teknik veriler resmî açıklama geldikçe güncellenir.

TUSAŞ Kaç Çalışanı Var?

TUSAŞ, Türkiye’nin en büyük savunma ve havacılık işverenlerinden biridir. Kamuya yansıyan verilere göre şirketin çalışan sayısı 2015-2025 arasında yaklaşık 10.000 kişi artarak ≈17.000 seviyesine ulaşmıştır; bunun yaklaşık 7.000’i mühendis, 6.000’i teknikerdir. 2026 kaynaklarında ~16.000-16.200 aralığında rakamlar da geçmektedir. Personel sayısı yeni programlarla birlikte hızla değiştiği için bu veriler dönemleriyle birlikte değerlendirilmelidir.

Cirosu ve Finansal Görünüm

TUSAŞ, Defense News Top 100 2025 listesinde ~2,2 milyar dolarlık savunma geliriyle 47. sırada yer aldı; bu, bir önceki listeye göre üç sıra yükseliş ve yaklaşık %43 yıllık büyüme anlamına geliyor. Şirket, ASELSAN, Baykar ve ROKETSAN ile birlikte listeye giren Türk firmalarından biridir. Toplam ciro ve sipariş büyüklüğü rakamları, resmî denetimli raporlar açıklandıkça dönemleriyle birlikte güncellenir.

Diğer Savunma Şirketleriyle İlişkisi

TUSAŞ, platformları tek başına değil; Türk savunma sanayiinin diğer çekirdek firmalarıyla iş bölümü içinde üretir. Uçak ve helikopterlerin radar, aviyonik, elektro-optik ve elektronik harp sistemlerinin büyük bölümü ASELSAN tarafından; motorların yerlileştirme çalışmaları TEI tarafından; görev yazılımı ve simülasyon çözümleri HAVELSAN tarafından; füze ve akıllı mühimmat entegrasyonu ise ROKETSAN ve TÜBİTAK SAGE tarafından sağlanır. Bu nedenle TUSAŞ platform ana yüklenicisidir; platformdaki her alt sistem TUSAŞ ürünü değildir.

Sıkça Sorulan Sorular

TUSAŞ ne iş yapar?

Muharip ve eğitim uçakları, insansız hava araçları, helikopterler ve uydular tasarlar, üretir ve entegre eder; ayrıca uçak modernizasyonu ile Airbus ve Boeing gibi üreticilere yapısal parça ve kompozit üretimi yapar.

TUSAŞ ile TAI aynı şirket mi?

Evet. TAI (Turkish Aerospace Inc.), şirketin İngilizce adıdır. 1984’te kurulan TAI ile TUSAŞ 2005’te tek çatı altında birleşti; bugün ikisi aynı kurumu ifade eder.

TUSAŞ devletin mi, özel şirket mi?

TUSAŞ ortaklığı kamu ağırlıklı bir anonim şirkettir ve borsada işlem görmez. En büyük ortak %54,49 payla Türk Silahlı Kuvvetlerini Güçlendirme Vakfı’dır (TSKGV); %45,45 pay Savunma Sanayii Başkanlığı’na aittir.

TUSAŞ ne zaman ve neden kuruldu?

28 Haziran 1973’te, Türkiye’nin havacılık alanındaki dışa bağımlılığını azaltmak ve yerli uçak üretim kabiliyeti kazanmak amacıyla kuruldu. 1984’te F-16 ortak üretimi için TAI kuruldu, 2005’te iki yapı birleştirildi.

TUSAŞ’ın merkezi nerede?

Merkezi ve ana üretim yerleşkesi Ankara’nın Kahramankazan ilçesindedir. Burada uçak, helikopter, İHA ve uydu üretim, entegrasyon ve test tesisleri bulunur.

TUSAŞ kaç çalışanı var?

Kamuya yansıyan verilere göre çalışan sayısı yaklaşık 17.000’dir; bunun yaklaşık 7.000’i mühendis, 6.000’i teknikerdir. 2026 kaynaklarında ~16.000-16.200 aralığı da geçmektedir.

TUSAŞ hangi uçakları üretiyor?

Öne çıkan platformları KAAN muharip uçağı, HÜRJET ve HÜRKUŞ eğitim uçakları, ANKA ve AKSUNGUR insansız hava araçları ile T129 ATAK, T625 GÖKBEY ve T929 ATAK-2 helikopterleridir.

TUSAŞ borsada işlem görüyor mu?

Hayır. TUSAŞ halka açık değildir ve borsada işlem görmez; hisseleri TSKGV, SSB ve THK arasında paylaşılmıştır.

Kaynaklar

• TUSAŞ resmî sitesi — tusas.com
• TUSAŞ Kariyer — kariyer.tusas.com
• Savunma Sanayii Başkanlığı — ssb.gov.tr
• Defense News Top 100 (2025) — savunma sanayii ciro sıralaması.
• Anadolu Ajansı / Daily Sabah / Hürriyet Daily News — 2025 Top 100 ve TUSAŞ haberleri.
• Wikipedia — Turkish Aerospace Industries (kaynak keşfi ve tarihçe için).

İlgili Haberler