HÜRJET teslimatı ne zaman yapılacak? İlk Hava Kuvvetleri uçağında son durum

HÜRJET, jet pilotlarının ileri eğitimini yerli bir platformla karşılamak ve gerektiğinde hafif taarruz görevleri icra etmek üzere tasarlanmış çift kişilik bir uçaktır. Tek motorlu yapısıyla Mach 1.4 süpersonik hıza ulaşır ve modern bir kokpit ile aviyonik sunar.

Uçak, pilot eğitiminden gösteri uçuşlarına ve hafif muharip görevlere kadar geniş bir yelpazede kullanılabilecek şekilde geliştirildi. Bu çok yönlülük, HÜRJET’i hem yurt içi ihtiyaç hem de ihracat için cazip kılıyor.

HÜRJET’in birincil kullanıcısı Türk Hava Kuvvetleri olacak. Uçak ayrıca uluslararası iş birlikleriyle Avrupa pazarına açılmayı hedefliyor.

Türk Hava Kuvvetleri’nin resmî siparişi 16 uçak (4 Block 0 + 12 Block 1) olarak açıklandı; bu ilk parti T-38 ve NF-5 filolarının yenilenme ihtiyacının yalnızca bir bölümünü karşılıyor, ilerleyen yıllarda ek sipariş beklentisi sürüyor. Hangi üs veya birime ilk teslimatın yapılacağı henüz resmen açıklanmadı.

HÜRJET, Mart 2023’te görücüye çıktı ve 25 Nisan 2023’te ilk uçuşunu gerçekleştirdi. İkinci prototip 12 Kasım 2024’te uçtu; uçak, 100. uçuşunu tamamlayarak ve Mach 0.9’u aşan hızlara ulaşarak test programında önemli mesafe kat etti.

TUSAŞ başlangıçta HÜRJET’in Türk Hava Kuvvetleri’ne 2026’da teslim edilmeye başlanmasını hedefliyordu. Ancak TUSAŞ Genel Müdürü Mehmet Demiroğlu’nun 2026 içindeki açıklamalarına göre bu hedef, üretim ve test sürecindeki ilerlemeye bağlı olarak 2027 yılı sonuna ertelendi. Şu anda iki prototip uçmaya devam ederken, dört ek prototip üretim/uçuş test aşamasında; bunlardan en az birinin 2026 içinde ilk uçuşunu yapması bekleniyor. Bu, Türkiye’nin jet eğitiminde dışa bağımlılığını sona erdirecek kritik bir adım olacak, ancak kesin teslimat tarihi resmî sözleşme takvimine bağlı olarak değişebilir.

HÜRJET’in en önemli uluslararası açılımı İspanya ile geldi. TUSAŞ; İspanyol Hava Kuvvetleri ve Airbus liderliğindeki İspanyol şirketleriyle Entegre Eğitim Sistemi (ITS) için Nisan 2025’te bir ortak üretim mutabakatı imzaladı; Nisan 2026’da bu iş birliği daha somut bir kontrata bağlandı. İspanyol Hava Kuvvetleri Komutanı’nın bir test uçuşuna katılması, iş birliğinin ciddiyetini gösterdi. Açık kaynaklara göre İspanya’ya teslimatların 2028 yılında başlaması bekleniyor.

HÜRJET, küresel ileri jet eğitim uçağı pazarında İtalya’nın M-346’sı, Güney Kore’nin KAI T-50’si ve ABD’nin Boeing T-7A Red Hawk’ıyla rekabet eder. Süpersonik hızı ve hafif taarruz kabiliyetiyle bu emsallerle aynı segmentte yer alır.

HÜRJET’in öne çıkan yanı, yerli tasarım ve aviyonikle birlikte hem eğitim hem de hafif muharip görevleri tek platformda toplamasıdır. KAAN gibi 5. nesil uçaklara geçiş öncesi pilot yetiştirmek için ideal bir köprü uçak olarak konumlanıyor.

