Rusya, Nükleer Kruvazör Pyotr Velikiy’nin Modernizasyonundan Vazgeçti: Tekne 25 Yıl Sonra Hurdaya mı Gidiyor?

Rusya, Nükleer Kruvazör Pyotr Velikiy’nin Modernizasyonundan Vazgeçti: Tekne 25 Yıl Sonra Hurdaya mı Gidiyor?
Yazı Özetini Göster

Rusya’nın nükleer güçle çalışan füze kruvazörü Pyotr Velikiy için modernizasyon planı, bir Rus komisyonunun ön değerlendirmesiyle büyük olasılıkla rafa kalktı. Rusya Donanmasını Destekleme Hareketi Başkanı Vladimir Maltsev, Rus donanmasının 330. kuruluş yıl dönümü etkinliklerinde yaptığı değerlendirmede, teknenin ve makine dairesinin aşınma düzeyinin onarımı “pratik olmaktan çıkardığını” doğruladı. Haber, 30 Ekim 2026’da TASS üzerinden duyuruldu ve 16 Kasım’da Army Recognition tarafından yeniden ele alındı.

Proje 1144.2 Orlan (NATO koduyla Kirov sınıfı) gemi olan Pyotr Velikiy, 1986’da Baltık Tersanesi’nde omurgası kurulmuş, 1989’da suya indirilmiş ve 18 Nisan 1998’de donanmaya katılmıştı. 250,1 metre uzunluğunda, 28,5 metre genişliğinde ve tam yüklü 25.860 tonluk gemi, dünyanın hizmetteki en büyük yüzey savaş gemileri arasında sayılıyor. İki KN-3 reaktörü, gemiye 32 knot hız ve pratikte sınırsız menzil sağlıyor; buharlı kazanlarla da 17 knot hıza inip bağımsız 60 güne kadar görev yapabiliyor.

Silah sistemleri de teknenin stratejik ağırlığını açıklıyor: 20 adet P-700 Granit uzun menzilli seyir füzesi (yaklaşık 625-700 km menzil, Mach 1,6-2,5 hız), 96 hücreli S-300F/S-300FM hava savunma sistemi, altı adet Kortik yakın mesafe silah sistemi, 130 mm’lik AK-130 topu ve 533 mm’lik torpido tüpleri. Gemi mürettebatı 744 personel ve 18 havacılık uzmanından oluşuyor; üç adet Ka-27 helikopteri taşıyabiliyor.

Pyotr Velikiy, 1998’den bu yana Kuzey Filosu’nun amiral gemisi olarak görev yaptı. 2000’de Kursk denizaltısının batığının bulunmasında sonarıyla rol oynadı, 2008’de Venezuela’ya altı aylık bir sefer düzenledi, 2010’da Moskva kruvazörüyle birlikte Suriye’nin Tartus limanını ziyaret etti ve 2016-2017’de Admiral Kuznetsov uçak gemisine Akdeniz’de eskortluk yaptı. Ancak gemi, hizmete girdiğinden bu yana kapsamlı bir orta ömür yenilemesi hiç görmedi ve 2022’nin sonundan itibaren Severomorsk’ta aktif olmaktan çıktı.

Karşılaştırma noktası, kardeş gemisi Admiral Nakhimov’un kaderi. 1988’de Kalinin adıyla hizmete giren bu gemi, 2013’te başlayan ve yaklaşık 12 yıl süren bir yenileme sürecinden geçti; yeni füze fırlatma sistemleri, elektronik donanım ve tahrik sistemi onarımlarını kapsayan bu iş 200 milyar rubleyi (yaklaşık 2,42 milyar dolar) buldu ve Temmuz 2025’te deniz denemelerine başladı. Sevmash tersanesinin aynı anda iki büyük kruvazör yenilemesini yürütecek kapasiteye sahip olmaması, Nakhimov’daki gecikmelerin Pyotr Velikiy’nin sırasını daha da geciktirmesine ve geminin yaşlanmasına yol açtı.

Nihai hurdaya ayırma kararı henüz resmîleşmedi ve Rus deniz yetkilileri bu konuda birbiriyle çelişen kamuoyu açıklamaları yaptı. Ancak komisyonun ön değerlendirmesi, Kirov sınıfının iki aktif teknesinden birinin sahadan büyük olasılıkla kalıcı olarak çekileceğini gösteriyor. Bu gelişme, Rus donanmasının güç yansıtma kapasitesi ile tersane kapasitesinin sınırları arasındaki gerilimi bir kez daha gözler önüne seriyor: Nakhimov’un yenilenmesi tek başına bir onlu yılın üçte birini aldı, ve ikinci bir kruvazörün aynı sürece girmesi mevcut altyapıyla gerçekçi görünmüyor.

Sevmash’ın tek bir ağır kruvazör yenilemesini bile on yılı aşan bir süreye yaymak zorunda kalması, Rusya’nın yaptırımlar altındaki gemi inşa sanayisinin büyük tekne projelerinde ne denli sınırlı bir kapasiteyle çalıştığını gösteriyor. Ukrayna’daki savaşın sürücü ve elektronik aksam tedarikine getirdiği kısıtlar, mevcut kaynakların yeni inşa programlarına (örneğin Project 22350 Amiral Gorshkov sınıfı fırkateynlere) yönlendirilmesini zorunlu kılıyor; bu da eski, bakımı maliyetli nükleer kruvazörleri ikinci plana itiyor. Pyotr Velikiy’nin sahadan çekilmesi gerçekleşirse, Kuzey Filosu’nun en büyük yüzey gemisi sorumluluğu fiilen Admiral Nakhimov’a kalacak — ki o da henüz operasyonel teslimat aşamasında değil, deniz denemelerinde.

NATO açısından bakıldığında, bu tablo Rus deniz gücünün nicelik olarak değil, nitelik ve hazır bulunurluk olarak zayıfladığını gösteren bir başka veri noktası. Kirov sınıfı kruvazörler, Sovyet dönemi tasarımlarının son büyük temsilcileri olarak sembolik ağırlık taşısa da, aktif envanterden bir teknenin daha düşmesi, Rusya’nın açık deniz güç yansıtma kapasitesini uzun vadede küçük ölçekli fırkateyn ve denizaltı filolarına dayalı bir modele doğru itiyor.

Kaynaklar:

Bir Yorum Yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Benzer Yazılar