İsviçre uzun menzilli hava savunmada iki adayı belirledi: Barak MX ve SAMP/T NG
İsviçre, Patriot’un yanına alacağı ikinci uzun menzilli hava savunma sistemi için seçimi iki adaya indirdi: Israel Aerospace Industries (IAI) yapımı Barak MX ve Eurosam’ın SAMP/T NG sistemi. Federal Konsey kararı 28 Ekim 2026’da açıkladı; savunma bakanlığına iki sistemi değerlendirmeye devam etme talimatı verdi. Nihai seçim yapılmadı, sözleşme de imzalanmadı. Patriot siparişi ise iptal edilmedi.
Son güncelleme: 29 Ekim 2026
Federal Konsey ne karar verdi?
Defense News ve Defence-Industry.eu’nun armasuisse kaynaklı aktarımlarına göre Konsey, Fransa, İsrail ve Güney Kore’den dört üreticinin tekliflerini inceledi. Gerekçe olarak teknik, askerî, silah politikası ve güvenlik politikası etkenleri sayıldı. Bakanlık, bundan sonra dış politika ve ekonomi politikası boyutunu da diğer federal dairelerle birlikte değerlendirecek.
Hükümetin açıkladığı gerekçe iki cümlede özetlenebilir: uzaktan gelen saldırılara, balistik füzeler dahil, karşı koyacak uzun menzilli bir katman şart; ikinci sistem korunan alanı genişletmeli ve tek bir tedarikçiye bağımlılığı azaltmalı. Kaç atış birimi alınacağı ve sözleşmenin ne zaman imzalanacağı açıklanmadı.
Para ve takvim
Parlamentonun kış oturumunda orduya ek 24 milyar frank ayrılması görüşülecek. Bu paketin 6 milyar frankı ikinci uzun menzilli sisteme, ayrıca Patriot’un ek maliyetlerinin en azından bir bölümüne gidiyor. Hükümet, 2027 başında yeni adımları belirleyecek. Rakamlar planlama düzeyinde; bir sistemin fiyatı anlamına gelmiyor.
Patriot’ta ne yaşandı?
İsviçre’nin kararı bir gecikme hikâyesinin devamı. Savunma bakanlığının (VBS/armasuisse) 13 Mayıs 2026 tarihli açıklamasına göre ABD, Şubat 2025’te dört ila beş yıllık gecikme öngörmüştü; Bern’e şimdi beş ila yedi yıl söylendi. Gerekçeler arasında Ortadoğu’daki savaş sayılıyor, maliyetler de yükseliyor. İsviçre ABD hükümetine ödemeleri tutmayı sürdürüyor. OPEX360’ın aktardığına göre ülke 2022’de beş Patriot sistemi için yaklaşık 2,3 milyar frank üzerinden anlaşmıştı; armasuisse başkanı Urs Loher NZZ’ye, FMS yolunda sabit fiyat uyuşmazlığı için yetkili bir mahkeme, teslimat yönlendirilirse hukuki başvuru ve gecikme cezası bulunmadığını söylemiş. Aynı kaynağa göre İsviçre’ye ayrılan birimler Almanya’ya gidecek ve ön ödemenin bir bölümü geri alınacak. Konsey ise Patriot’tan alternatifsiz vazgeçmenin mevcut koşullarda kabul edilemez olduğunu belirtti.
Barak MX nedir?
Barak MX, IAI’nin modüler, ağ merkezli hava ve füze savunma sistemi. Üretici sayfasına göre aynı ailede dört önleyici var: SR (15 km), MR (35 km), LR (70 km) ve ER (150 km); sistem yaklaşık 2 km ile 150 km arasını kapsıyor. Menzil değerleri üretici beyanıdır. Avrupa’da doğrulanmış tek kullanıcı Slovakya; Bratislava Aralık 2024’te 560 milyon avroluk alımı onayladı. Danimarka ise Ekim 2025’te Barak MX planından vazgeçti. Sistemin ihracat başarısı ile gecikme sorunlarını ayrı bir yazıda ele aldık: Barak MX analizi.
SAMP/T NG nedir?
SAMP/T NG, Fransa-İtalya ortaklığı Eurosam’ın (MBDA ve Thales) Aster 30 füzelerini kullanan yeni nesil sistemi. Açık kaynak derlemeleri hava soluyan hedeflere karşı 150 km üzeri menzil ve en çok 1.000 hedefi izleme kapasitesi aktarıyor; bu veriler üretici belgesinden doğrulanmadı. Siparişler daha net: Fransa’nın 8, İtalya’nın 10 atış birimi sipariş ettiği, Danimarka’nın Eylül 2025’te 4 birim seçtiği bildiriliyor. Eurosam, İsviçre’ye 2026’da sipariş verilirse 2028-2029’da teslimata başlayabileceğini söylüyor (swissinfo; bu bir şirket iddiası, sözleşme değil).
