ROKETSAN Devletin mi, Özel mi? Net Cevap ve Ortaklık
ROKETSAN pratikte devlet kontrolünde bir şirkettir, klasik anlamda özel bir firma değildir. Hisselerinin %55’i kamu vakfı TSKGV‘de, geri kalanı ASELSAN, MKE ve VakıfBank gibi kamu bağlantılı kuruluşlardadır. ROKETSAN borsada işlem görmez ve halka açık değildir; ancak bir bakanlığa bağlı devlet dairesi de değildir, hukuken bir anonim şirket olarak faaliyet gösterir.
| ROKETSAN — Devlet mi, Özel mi? | |
|---|---|
| Kısa cevap | Devlet kontrolünde (kamu vakfı ağırlıklı) |
| Çoğunluk sahibi | TSKGV (kamu vakfı) — %55 |
| Kamu kökenli toplam pay | %95’in üzerinde |
| Hukuki statü | Anonim şirket (A.Ş.) |
| Devlet dairesi mi? | Hayır — bakanlığa bağlı değil |
| Halka açık mı? | Hayır — BİST’te işlem görmez |
| Yabancı ortak | Yok |
| Genel Müdür | Murat İkinci |
ROKETSAN devletin mi, özel mi?
En kısa yanıt şudur: ROKETSAN devlet kontrolünde bir savunma şirketidir. Şirket hisselerinin çoğunluğu bir kamu vakfının elinde olduğu ve kalan payların tamamına yakını yine kamu bağlantılı kuruluşlara ait olduğu için ROKETSAN özel sektör firması olarak nitelendirilemez. Buna karşılık şirket, doğrudan bir bakanlığa bağlı devlet dairesi ya da klasik bir kamu iktisadi teşebbüsü (KİT) de değildir; hukuken bağımsız bir anonim şirket olarak kurulmuş ve öyle işletilmektedir.
Bu ayrımı anlamak önemlidir çünkü “devletin mi” sorusu iki farklı şekilde yanıtlanabilir. Mülkiyet açısından bakılırsa cevap açıkça evete yakındır: çoğunluk hissesi kamudadır, karar alma süreçlerinde kamu iradesi belirleyicidir ve şirketin ürettiği stratejik teknolojiler millî kontrol altında tutulur. İşleyiş açısından bakılırsa ROKETSAN, kendi yönetimi, kendi bütçesi ve yaklaşık 5.000 kişilik iş gücüyle ticari bir şirket gibi hareket eder; sözleşmeler için rekabet eder, ürünlerini ihraç eder ve gelirini kendi yatırımlarına yönlendirir.
Dolayısıyla en doğru tanım “devlet bağlantılı, kamu kontrolünde stratejik bir savunma şirketi” ifadesidir. ROKETSAN’ı ne tamamen devlete ait bir kurum ne de sıradan bir özel şirket olarak düşünmek doğru olur; şirket bu ikisinin arasında, kamu vakfı modeline dayanan kendine özgü bir konumda yer alır. Uluslararası basın ve analiz kuruluşları da ROKETSAN’ı çoğunlukla “devlet destekli” veya “devlet kontrolündeki” Türk füze üreticisi olarak tanımlar.
ROKETSAN’ın tam unvanı ROKETSAN Roket Sanayii ve Ticaret A.Ş.’dir. Şirket 14 Haziran 1988’de Savunma Sanayii İcra Komitesi kararıyla Ankara’da kurulmuş; kuruluşundan itibaren mülkiyeti kamu iradesiyle şekillendirilmiştir. Bu yapı tesadüfi değildir: roket ve füze gibi hassas teknolojilerin özel ya da yabancı sermayenin denetimine geçmemesi, bilinçli bir tercih olarak sahiplik modeline yansıtılmıştır.
Neden “özel şirket” demek yanlış olur?
Bir şirketin özel sayılabilmesi için sermayesinin ağırlıklı olarak özel kişi ya da kuruluşlarda olması, çoğu zaman da hisselerinin serbestçe alınıp satılabilmesi beklenir. ROKETSAN her iki ölçütü de karşılamaz. Hisselerin çoğunluğu bir kamu vakfındadır ve şirketin serbestçe işlem gören bir hissesi bulunmaz. Bu nedenle ROKETSAN’ı özel bir şirket olarak tanımlamak yanıltıcı olur.
