İsviçre, ABD’den Devlet Aracılığı Olmadan Doğrudan Üreticilerden Silah Almayı Değerlendiriyor
İsviçre’nin silah tedarik kurumu Armasuisse, gelecekte savunma ekipmanını ABD hükümeti aracılığıyla değil doğrudan Amerikalı üreticilerden almak istiyor. Armasuisse Başkanı Urs Loher bu yaklaşımı F-35 alımından çıkarılan ana derslerden biri olarak niteledi.
Loher Ne Dedi?
Keystone-SDA’nın aktardığına göre Loher, Neue Zürcher Zeitung’a verdiği röportajda İsviçre’nin ABD’den silahı normalde “Yabancı Askerî Satışlar” (FMS) programı üzerinden aldığını, ancak bu modelin ciddi tuzakları olduğunu söyledi. Loher’e göre FMS’de sabit fiyat gibi konularda ihtilaf çıkarsa başvurulacak bir yargı yetkisi yok, alıcı ABD’nin önceliklerine bağımlı kalıyor ve gecikmeler için sözleşmesel ceza genellikle uygulanamıyor.
Loher, FMS’nin ABD hükümetine en gelişmiş askerî teknolojinin hangi ülkelere verileceğini denetleme ve ölçek ekonomisiyle fiyatları düşürme imkânı sağladığını, alıcıya ise uzun şirket müzakerelerinden kurtaran “her şey dahil, dertsiz bir paket” sunduğunu da kabul etti.
F-35 ve Patriot Sorunları
Loher, F-35A anlaşmasının 36 uçak için 6 milyar frankla sabit fiyatlı olarak sunulduğunu, ABD’nin şimdi yüzlerce milyon frank daha talep ettiğini bildirdi. Patriot sisteminin teslimatı beş ila yedi yıl gecikiyor; İsviçre Washington’ın öncelik listesinde gerilemiş durumda ve ABD, aslında İsviçre için ayrılmış Patriot sistemlerini Almanya’ya vermeyi planlıyor. İsviçre ön ödeme olarak 1 milyar frankın biraz üzerinde ödeme yapmış durumda. Loher, “Şimdilik eli boş kalacağız, ama en azından ön ödemelerin bir kısmını, hepsi olmasa da, geri alacağız” dedi.
Mart 2026 haberleri, İsviçre’nin F-35A siparişini fiyat görüşmelerinin ardından 36’dan 30’a düşürdüğünü de aktarmıştı.
Doğrudan Alım Mümkün mü?
Loher, doğrudan alımların ABD makamlarının onayına bağlı olduğunu söyledi. Patriot’ta “seçilmiş bileşenlerin” doğrudan üreticiden alınmasının mümkün olabileceğini, ancak F-35 gibi gelişmiş savaş uçaklarının doğrudan alımının “söz konusu olmadığını” belirtti.
Henüz Belli Olmayanlar
ABD’nin doğrudan alıma onay verip vermeyeceği, Federal Konsey’in Armasuisse’in değerlendirdiği ikinci bir füze savunma sistemine ilişkin nihai kararı ve ön ödemelerin kısmen ne zaman geri alınacağı belli değil.
Not
Haber, 28 Ekim 2026 tarihli swissinfo.ch/Keystone-SDA aktarımına dayanıyor; rakamlar Loher’in NZZ röportajındaki ifadeleridir.