Elenenler ve İsviçre’nin önceki tercihleri
Mayıs ayında armasuisse, Almanya, Fransa, İsrail ve Güney Kore’den beş üreticiden teklif istedi. OPEX360’a göre listede Diehl (IRIS-T SLX), Hanwha (L-SAM), Rafael (David’s Sling), IAI (Barak MX) ve Eurosam vardı; aynı kaynak Diehl’in Eylül’de elendiğini yazıyor. Resmî açıklama elenen firmaları adıyla saymıyor. İsviçre, orta menzil için Diehl’in IRIS-T SLM’sini (swissinfo’ya göre beş atış birimi) ve kısa menzil için Rheinmetall Skynex’i zaten satın aldı. IRIS-T SLM’nin NATO sertifikasyon atışlarını da ayrıca yazdık. İsviçre’nin ABD’den devlet aracılığı olmadan doğrudan üreticiyle çalışma eğilimi için şu haber bağlam sunuyor.
OPEX360, İsviçre basınının iki İsrail teklifini siyasi ve sanayi nedenleriyle düşük ihtimal gördüğünü, Konsey kararının bu yüzden sürpriz olduğunu yazıyor. Bu, kaynağın değerlendirmesidir; resmî gerekçe değildir.
Türk karşılaştırması: SİPER
Aynı sınıfta, yani uzun menzilli katmanda Türkiye’nin SİPER ailesi var. İsviçre ihalesinde yer almıyor; tabloyu yalnızca sınıf kıyası olarak veriyoruz.
| Kriter | Barak MX | SAMP/T NG | SİPER Ürün-1 |
|---|---|---|---|
| Üretici | IAI (İsrail) | Eurosam: MBDA, Thales (Fransa-İtalya) | ASELSAN, ROKETSAN; SSB koordinasyonu |
| Menzil | 15-150 km (üretici) | 150 km üzeri (açık kaynak) | Resmî değil; 100 km’ye yakın (açık kaynak) |
| Durum | Slovakya’da sipariş; Avrupa’da tek doğrulanmış kullanıcı | Fransa, İtalya, Danimarka siparişleri | İlk batarya TSK’ya teslim edildi (SSB Başkanı Prof. Dr. Haluk Görgün) |
| Yerli üretim / teknoloji transferi | İsviçre için bilgi yok | İsviçre için bilgi yok | Yerli; yabancı bileşen dökümü kamuya açık değil |
| İhracat | Var | Var | Doğrulanmış ihracat sözleşmesine rastlamadık |
Tablodaki Türk satırı, bir Army Recognition aktarımına dayanıyor: SSB geliştirmeyi yürüttü, ASELSAN ateş kontrol, haberleşme ve radar tarafını kendi bünyesinde tasarladığını söylüyor, füzeyi ROKETSAN geliştirdi, TÜBİTAK SAGE katkı verdi. SİPER Ürün-1’in Sinop’ta batarya seviyesi kabul testini geçtiği belirtiliyor. Ürün-2 ise hedef değiştirme testi yaptı. Menzil, mühimmat stoku ve balistik füze savunma kabiliyeti açısından üç sistemin doğrudan eşleştirilebilmesi için resmî veri gerekiyor.
Sıradaki adım
Parlamento finansmanı onaylarsa hükümet 2027 başında yol haritasını çizecek. Takip edilecek üç soru var: kaç atış birimi, Avrupa’da üretim şartı ve Patriot ile pazarlık. Bu üçü netleşmeden fiyat ve teslimat tarihi konuşmak erken.
Sıkça sorulan sorular
İsviçre hangi hava savunma sistemini seçti?
Henüz seçmedi. 28 Ekim 2026’da Barak MX ve SAMP/T NG finalist olarak belirlendi; değerlendirme sürüyor.
İsviçre Patriot’tan vazgeçti mi?
Hayır. Federal Konsey, alternatifsiz iptalin kabul edilemez olduğunu söyledi. ABD ile teslimat şartları üzerine pazarlık sürüyor.
Barak MX’in menzili ne kadar?
IAI’ye göre ailedeki önleyiciler 15, 35, 70 ve 150 km menzil sunuyor.
İsviçre’de karar ne zaman çıkacak?
Resmî bir tarih yok. Parlamentonun kış oturumundaki finansman görüşmesinin ardından, 2027 başında yeni adımların belirlenmesi bekleniyor.
Kaynaklar
- Defense News, “Switzerland shortlists SAMP/T, Barak MX for long-range air defense”: defensenews.com
- Defence-Industry.eu (armasuisse kaynaklı): defence-industry.eu
- OPEX360 / Zone Militaire: opex360.com
- VBS/armasuisse, 13 Mayıs 2026 açıklaması: vtg.admin.ch
- swissinfo, “Missile makers jostle to replace Swiss Patriot order”: swissinfo.ch
- IAI, Barak MX: iai.co.il
- The Defense Post, Danimarka ve Barak MX: thedefensepost.com
- SAMP/T genel bilgi: Wikipedia
- Army Recognition, SİPER-1: armyrecognition.com
