TUSAŞ Fabrikaları ve Tesisleri Nerede? Kahramankazan Kampüsü
TUSAŞ’ın (Türk Havacılık ve Uzay Sanayii A.Ş.) ana fabrikaları ve tesisleri, Ankara’nın Kahramankazan ilçesindeki tek büyük kampüste toplanır. Eski adıyla Kazan’da bulunan bu yerleşke; tasarım ofislerini, talaşlı imalat ve kompozit üretim hatlarını, montaj ve entegrasyon salonlarını ve uçuş test altyapısını bir arada barındırır. Kampüs, Akıncı (Mürted) Hava Üssü’ne bitişik konumu sayesinde kendi uçuş test pistine erişir. Kapalı alan büyüklüğü gibi kesin rakamlar dönemle değişir ve bir kısmı resmî olarak açıklanmadı.
| TUSAŞ Tesisleri — Özet Bilgi | |
|---|---|
| Ana kampüs | Kahramankazan, Ankara (eski adı Kazan) |
| Konum özelliği | Akıncı (Mürted) Hava Üssü’ne bitişik; uçuş test pistine erişim |
| Kampüsteki işlevler | Tasarım, imalat, montaj, kompozit üretim, boyama, uçuş testi |
| Üretim kabiliyetleri | Talaşlı imalat (CNC), sac-metal şekillendirme, kompozit, yapısal montaj |
| Üretilen platformlar | KAAN, HÜRJET, HÜRKUŞ, ANKA/ANKA-3, AKSUNGUR, GÖKBEY, ATAK |
| Uzay altyapısı | Uydu entegrasyon ve test (temiz oda) kabiliyetleri |
| Sivil/yapısal iş | Airbus ve Boeing için yapısal parça ve kompozit üretim |
| Kampüs büyüklüğü | Dönemle değişir; kesin resmî rakam açıklanmadı |
| Genel Müdür | Dr. Mehmet Demiroğlu |
TUSAŞ fabrikaları nerede? Kahramankazan kampüsü
TUSAŞ’ın merkezi ve ana üretim kampüsü Ankara’nın Kahramankazan ilçesindedir (ilçenin eski adı Kazan’dır). Şirketin insan kaynağının ve üretim altyapısının büyük bölümü bu tek yerleşkede toplanır. Kampüs; tasarım ve mühendislik merkezlerini, imalat atölyelerini, montaj ve entegrasyon salonlarını, boyama ve son işlem hatlarını ve uçuş test altyapısını bir arada bulundurur. Bu bütünleşik yapı, bir platformun tasarımından nihai montajına ve ilk uçuşuna kadar geçen sürecin büyük ölçüde aynı yerleşkede yürütülmesini sağlar.
Yerleşkenin ayırt edici özelliği, Akıncı (Mürted) Hava Üssü’ne bitişik konumudur; bu sayede kampüs kendi uçuş test pistine erişir ve uçak, helikopter ile insansız hava araçlarının uçuş testleri buradan yürütülebilir. Kampüsün toplam alanı, kapalı üretim alanı ve bina sayısı gibi ayrıntılı büyüklük verileri dönemden döneme değiştiği ve bir kısmı resmî olarak açıklanmadığı için, kesin rakamlar dönemi belirtilen resmî kaynaklardan izlenmelidir.
Kampüste hangi üretim ve kabiliyetler var?
Kahramankazan kampüsü, havacılık üretiminin farklı aşamalarını kapsayan geniş bir kabiliyet yelpazesini barındırır. Öne çıkan başlıklar şunlardır:
- Tasarım ve mühendislik: Uçak, helikopter, insansız hava aracı ve uzay sistemlerinin tasarımı, analizi ve program yönetimi.
- Talaşlı imalat (CNC) ve sac-metal: Metal yapısal parçaların işlenmesi ve şekillendirilmesi.
- Kompozit üretim: Karbon fiber ağırlıklı hafif yapısal parçaların üretimi; hem askerî platformlar hem de sivil iş paketleri için kullanılır.
- Montaj ve entegrasyon: Yapısal montaj, nihai montaj hatları ve alt sistemlerin platforma entegrasyonu.
- Boyama ve son işlem: Yüzey işlemleri ve teslim öncesi hazırlık.
- Uçuş testi: Pist erişimiyle uçuş öncesi kontroller ve uçuş test kampanyaları.
Aviyonik, radar, motor ve mühimmat gibi alt sistemler ise TUSAŞ’ın kendi üretimi değildir; bunlar ASELSAN, TEI, HAVELSAN ve ROKETSAN gibi ekosistem ortaklarınca sağlanır. TUSAŞ bu kampüste platform ana yüklenicisi olarak tasarım ve entegrasyonu üstlenir.
Aşağıdaki platformların üretim ve/veya montaj hatları Kahramankazan kampüsündedir. Üretim durumu; prototip, geliştirme ve seri üretim aşamalarını ayırt etmek için verilmiştir. Prototip aşaması, seri üretim değeriyle karıştırılmamalıdır.
Tesislerin ölçeği, şirketin kurumsal büyüklüğüyle birlikte okunduğunda daha anlamlı olur. TUSAŞ, Defense News Top 100 (2025) listesinde 47. sırada yer almış ve yaklaşık 2,2 milyar dolar savunma geliri bildirmiştir; yaklaşık 17.000 kişilik istihdamın büyük bölümü bu tesislerde çalışır.
