HÜRJET Teslimat ve Envanter Dosyası: Ne Zaman Teslim Edilecek, Kimler Kullanacak? (2026)

HÜRJET Teslimat ve Envanter Dosyası: Ne Zaman Teslim Edilecek, Kimler Kullanacak? (2026)
Yazı Özetini Göster
TUSAŞ HÜRJET jet eğitim ve hafif taarruz uçağı. Kaynak: Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0).
TUSAŞ HÜRJET jet eğitim ve hafif taarruz uçağı. Kaynak: Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0).

HÜRJET, TUSAŞ tarafından geliştirilen süpersonik ileri jet eğitim ve hafif taarruz uçağıdır; aynı zamanda Türkiye’nin ilk yerli süpersonik jet uçağıdır. İlk uçuşunu 25 Nisan 2023‘te yapan uçağın, Türk Hava Kuvvetleri’ne 2026‘da teslim edilmeye başlanması hedefleniyor. HÜRJET, yaşlanan T-38 eğitim uçaklarının ve Türk Yıldızları’nın NF-5’lerinin yerini alacak.

Bu dosyada HÜRJET’in teslimat takvimi, kullanıcıları, kilometre taşları ve teknik verileri açık kaynaklara dayanılarak derlendi ve düzenli güncellenir. (Uçak henüz seri teslimat aşamasına geçmediğinden veriler plan ve test sürecine dayanır.)

25 Nisan 2023
İlk uçuş
2026
Hava Kuvvetleri teslim hedefi
Mach 1.4
Azami hız
İspanya
Airbus ITS iş birliği
İçindekiler: Başlıklara dokunarak ilgili bölümü açıp kapatabilirsiniz — HÜRJET nedir, kimler kullanacak, ilk uçuş ve teslimat takvimi, İspanya iş birliği, kronoloji, teknik, emsal karşılaştırma, varyantlar, üretici ve SSS.
HÜRJET nedir?

HÜRJET, jet pilotlarının ileri eğitimini yerli bir platformla karşılamak ve gerektiğinde hafif taarruz görevleri icra etmek üzere tasarlanmış çift kişilik bir uçaktır. Tek motorlu yapısıyla Mach 1.4 süpersonik hıza ulaşır ve modern bir kokpit ile aviyonik sunar.

Uçak, pilot eğitiminden gösteri uçuşlarına ve hafif muharip görevlere kadar geniş bir yelpazede kullanılabilecek şekilde geliştirildi. Bu çok yönlülük, HÜRJET’i hem yurt içi ihtiyaç hem de ihracat için cazip kılıyor.

Kimler kullanacak?

HÜRJET’in birincil kullanıcısı Türk Hava Kuvvetleri olacak. Uçak ayrıca uluslararası iş birlikleriyle Avrupa pazarına açılmayı hedefliyor.

Operatör / MüşteriAdetDurum
Türk Hava KuvvetleriAdet kesinleşmedi2026 teslim planı; T-38 ve NF-5’in yerini alacak
Türk Yıldızları (akrobasi timi)PlanlıNF-5 yerine yeni gösteri uçağı
İspanya (Airbus / İspanyol Hava Kuvvetleri)MoU (ITS programı)Ortak eğitim sistemi ve potansiyel ortak üretim

Sipariş adetleri henüz resmî olarak kesinleşmedi; ancak T-38 ve NF-5 filolarının yenilenme ihtiyacı, kayda değer bir yurt içi talebe işaret ediyor.

İlk uçuş ve teslimat takvimi

HÜRJET, Mart 2023’te görücüye çıktı ve 25 Nisan 2023’te ilk uçuşunu gerçekleştirdi. İkinci prototip 12 Kasım 2024’te uçtu; uçak, 100. uçuşunu tamamlayarak ve Mach 0.9’u aşan hızlara ulaşarak test programında önemli mesafe kat etti.

TUSAŞ, HÜRJET’in Türk Hava Kuvvetleri’ne 2026’da teslim edilmeye başlanmasını hedefliyor. Bu, Türkiye’nin jet eğitiminde dışa bağımlılığını sona erdirecek kritik bir adım olacak.

TUSAŞ HÜRJET. Kaynak: Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0).
TUSAŞ HÜRJET. Kaynak: Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0).
İspanya iş birliği ve ihracat

HÜRJET’in en önemli uluslararası açılımı İspanya ile geldi. TUSAŞ; İspanyol Hava Kuvvetleri ve Airbus liderliğindeki İspanyol şirketleriyle Entegre Eğitim Sistemi (ITS) için bir mutabakat zaptı imzaladı. İspanyol Hava Kuvvetleri Komutanı’nın bir test uçuşuna katılması, iş birliğinin ciddiyetini gösterdi.

