Fas, Sevilla’da Üretilen İkinci C295’i Gizli Bir Alımla Teslim Aldı
Fas Kraliyet Hava Kuvvetleri, Airbus Defence and Space’ten satın aldığı ikinci C295 taktik nakliye uçağını teslim aldı. Uçak, Rabat’ın kuzeyindeki Kenitra Hava Üssü’ne indi. Alım, kamuoyuna ayrıntılı biçimde açıklanmayan bir sözleşme kapsamında gerçekleşti.
İspanyol savunma basını Infodefensa’nın haberine göre, MSN 254 seri numaralı ikinci uçak Sevilla’daki Airbus tesisinde monte edildi. İlk uçak (CN-AMT kuyruk kodu, seri 253) mayıs ayında Sevilla’da görüntülenmişti. Eylül ayında ADS-B Exchange üzerinden takip edilen bir uçuşla İspanya’dan Kenitra’ya geldiği ortaya çıkmıştı. İki teslimat arasında 35 gün bulunuyor.
İlk C295, Kenitra’ya varışından dokuz gün sonra, ekim ayı başında düzenlenen Marakeş Hava Fuarı’nda sergilendi. Fas basınından Barlamane’nin haberine göre ikinci uçağın teslimatı da yaklaşık bir hafta önce gerçekleşti. Silicon Valley Maroc’un önceki bir haberi, Fas’ın taktik nakliye filosunu güçlendirmek için “iki veya dört” C295 talep ettiğini aktarmıştı. Toplam sipariş sayısı resmi olarak doğrulanmadı; dört uçaklık bir paketin parçası olup olmadığı belirsizliğini koruyor.
C295, 2001 yılında CN235’in geliştirilmiş hali olarak sahaya sürülen çok amaçlı bir taktik nakliye uçağı. 12,7 metre uzunluğundaki kargo bölmesiyle 71 paraşütçü taşıyabiliyor ya da beş büyük veya on küçük paleti havadan indirebiliyor. Azami seyir hızı 260 knot (yaklaşık 480 km/sa), azami kalkış ağırlığı ise 23,2 ton olarak kayıtlara geçiyor. Uçak; insani yardım operasyonları, hızlı kuvvet intikali, deniz gözetimi ve sınır güvenliği gibi görevlerde kullanılıyor. Hazırlıksız pistlerden kalkış-iniş yapabiliyor, temel veya mobil yoğun bakım sedyeleriyle tıbbi tahliye kapasitesine de sahip.
Platformun gövdesinde erken ihbar ve kontrol (AEW&C), istihbarat-gözetleme-keşif (ISR), yangın söndürme tankeri ve silahlı gunship gibi varyantlar da bulunuyor. 2019’da kabin, dış hat ve ISR donanımına yönelik bir güncelleme paketi sunulmuştu. C295 ailesi, dünya çapında 40’tan fazla ülke envanterinde yer alıyor; İspanya, Portekiz, Mısır, Birleşik Arap Emirlikleri, Hindistan ve Kolombiya gibi farklı coğrafyalardan operatörler platformu çeşitli konfigürasyonlarda kullanıyor. Hindistan ile imzalanan 56 uçaklık sözleşme, yerli üretim bileşeniyle birlikte programın son dönemdeki en büyük anlaşması olarak kayıtlara geçmişti.
Bölgesel rakip Cezayir de son dönemde C295 müşterisi oldu. İspanya hükümeti, geçen yıl Cezayir’e sekiz C295 satışını onayladı; sözleşmenin değeri 385 milyon avro olarak açıklandı. Bu bilgi, İspanya Ticaret Devlet Sekreterliği’nin çifte kullanımlı ürün ihracat istatistikleri raporunun yayımlanmasının ardından ortaya çıktı. Fas ile Cezayir arasındaki tedarik rekabeti, iki ülke arasında uzun süredir devam eden Batı Sahara anlaşmazlığı ve sınır gerginliğinin savunma sanayii alanındaki görünür yüzlerinden biri olmayı sürdürüyor.
Fas Kraliyet Hava Kuvvetleri’nin taktik nakliye kapasitesini güçlendirme çabası, ülkenin son yıllardaki geniş kapsamlı modernizasyon programının bir parçası olarak okunuyor. Rabat; F-16 filosunu Viper standardına yükseltme, AH-64E Apache tedariki ve M1 Abrams tanklarının taşınması için 50 ek Oshkosh HET A1 ağır nakliye aracı alımıyla kara, hava ve lojistik kabiliyetlerini eş zamanlı olarak genişletiyor. Ülke ayrıca, daha önce vazgeçtiği emekli ABD KC-10 tankerlerinin alımını da yeniden değerlendirdiğini bildiriyor.
Rabat’ın C295 alımını büyük ölçüde gizli tutması, bölgedeki tedarik hamlelerinin şeffaflıktan uzak biçimde yürütüldüğüne dair örneklerden birini oluşturuyor. Uçağın varlığı, resmi bir açıklamadan ziyade uçuş takip verileri ve yerel basın haberleri üzerinden kamuoyuna yansıdı.
Platformun Akdeniz’in güney kıyısındaki yaygınlığı da dikkat çekiyor. İspanya ve Portekiz’in kendi C295 filolarını halihazırda işletmesi, Fas’ın yeni uçaklarının bakım, yedek parça ve mürettebat eğitimi açısından bölgesel bir tedarik ekosistemine eklemlenmesini kolaylaştırıyor. Airbus’ın Sevilla’daki üretim hattı, Kuzey Afrika ve Avrupa’nın güneyindeki siparişleri aynı tesisten karşılayarak teslimat takvimlerini sıkılaştırabiliyor; bu da Fas’ın iki uçağını birbirine yakın tarihlerde almasını açıklayan unsurlardan biri.
Gözlemciler, Rabat’ın hem C295 hem de ağır nakliye kamyonu alımlarını aynı döneme sıkıştırmasını, ülkenin güney sınır bölgelerindeki ve Batı Sahara’daki konuşlanmaları destekleme kapasitesini artırma çabasıyla ilişkilendiriyor. Fas ordusu, bölgedeki garnizonlara personel ve malzeme taşımak için uzun yıllardır sınırlı sayıda taktik nakliye uçağına bağımlı kalmıştı; C295’lerin filoya eklenmesi bu kısıtı kısmen gevşetebilir.
Kaynaklar
- Infodefensa, “Marruecos recibe un segundo avión de transporte militar C295 fabricado en Sevilla de su sigilosa compra a Airbus”, Ginés Soriano, 10 Kasım 2026 — haberin orijinal kaynağı, teslimat tarihleri ve uçak verileri için kullanıldı.
