TÜMOSAN savunma ürünleri rehberi: katalogdaki sistemler
Bu rehber, TÜMOSAN’ın savunma sanayii ürünlerinin tamamını tek sayfada topluyor. Şirket, SSB 2026 Ürün Kataloğu’nda Pusat ve Pusat Hibrit araçlarından ALP güç gruplarına, TMSN motor ve şanzıman ailelerinden marin sistemlere ve araç elektroniğine uzanan yaklaşık 30 kalemle yer alıyor. TÜMOSAN savunmada ana yüklenici değil, güç grubu ve alt sistem tedarikçisi olarak konumlanıyor; bilinen teslimatları ÖMTTZA araçlarının motorları, uçak durdurma sistemi geri sarma motorları ve ULAQ’a entegre edilen marin motordur. Aşağıdaki bölümler her ürün grubunu özetleyip ayrıntılı dosyalara yönlendiriyor.
Araçlar: Pusat ve Pusat Hibrit
Portföyün en görünür ürünü, IDEF 2017’de tanıtılan Pusat 4×4 taktik tekerlekli zırhlı araçtır. Açık kaynaklarda 1+8 personel, BR7 balistik koruma ve 700 km menzil aktarılıyor; sipariş durumu resmî olarak açıklanmadı. 2021’de tanıtılan Pusat Hibrit, dizel-elektrik tahrikli sürümdür. Aracın yabancı muadilleriyle kıyası Pusat-JLTV karşılaştırma dosyasında yer alıyor.
Motorlar: S8000’den X serisine
Motor portföyü iki ana aileden oluşuyor. TMSN S8000 ailesi; 3-4 silindirli, 55-115 beygir bandında mekanik, common rail ve marin sürümleriyle şirketin ölçek motorudur. TMSN X serisi ise 300-530 beygir bandındaki askeri motorlardır; Pusat ve ÖMTTZA kapsamındaki FNSS PARS araçlarında kullanılıyor. Ailelerin programa dönüşen uygulamaları ve ALTAY güç grubu geçmişi askeri motor programları dosyasında anlatılıyor.
Ürün grupları tablosu
| Grup | Katalog kalemleri | Durum |
|---|---|---|
| Araçlar | Pusat, Pusat Hibrit | Sergileniyor; sipariş açıklanmadı |
| Güç grupları | ALP 1, ALP 2, ALP 3, ALP 4 | IDEF’19’dan bu yana sergileniyor |
| Askeri motorlar | TMSN X 5.4 / X 5.5 / X 7.4 | ÖMTTZA teslimatları (basın) |
| Ticari-askeri motorlar | TMSN S8000 Mekanik / Common Rail / Marin, TMSN 5.4 Marin, X 7.4 Marin | Seri üretimde |
| Şanzımanlar | TMSN 3007 ATR, 1308 MT/AMT, 2506 AT | Pusat ve ALP’te kullanılıyor |
| Aktarma organları | Transfer kutusu, diferansiyel, tekerlek göbeği, bağımsız süspansiyon | Üretimde |
| Elektronik | DMKÜ, TEKÜ, HAKÜ, HGDÜ, gösterge panelleri (askeri araç / marin / iş makinesi), menzil arttırıcı sistem | Üretimde; ULAQ’ta kontrol ünitesi kullanıldı |
| Marin sistemler | Marin motorlar, kontrol-kumanda ve uzaktan yönetim sistemleri | ULAQ envanterde; 14 motor tersanelere teslim |
| Diğer | Uçak durdurma sistemi geri sarma motoru, jeneratör | Hv.K.K. teslimatları (basın) |
Güç grupları ve aktarma zinciri
ALP güç grupları, TÜMOSAN motoru ile şanzımanını soğutma ve egzoz sistemleriyle tek pakette birleştiriyor; şirket bu aileyi 18 tona kadar paletli zırhlılar için konumlandırıyor. Şanzımanlar, transfer kutuları, akslar ve DMKÜ-TEKÜ-HAKÜ-HGDÜ kontrol üniteleri aktarma organları ve araç elektroniği dosyasında ayrıntılandırılıyor. Deniz tarafında marin motorlar ve ULAQ entegrasyonu marin motorlar dosyasında inceleniyor.