Ortaklık tablosuna bakıldığında kamu ağırlığı net biçimde görülür. Kamu vakfı TSKGV %55, ASELSAN %15, MKE %15 ve VakıfBank %10 pay tutar; bu dört ortağın toplamı hisselerin %95’ini aşar. “Diğer” olarak gösterilen %5’lik dilim ise görece küçük kalır. Üstelik ASELSAN’ın kendisi de bir TSKGV kuruluşu olduğundan, kamu vakfının ROKETSAN üzerindeki dolaylı etkisi kâğıt üstündeki %55’ten daha yüksektir.
Aşağıdaki tablo, “devletin mi” sorusunun neden kamu lehine yanıtlandığını rakamlarla özetler:
ROKETSAN borsada işlem görmediği için çeyreklik piyasa raporları yayımlamaz; finansal gücü ağırlıklı olarak yıllık ciro açıklamaları ve Defense News Top 100 gibi uluslararası sıralamalar üzerinden kamuoyuna yansır. Bu şeffaflık düzeyi de şirketin kamu ağırlıklı, borsa dışı yapısının bir sonucudur.
TSKGV modeli: devlet ile özel arasında üçüncü yol
ROKETSAN’ın mülkiyetinin merkezinde Türk Silahlı Kuvvetlerini Güçlendirme Vakfı (TSKGV) yer alır. Bu vakıf, Türk Silahlı Kuvvetleri’nin savunma kabiliyetini güçlendirmek ve millî savunma sanayiini geliştirmek amacıyla kurulmuş bir kamu vakfıdır. TSKGV doğrudan silah üretmez; bunun yerine ROKETSAN, ASELSAN, HAVELSAN ve ASPİLSAN gibi stratejik şirketlerin hisselerini elinde tutan bir çatı kuruluş gibi çalışır.
Bu model, savunma sanayiinin ya doğrudan devlet mülkiyetiyle ya da tamamen özel şirketlerle yürütüldüğü ülkelere kıyasla kendine özgü bir üçüncü yol sunar. Kâr amacı gütmeyen bir kamu vakfı stratejik şirketlerin sahipliğini üstlenir; bu şirketlerden elde edilen gelir, dış hissedarlara temettü olarak dağıtılmak yerine büyük ölçüde savunma sanayiindeki yeni teknoloji ve kapasite yatırımlarına yönlendirilir. ROKETSAN’ın on yıllar boyunca sürdürdüğü yoğun Ar-Ge faaliyeti ve son dönemdeki büyük tesis yatırımları, kısmen bu istikrarlı ve sabırlı sahiplik yapısının sağladığı öngörülebilirlikle mümkün olmuştur.
Bu nedenle “ROKETSAN devletin mi” sorusunun ardında aslında sahiplik felsefesine dair bir tercih vardır. TSKGV modeli, füze ve roket gibi hassas teknolojilerin millî kontrol altında kalmasını, stratejik kararların ticari kâr kaygısının ötesinde ülke güvenliği önceliğiyle alınmasını ve şirketin uzun vadeli millî bir varlık olarak yönetilmesini hedefler. ROKETSAN, klasik bir KİT’in bürokratik yapısından da, halka açık bir şirketin piyasa baskısından da farklı bir çerçevede işletilir.
Borsada var mı, ROKETSAN hissesi alınabilir mi?
En sık sorulan sorulardan biri de ROKETSAN hissesinin satın alınıp alınamayacağıdır. Yanıt nettir: ROKETSAN Borsa İstanbul’da (BİST) işlem görmez ve halka açık değildir. Şirketin halka arz edilmiş, serbestçe alınıp satılabilen bir hissesi bulunmaz; bir sembolü (ticker), serbest dolaşımdaki payı veya piyasa fiyatı yoktur. Dolayısıyla bireysel yatırımcıların doğrudan ROKETSAN’a ortak olması mümkün değildir.