• HÜRJET Block 0 / Block 1 — ileri jet eğitim sürümleri
• HÜRJET-Y (LCA) — silahlandırılmış hafif taarruz versiyonu
• Gösteri uçağı — Türk Yıldızları akrobasi timi için

HÜRJET’in üreticisi, Ankara’daki TUSAŞ (Türk Havacılık ve Uzay Sanayii)‘dir. Uçak, TUSAŞ’ın HÜRKUŞ eğitim uçağı ve KAAN muharip uçağıyla birlikte yerli askeri uçak ailesinin bir parçasıdır.

Aviyonik ve görev sistemlerinde ASELSAN başta olmak üzere yerli kuruluşlar görev alıyor. Motor tarafında F404 kullanılırken, uzun vadede yerli motor seçenekleri de değerlendiriliyor.

HÜRJET, Türkiye’nin jet pilotu eğitimini ve gösteri uçuşlarını yerli bir platformla karşılayarak bu alandaki dışa bağımlılığı sona erdirecek. Aynı zamanda, KAAN gibi gelişmiş uçaklara geçişte pilotların yetiştirilmesi için kritik bir basamak.

İspanya iş birliğiyle birlikte HÜRJET, Türk havacılık sanayisinin Avrupa pazarına girme potansiyelini de temsil ediyor; başarılı bir ihracat, ülkeye hem gelir hem de stratejik ortaklıklar kazandırabilir.

HÜRJET henüz Türk Hava Kuvvetleri envanterine girmedi; uçak şu anda uçuş test programında ve seri üretim aşamasındadır. TUSAŞ CEO’su Mehmet Demiroğlu’nun 2026 içindeki açıklamalarına göre uçağın envantere girme beklentisi 2027 yılı sonudur; bu tarih önceki 2026 hedefinden ertelendi ve resmî sözleşme takvimine bağlı olarak değişebilir.

Türk Hava Kuvvetleri’ne teslimatın 2027 yılı sonuna doğru başlaması bekleniyor (4 adet Block 0 ile); İspanya’ya teslimatların ise 2028’de başlaması öngörülüyor. Bu tarihler henüz kesinleşmiş resmî bir teslim takvimi değil, TUSAŞ yönetiminin en güncel açıklamalarına dayanan bir beklentidir.

İlk HÜRJET’lerin Türk Hava Kuvvetleri’nin jet tekamül eğitim birimlerine (T-38’lerin yerini alacak şekilde) teslim edilmesi bekleniyor; uçağın gösteri timi Türk Yıldızları’nda NF-5’lerin yerini alması da planlar arasında. Ancak ilk teslimatın yapılacağı spesifik üs veya birim, kaynaklarımızda henüz resmen açıklanmadı.

HÜRJET ilk uçuşunu 25 Nisan 2023’te gerçekleştirdi; bu, Türkiye’nin ilk yerli süpersonik jet uçağı olması açısından kritik bir kilometre taşı oldu. İkinci prototip 12 Kasım 2024’te uçtu.

HÜRJET, Türk Hava Kuvvetleri’nin yaşlanan T-38 jet eğitim uçaklarının ve Türk Yıldızları akrobasi timinin kullandığı NF-5 uçaklarının yerini almak üzere tasarlandı.

HÜRJET, tek bir General Electric F404 sınıfı turbofan motorla uçuyor ve Mach 1.4 süpersonik hıza ulaşabiliyor.

TUSAŞ, İspanyol Hava Kuvvetleri ve Airbus liderliğindeki İspanyol şirketleriyle Entegre Eğitim Sistemi (ITS) için bir mutabakat zaptı imzaladı; bu, HÜRJET için Avrupa pazarında önemli bir kapı.

Evet. HÜRJET-Y olarak da anılan hafif taarruz (LCA) versiyonu, silah entegrasyonuyla hafif muharip görevleri üstlenebilecek; bu, uçağı sadece bir eğitim uçağından çok yönlü bir platforma dönüştürüyor.