Şirket ve pazar bağlamı
TÜMOSAN 1976’da kurulan, 2004’ten beri Albayrak Grubu bünyesinde çalışan ve Borsa İstanbul’da işlem gören bir üreticidir; kurumsal yapı TÜMOSAN kimin dosyasında, genel profil TÜMOSAN nedir sayfasında anlatılıyor. Savunma gelirlerinin toplam ciro içindeki payı açıklanmıyor; şirketin ana geliri traktör satışlarından geliyor. Dış pazarlarda 23 ülkeye traktör ve motor ihraç ediliyor; savunma ürünlerinde açıklanmış ihracat yoktur ve konu ihracat dosyasında ele alınıyor.
Bu rehber nasıl okunmalı?
TÜMOSAN’ın savunma portföyü değerlendirilirken üç ayrım yararlıdır. Birincisi, teslim edilmiş ürünler ile sergilenen ürünler arasındaki fark: marin motor, geri sarma motoru ve ÖMTTZA motorları teslimat aşamasına geçmişken Pusat ve ALP ailesi henüz fuar referanslıdır. İkincisi, katalog kalemi ile bağımsız ürün arasındaki fark: DMKÜ veya transfer kutusu gibi kalemler tek başına satılabilir alt sistemlerdir ve ana değerleri entegre oldukları güç gruplarından gelir. Üçüncüsü, şirket beyanı ile bağımsız doğrulama arasındaki fark: yerlilik oranları ve performans değerleri ağırlıkla şirket ve savunma basını kaynaklıdır; bu rehberdeki her dosyada kaynak listesi ayrıca verilmiştir.
Sık sorulan sorular
TÜMOSAN’ın envantere girmiş savunma ürünü var mı?
Evet. ULAQ SİDA’ya entegre edilen marin motor Aralık 2025’te TSK envanterine girdi. Ayrıca uçak durdurma sistemi geri sarma motorları Hava Kuvvetleri kullanımında ve ÖMTTZA araçlarının motor teslimatları basına yansıdı.
SSB kataloğunda TÜMOSAN’ın kaç ürünü var?
2026 kataloğunda araçlar, güç grupları, motorlar, şanzımanlar, aktarma organları ve elektronik üniteler dahil yaklaşık 30 kalem listeleniyor.
TÜMOSAN ana yüklenici mi?
Savunma projelerinde bugüne kadar ana yüklenici olmadı; FNSS ve SDT gibi firmalara alt yüklenici olarak motor tedarik etti. Pusat, şirketin kendi geliştirdiği araç platformudur.
ALP güç grubu satın alınabilir mi?
ALP ailesi fuarlarda sergileniyor ve katalogda yer alıyor; açıklanmış bir seri sipariş bulunmuyor. Tedarik görüşmeleri şirketle doğrudan yürütülüyor.
Kaynaklar ve doğrulama notu
Ürün listesi SSB 2026 kataloğu esas alınarak derlendi; durum bilgileri şirket duyuruları ve basın haberleriyle çapraz kontrol edildi. Erişim tarihi: 13 Ağustos 2026.
- https://www.tumosan.com.tr/tr/haberler/tumosan-idef25te-gucunu-ve-yerli-muhendisligini-sergiledi
- https://www.tumosan.com.tr/tr/haberler/tumosan-imzali-yerli-marin-motoru-ulaq-ile-hizmete-girdi
- https://www.tumosan.com.tr/tr/haberler/tumosan-saha-expo-2024te-yuksek-performansli-urunleriyle-dikkat-cekti
- https://www.defenceturk.net/tumosanin-guc-grubu-ve-alt-sistem-calismalari
- https://www.hurriyet.com.tr/teknoloji/ozel-maksatli-taktik-tekerlekli-zirhli-araca-yerli-ve-milli-motor-41406064
- https://www.trthaber.com/haber/savunma/turk-jetleri-yerli-motorla-piste-guvenli-iniyor-662049.html