Tesisler neden büyüyor? KAAN ve HÜRJET etkisi
TUSAŞ’ın tesis ve üretim altyapısı, son yıllarda eş zamanlı yürüyen büyük platform programlarının etkisiyle genişlemiştir. Özellikle KAAN (5. nesil millî muharip uçak) ve HÜRJET (jet eğitim uçağı) gibi programların prototip aşamasından seri üretime geçiş hazırlığı, yeni üretim hatları, montaj salonları ve kompozit üretim kapasitesi yatırımını gerektirir. Bunlara ANKA-3 ve GÖKBEY gibi programlar da eklenince, kampüsteki üretim ve test altyapısının kapasitesi artırılmıştır. Bu genişlemenin kesin metrekare ve yatırım tutarı gibi ayrıntıları resmî olarak açıklanmadı; kamuoyuna yansıyan bilgi, seri üretime hazırlık kapsamında yeni tesis ve hatların devreye alındığı yönündedir. Fuar sergisi ya da tören, tek başına operasyonel seri üretimin kanıtı sayılmamalıdır.
Uzay, sivil ve yapısal üretim altyapısı
Kampüsteki üretim yalnızca askerî platformlarla sınırlı değildir. TUSAŞ, uzay sistemleri tarafında uydu montajı ve testi için temiz oda ve entegrasyon-test altyapısına sahiptir; GÖKTÜRK serisi ve İMECE gibi çalışmalarda yapısal ve entegrasyon katkısı bu altyapıyı kullanır. Sivil ve yapısal iş tarafında ise şirket, Airbus (A350, A320 ailesi) ve Boeing (787 vb.) için gövde ve yapısal parçalar ile kompozit iş paketleri üretir; bu üretim, askerî platformlarla aynı sanayi altyapısını ve kompozit kabiliyetini paylaşır. Böylece Kahramankazan kampüsü; muharip uçaktan helikoptere, insansız hava aracından uyduya ve sivil uçak yapısal parçalarına kadar geniş bir üretim yelpazesini tek yerleşkede toplar. Yurt dışındaki ortak girişim ve ofisler ise iştirak/ortaklık başlığının konusudur ve fiziksel ana üretim Türkiye’de Kahramankazan’da yürütülür.
TUSAŞ’ın kampüs alanı, kapalı üretim alanı ve bina sayısı gibi kesin büyüklük verileri dönemle değişir ve bir kısmı resmî olarak açıklanmadı. Bu içerikte tesis konumu, işlevleri ve üretilen platformlar doğrulanmış bilgiye dayanır; kesin metrekare ve yatırım tutarları için dönemi belirtilen resmî kaynaklar esas alınmalıdır.
Sık Sorulan Sorular
TUSAŞ’ın fabrikaları nerede?
TUSAŞ’ın ana fabrikaları ve tesisleri Ankara’nın Kahramankazan ilçesindedir (eski adıyla Kazan). Tasarım, imalat, montaj, kompozit üretim ve uçuş testi bu tek büyük kampüste toplanır. Yerleşke, Akıncı (Mürted) Hava Üssü’ne bitişik konumu sayesinde kendi uçuş test pistine erişir.
TUSAŞ kampüsünde hangi uçaklar üretiliyor?
Kahramankazan kampüsünde KAAN (millî muharip uçak), HÜRJET, HÜRKUŞ, ANKA ve ANKA-3, AKSUNGUR insansız hava araçları ile T625 GÖKBEY ve T129 ATAK helikopterlerinin üretim ve/veya montaj hatları bulunur. Bazı platformlar prototip/geliştirme, bazıları seri üretim aşamasındadır.
TUSAŞ’ın uçuş test pisti var mı?
Kampüs, Akıncı (Mürted) Hava Üssü’ne bitişik konumu sayesinde uçuş test pistine erişir. Bu, uçak, helikopter ve insansız hava araçlarının uçuş öncesi kontrolleri ile uçuş test kampanyalarının büyük ölçüde aynı yerleşkeden yürütülebilmesini sağlar.
TUSAŞ’ın kampüsü ne kadar büyük?
Kampüsün toplam alanı, kapalı üretim alanı ve bina sayısı gibi ayrıntılı büyüklük verileri dönemden döneme değişir ve bir kısmı resmî olarak açıklanmadı. Kesin rakamlar için şirketin dönemi belirtilen resmî kaynakları esas alınmalıdır.
TUSAŞ tesisleri neden büyüyor?
Tesislerin genişlemesinin arkasında KAAN, HÜRJET, ANKA-3 ve GÖKBEY gibi programların seri üretime hazırlığı vardır. Bu geçiş; yeni üretim hatları, montaj salonları ve kompozit üretim kapasitesi yatırımı gerektirir. Yatırımın kesin tutarı ve metrekaresi resmî olarak açıklanmadı.
TUSAŞ sivil uçak parçası üretiyor mu?
Evet. TUSAŞ, askerî platformlarla aynı sanayi altyapısını kullanarak Airbus (A350, A320 ailesi) ve Boeing (787 vb.) için gövde ve yapısal parçalar ile kompozit iş paketleri üretir. Bu üretim, şirketin kompozit ve yapısal montaj kabiliyetini besleyen önemli bir faaliyet alanıdır.
TUSAŞ’ın yurt dışında tesisi var mı?
TUSAŞ’ın fiziksel ana üretim altyapısı Türkiye’de, Ankara Kahramankazan’dadır. Yurt dışında yürütülen ortak girişim, iştirak ve mühendislik ofisleri ise ayrı bir başlıktır (iştirakler ve ortaklıklar) ve ana üretim kampüsünden farklı değerlendirilmelidir.
Kaynaklar
- TUSAŞ resmî kurumsal sitesi — tusas.com
- Savunma Sanayii Başkanlığı (SSB) — program ve tesis duyuruları
- Defense News Top 100 (2025 listesi) — şirket sıralaması ve gelir verileri
- Anadolu Ajansı / Daily Sabah — TUSAŞ tesis ve program haberleri (2024-2026)
- Wikipedia — Turkish Aerospace Industries (TAI) maddesi