Stratejik kapı: Bir Avrupa Birliği ve NATO ülkesi olan İspanya ile kurulan ortaklık, HÜRJET’i Avrupa eğitim uçağı pazarına sokabilecek; potansiyel ortak üretim, uçağın ihracat şansını belirgin biçimde artırıyor.
HÜRJET, Teknofest 2023'te. Kaynak: Wikimedia Commons (CC BY 3.0).
HÜRJET, Teknofest 2023’te. Kaynak: Wikimedia Commons (CC BY 3.0).
Kilometre taşları kronolojisi
TarihOlayİlgiliKaynak
2017Geliştirme programının başlamasıTUSAŞAçık kaynak
Mart 2023Görücüye çıkış (roll-out)TUSAŞAçık kaynak
25 Nisan 2023İlk uçuş (ilk prototip)TUSAŞShephard / AA
12 Kasım 2024İkinci prototipin ilk uçuşuTUSAŞTUSAŞ
2024–2025Test programı: 100. uçuş, Mach 0.9+, İspanyol komutanla ortak uçuşTUSAŞAA
2025İspanya Airbus ITS mutabakat zaptıTUSAŞ / AirbusDaily Sabah
2026Türk Hava Kuvvetleri’ne ilk teslimat (planlı)Hava KuvvetleriDefenceTurk
Teknik özellikler
ÖzellikDeğer
TipSüpersonik ileri jet eğitim + hafif taarruz uçağı
Mürettebat2 (tandem oturma)
Motor1 × General Electric F404 sınıfı turbofan
Azami hızMach 1.4
Uzunluk / kanat açıklığı13,6 m / 9,5 m
Servis tavanı45.000 ft
Faydalı yük~3.400 kg (7.500 lb)
Menzil~2.222 km
VaryantlarBlock 0/1 eğitim + HÜRJET-Y hafif taarruz (LCA)
Dünya emsalleri ile karşılaştırma

HÜRJET, küresel ileri jet eğitim uçağı pazarında İtalya’nın M-346’sı, Güney Kore’nin KAI T-50’si ve ABD’nin Boeing T-7A Red Hawk’ıyla rekabet eder. Süpersonik hızı ve hafif taarruz kabiliyetiyle bu emsallerle aynı segmentte yer alır.

HÜRJET’in öne çıkan yanı, yerli tasarım ve aviyonikle birlikte hem eğitim hem de hafif muharip görevleri tek platformda toplamasıdır. KAAN gibi 5. nesil uçaklara geçiş öncesi pilot yetiştirmek için ideal bir köprü uçak olarak konumlanıyor.

Varyantlar
  • HÜRJET Block 0 / Block 1 — ileri jet eğitim sürümleri
  • HÜRJET-Y (LCA) — silahlandırılmış hafif taarruz versiyonu
  • Gösteri uçağı — Türk Yıldızları akrobasi timi için
Üretici: TUSAŞ

HÜRJET’in üreticisi, Ankara’daki TUSAŞ (Türk Havacılık ve Uzay Sanayii)‘dir. Uçak, TUSAŞ’ın HÜRKUŞ eğitim uçağı ve KAAN muharip uçağıyla birlikte yerli askeri uçak ailesinin bir parçasıdır.

Aviyonik ve görev sistemlerinde ASELSAN başta olmak üzere yerli kuruluşlar görev alıyor. Motor tarafında F404 kullanılırken, uzun vadede yerli motor seçenekleri de değerlendiriliyor.

Türkiye için neden önemli?

HÜRJET, Türkiye’nin jet pilotu eğitimini ve gösteri uçuşlarını yerli bir platformla karşılayarak bu alandaki dışa bağımlılığı sona erdirecek. Aynı zamanda, KAAN gibi gelişmiş uçaklara geçişte pilotların yetiştirilmesi için kritik bir basamak.

İspanya iş birliğiyle birlikte HÜRJET, Türk havacılık sanayisinin Avrupa pazarına girme potansiyelini de temsil ediyor; başarılı bir ihracat, ülkeye hem gelir hem de stratejik ortaklıklar kazandırabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

HÜRJET ne zaman teslim edilecek?

TUSAŞ, HÜRJET’in Türk Hava Kuvvetleri’ne 2026 yılında teslim edilmeye başlanmasını hedefliyor. Uçak şu anda yoğun bir uçuş test programından geçiyor.

HÜRJET ilk uçuşunu ne zaman yaptı?

HÜRJET ilk uçuşunu 25 Nisan 2023’te gerçekleştirdi; bu, Türkiye’nin ilk yerli süpersonik jet uçağı olması açısından kritik bir kilometre taşı oldu. İkinci prototip 12 Kasım 2024’te uçtu.

HÜRJET hangi uçakların yerini alacak?

HÜRJET, Türk Hava Kuvvetleri’nin yaşlanan T-38 jet eğitim uçaklarının ve Türk Yıldızları akrobasi timinin kullandığı NF-5 uçaklarının yerini almak üzere tasarlandı.

HÜRJET’in motoru nedir?

HÜRJET, tek bir General Electric F404 sınıfı turbofan motorla uçuyor ve Mach 1.4 süpersonik hıza ulaşabiliyor.

HÜRJET ile İspanya iş birliği nedir?

TUSAŞ, İspanyol Hava Kuvvetleri ve Airbus liderliğindeki İspanyol şirketleriyle Entegre Eğitim Sistemi (ITS) için bir mutabakat zaptı imzaladı; bu, HÜRJET için Avrupa pazarında önemli bir kapı.

HÜRJET’in hafif taarruz versiyonu var mı?

Evet. HÜRJET-Y olarak da anılan hafif taarruz (LCA) versiyonu, silah entegrasyonuyla hafif muharip görevleri üstlenebilecek; bu, uçağı sadece bir eğitim uçağından çok yönlü bir platforma dönüştürüyor.

Kaynakça

İlgili Haberler

Bir Yorum Yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Benzer Yazılar