Bu noktada zaman zaman karışıklık yaşanır çünkü ROKETSAN’ın ortağı olan ASELSAN’ın hisseleri Borsa İstanbul’da işlem görür. Ancak ASELSAN’ın halka açık olması, ROKETSAN’ın da halka açık olduğu anlamına gelmez. ROKETSAN’a dolaylı bir maruziyet ancak ASELSAN gibi kendisi kote olan ortaklar üzerinden düşünülebilir; bu da ROKETSAN’a değil, o şirketlere yatırım anlamına gelir.
Herhangi bir halka arz (IPO) planı bugün için resmî olarak açıklanmadı. Böyle bir değişiklik olması hâlinde şirketin ve düzenleyici kurumların resmî kanallarından duyurulur; bu içerik de o doğrultuda güncellenir. Özetle: ROKETSAN devlet kontrolünde, kamu vakfı ağırlıklı, borsa dışı stratejik bir savunma şirketidir; ne tamamen özeldir ne de piyasadan satın alınabilir.
ROKETSAN’ın “devlet mi, özel mi” konumu, çoğunluk hissesi kamu vakfı TSKGV’de olan ve borsada işlem görmeyen resmî ortaklık yapısına dayanır. Şirket halka açık olmadığından denetlenmiş çeyreklik pay/sermaye verileri kamuya açık değildir; resmî olarak açıklanmayan detaylar bu şekilde belirtilmiştir.
Sık Sorulan Sorular
ROKETSAN devletin mi, özel mi?
ROKETSAN pratikte devlet kontrolünde bir şirkettir. Hisselerinin %55’i kamu vakfı TSKGV’de, kalanı ASELSAN, MKE ve VakıfBank gibi kamu bağlantılı kuruluşlardadır. Özel bir firma değildir; ancak bir bakanlığa bağlı devlet dairesi de değil, anonim şirket olarak işletilir.
ROKETSAN bir devlet dairesi ya da KİT mi?
Hayır. ROKETSAN doğrudan bir bakanlığa bağlı devlet dairesi ya da klasik bir kamu iktisadi teşebbüsü değildir. Hukuken bağımsız bir anonim şirkettir; ancak mülkiyeti ve kontrolü kamu vakfı ve kamu kuruluşlarında olduğu için devlet bağlantılı sayılır.
ROKETSAN borsada işlem görür mü, hissesi alınabilir mi?
Hayır. ROKETSAN Borsa İstanbul’da işlem görmez ve halka açık değildir. Serbestçe alınıp satılabilen bir hissesi bulunmadığından bireysel yatırımcılar ROKETSAN hissesi satın alamaz.
ROKETSAN’ın özel sektör tarafı yok mu?
Hisselerin “Diğer” olarak gösterilen yaklaşık %5’lik küçük bir dilimi dışında sermayenin tamamına yakını kamu ve kamu bağlantılı kuruluşlardadır. Bu nedenle şirket özel sektör firması olarak nitelendirilemez.
ROKETSAN’da yabancı sermaye var mı?
Hayır. ROKETSAN’ın ortakları arasında yabancı bir kişi ya da kuruluş bulunmaz; tüm paylar Türkiye kökenli kamu ve kamu bağlantılı kuruluşlar arasında dağılmıştır.
Neden “devlet destekli” deniyor?
Çünkü çoğunluk hissesi bir kamu vakfında (TSKGV), diğer ortaklar da kamu kuruluşlarındadır ve stratejik kararlarda kamu iradesi belirleyicidir. Uluslararası basın da bu nedenle ROKETSAN’ı devlet destekli/kontrolündeki bir füze üreticisi olarak tanımlar.
Kaynaklar
- ROKETSAN resmî — roketsan.com.tr
- Türk Silahlı Kuvvetlerini Güçlendirme Vakfı (TSKGV) — tskgv.org.tr
- Defense News Top 100, 2025 baskısı
- Wikipedia (İngilizce) — ROKETSAN
- Anadolu Ajansı ve Daily Sabah haberleri (2026)
