Türk Savunma Sanayisinin 30 Yılı: ASELSAN’dan KAAN’a 12 Köşe Taşı
Türk Savunma Sanayisinin 30 Yılı: 12 Köşe Taşı
1990’larda Türkiye, F-16 lisans üretimi dışında neredeyse her şeyi ithal ediyordu. Bugün KAAN, Altay, TAYFUN, ATMACA, TCG Anadolu — küresel pazarda emsalsiz bir hikaye. Bu, üç on yıllık bir kararlılık ve birikim hikayesidir.
- ASELSAN’dan KAAN’a 12 dönüm noktası
- 1975’ten bugüne Türk savunma sanayinin doğuş anları
- Hangi proje hangi alanda bağımsızlık sağladı
- 2025—2035: bir sonraki 10 yılın yol haritası
ASELSAN Kuruluyor — 1975
https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/b/bf/Interpolitex2015part4-33.jpg
| Kuruluş | 1975 |
| Çalışan | 11.000+ |
| Pazar payı | Türk savunma elektroniği %85+ |
| İhracat | 70+ ülke |
ROKETSAN — Füze Bağımsızlığı Doğuyor
https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/4/47/Roketsan_display_in_Kyiv_07.jpg
| Kuruluş | 1988 |
| Çalışan | 4.000+ |
| Ürün hattı | CİRİT/UMTAS/SOM/ATMACA/TAYFUN/SİPER |
| İhracat | 30+ ülke |
BAYKAR — Aile Şirketinden Küresel Markaya
https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/4/4d/Bayraktar_TB2_Runway.jpg
| Kuruluş | 1984 (otomotiv), 2003 (İHA) |
| TB2 üretildi | 700+ |
| Operatör | 34 ülke |
| Yıllık ciro | ~1,8 milyar $ |
TUSAŞ — Kanat Sahibi Türkiye
https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/8/8e/TAI_Anka.jpg
| Kuruluş | 1973 |
| Çalışan | 13.000+ |
| Ürün hattı | ANKA / ATAK / HÜRJET / KAAN |
| İhracat platformları | 4 ülke |
MİLGEM — Türk Donanması’nın Devrimi
https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/5/56/TCG_%C4%B0stanbul_%28F-515%29_%28cropped%29.jpg
| İlk gemi | TCG Heybeliada 2011 |
| Ada sınıfı | 4 korvet |
| İstif sınıfı | 4 fırkateyn |
| İhracat | Pakistan, Ukrayna sözleşme |
T-155 Fırtına ve BORAN — Topçu Bağımsızlığı
https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/1/10/Turkish_Navy_amphibious_assault_ship_TCG_Anadolu_%28L400%29_steams_in_the_Mediterranean_Sea.jpg
| İlk Fırtına teslimi | 2003 |
| BORAN seri üretim | 2024 |
| Top | 155 mm L/52 |
| Yerli içerik | %80+ |
TCG Anadolu — İHA Uçak Gemisi
https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/1/10/Turkish_Navy_amphibious_assault_ship_TCG_Anadolu_%28L400%29_steams_in_the_Mediterranean_Sea.jpg
| Hizmete giriş | 2023 |
| Yer değişimi | 27.000 ton |
| Hava unsuru | TB3, KIZILELMA, helikopter |
| Yedek | TCG Trakya planlı |
ATAK ve ATAK 2 — Saldırı Helikopteri Pazarı
https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/5/51/BG12-1001_%2814662033896%29.jpg
| T129 ilk teslim | 2014 |
| T129 üretildi | 85+ |
| İhracat | 9 ülke |
| T929 ATAK 2 | 2024 ilk uçuş |
KAAN — 5. Nesil Türk Savaş Uçağı
https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d9/IMG-TAI-TFX.jpg/3840px-IMG-TAI-TFX.jpg
| İlk uçuş | 2024 |
| Motor | F110 (interim), TF35000 (yerli) |
| IOC | 2028 |
| Hedef ihracat | Pakistan, Endonezya, BAE |
HÜRJET — Yerli Jet Eğitimi
https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f9/TAI_H%C3%BCrjet_Teknofest2019_%281%29.jpg/3840px-TAI_H%C3%BCrjet_Teknofest2019_%281%29.jpg
| İlk uçuş | 2023 |
| Motor | F404-GE-102 (geçici) |
| İlk ihracat | Malezya 2024 |
| TSK siparişi | 12 + opsiyon |
Altay — Yerli Tank Sahaya İniyor
https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/eb/Altay_Tank.jpg/3840px-Altay_Tank.jpg
| Seri üretim | 2024 |
| Top | 120 mm L/55 (MKE) |
| Aktif koruma | AKKOR APS |
| Sözleşme | 250 adet |
TAYFUN ve Hipersonik — Stratejik Vuruş
https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/4/47/Roketsan_display_in_Kyiv_07.jpg
| TAYFUN menzili | 565 km |
| İlk başarılı test | 2022 |
| Hipersonik faz | 2024 |
| TAYFUN-2 hedef | 1.000+ km |
Türkiye Nasıl Bu Noktaya Geldi?
| Dönem | Türk Savunma Sanayinin Hali | Anahtar Olay |
|---|---|---|
| 1975—1990 | Telsiz ve elektronik ithal | ASELSAN, ROKETSAN, MİTAS kuruluyor |
| 1990—2000 | F-16 ve M48 modernizasyon | TAI F-16 lisans üretimi (1987—1995) |
| 2000—2010 | İlk yerli ürünler | T-155 Fırtına, Cobra zırhlı, MİLGEM omurga |
| 2010—2020 | İHA devrimi başlıyor | ANKA (2010), TB2 (2014), Altay prototip |
| 2020—2025 | Tam ekosistem operasyonel | KAAN, HÜRJET, ATAK 2, TAYFUN, KIZILELMA |
| 2025—2035 | 5. nesil + insansız sistemler | KAAN IOC, ATAK 2 seri üretim, Altay 4. nesil |
Sonuç: Kararlılığın Hikayesi
Bu 12 köşe taşı, üç on yıllık bir kararlılığın ürünü. Her hükümet farklı politika izlese de, savunma sanayinde yerlileşme sürekli bir devlet politikası olarak kaldı. ASELSAN 1975’te radyo yapan bir vakıftı; bugün KAAN’ın AESA radarını üreten dünya devi. ROKETSAN 1988’de Stinger’a alternatif arayışıyla doğdu; bugün TAYFUN ile NATO ittifakının 10. balistik füze gücü. Önümüzdeki on yıl, Türk savunma sanayinin küresel ihracat lideri olarak konumlanma dönemi olacak — Pakistan’dan Endonezya’ya, Romanya’dan Mısır’a açılan pazarlar bunu gösteriyor.
📰 envantermedya’yı Google Haberler’de takip et
Her gün yeni bir derin analiz, Türk savunma sanayisinin küresel emsalleriyle karşılaştırması doğrudan akışında. Yorumda bekleyen başka bir konu var mı?
