Patriot ve THAAD stokları bir İran dalgasında kaç gün dayanır?

Körfez’in gökyüzünü koruyan iki sistemin adı herkesin dilinde; envanterdeki önleyici sayısı kimsenin dilinde değil. Oysa 2026 savaşının en sert dersi menzil değil, stok oldu: Suudi Arabistan’ın on yıllarda biriktirdiği PAC-3’lerin beşte dördü 38 günde eridi. Bu dosya “kaç füze var” sorusunu “kaç gün yeter” sorusuna çeviriyor.

Soru neden “kaç füze” değil, “kaç gün”?

Bir hava savunma bataryasının envanterinde kaç önleyici olduğu, tek başına hiçbir şey söylemez. Asıl soru o önleyicilerin hangi hızla harcandığı. Bu hız üç değişkenin çarpımıdır: gelen balistik hedef sayısı, hedef başına atılan önleyici sayısı ve hedeflerin kaçının gerçekten angaje edildiği. Bir Körfez komutanı bu üç sayıdan yalnızca ikincisini kontrol edebilir; ilkini İran, üçüncüsünü radar ve komuta zinciri belirler.

Balistik füzeye karşı yerleşik doktrin, ilk atışın sonucunu bekleyip ikinci atışı yapmayı (shoot-look-shoot, “at-bak-at”) çoğu zaman mümkün kılmaz; hedef terminal safhaya saniyeler içinde girer. Bu yüzden Patriot ekipleri hedef başına iki, bazı durumlarda dört önleyiciyi ardışık atar (ripple fire, “dalga atışı”). Ağustos 2019’da Cizan’da tek bir Suudi bataryasının Husi Badr-1 füzelerine karşı altı saniyede bir önleyici fırlatarak 48 saniyede altı hedef düşürdüğü kayda geçmişti. Altı hedef için on ikiden fazla önleyici: doktrin böyle çalışır.

2026 yılında Ukrayna’daki Patriot ekiplerinin balistik hedefleri tek önleyiciyle düşürdüğü bildirildi. Bu, sistemin daha iyi çalışmasından çok stoğun bitmesiyle ilgili: ekip, ikinci füzeyi saklamak için riski kabul ediyor. Aynı seçim Körfez’in önünde de duruyor ve “kaç gün” sorusunun cevabını iki katına çıkarıp yarıya indirebiliyor.

Tablonun son satırı bir uyarı: bazı ortak kuvvetlerin tek bir İran füzesine dört ila sekiz Patriot attığı yönündeki aktarımlar doğrulanamadı; ancak doğruysa, aynı stok dört kat hızlı erir. IBCS gibi ağ merkezli komuta katmanlarının vaadi tam olarak bu israfı önlemek: hangi radarın gördüğünden bağımsız olarak en uygun atıcıya en az önleyiciyle görev vermek.

2024’ten 2026’ya tüketim defteri

Stok tartışması soyut kalmasın diye son iki buçuk yılın dalgalarını yan yana koymak gerekiyor. İran’ın Nisan 2024 saldırısı yaklaşık 110 balistik füze, seyir füzesi ve 170 dolayında İHA içeriyordu; Ekim 2024’te 200 dolayında balistik füze atıldı ve ABD Donanması yalnızca Ekim dalgasında 12 SM-3 kullandı. Haziran 2025’teki 12 gün savaşında JINSA’nın derlemesine göre İran 574 balistik füze fırlattı; ABD 150’den fazla THAAD ve yaklaşık 80 SM-3 attı. CNN’in Temmuz 2025 haberi THAAD tüketimini ABD stoğunun dörtte biri olarak verdi.

28 Şubat 2026’da başlayan savaş bu ölçeği katladı. BAE Savunma Bakanlığı 2 Mart’ta tek günde 174 balistik füze izlediğini, 161’ini önlediğini açıkladı; 9 Nisan itibarıyla kümülatif sayı 537 balistik füze, 26 seyir füzesi ve 2.256 İHA’ya ulaştı. Kuveyt 1 Mart’ta 97 balistik füze ve 283 İHA önlediğini bildirdi; Bahreyn Savunma Kuvveti 6 Nisan’da 188 füze ve 468 İHA saydı; Katar ilk günlerde 101 balistik füze tespit edip 98’ini düşürdüğünü açıkladı. Suudi Arabistan resmî sayı vermedi; boşluğu Reuters’ın aktardığı CSIS tahmini doldurdu: ilk 38 günde 2.400 PAC-3.

Bu defterin en çarpıcı kalemi Suudi satırı değil, ABD satırı. Dünyanın en büyük Patriot kullanıcısı beş ayda stoğunun üçte ikisini harcadı ve 2026 mali yılında yalnızca 172 yeni önleyici teslim aldı. Körfez’e satılacak her önleyici aynı hattan çıkıyor; Golden Dome için ayrılan 12,2 milyar dolarlık PAC-3 MSE talebi de öyle. Sıra uzun, hat tek.

Körfez’in envanteri: kaç batarya, kaç önleyici?

Körfez ülkelerinin önleyici stoğu resmî olarak açıklanmaz. Elimizdeki en sağlam iz, ABD Savunma Güvenlik İşbirliği Ajansı’nın (DSCA) Kongre bildirimleri: bunlar teslim edilmiş stok değil, onaylanan azami adetlerdir ve teslimat yıllara yayılır. Batarya sayıları için IISS Military Balance ile SIPRI transfer veri tabanı kullanıldı.

Tablodaki toplamlara dikkatle bakmak gerekiyor. Reuters, Bahreyn, Kuveyt, Katar ve BAE için 5.250 Patriot önleyicisinin onaylandığını yazdı; DSCA bildirimlerinden çıkan kalemler (600 + 500 + 50 + 300 MSE + 200 GEM-T) 1.650 ediyor. Aradaki fark, Reuters’ın önceki yıllardan devreden onayları ya da açıklanmayan kalemleri saymasından kaynaklanıyor olabilir; Envanter Medya farkı kapatmak için tahmin üretmiyor. Kesin olan şu: onaylanan hiçbir önleyici 2026’da sahada değil. Bahreyn’in 2019’da onaylanan ilk MSE partisi ancak Mart 2024’te teslim edilebildi.

THAAD tarafında BAE, sistemi 2022’de Husi balistik füzelerine karşı muharebede kullanan ilk ihracat müşterisi. Ağustos 2026’daki 211,4 milyon dolarlık C3 fırlatıcı sözleşmesi ve 4,5 milyar dolarlık radar paketi, İran saldırılarının BAE’nin sensör altyapısında açtığı boşluğu kapatmaya dönük; Defense Express bir bataryanın savaşta kaybedildiğini yazdı, BAE bunu doğrulamadı. Suudi Arabistan’ın yedi bataryalık programında ise dört ekip eğitildi, biri resmen göreve girdi.

Üretim temposu tüketime neden yetişmiyor?

Lockheed Martin 2025’te yaklaşık 620 PAC-3 MSE üreterek rekor kırdı; bu, günde 1,7 önleyici demek. Aynı şirket THAAD’ı yılda 96 adet üretiyor. Suudi Arabistan’ın ilk 38 günde günde 63 PAC-3 harcadığı aktarımı doğruysa, bütün dünya üretiminin 37 katı bir tempoyla tek bir ülke stok eritmiş oldu. Kasım 2024’te kapasitenin 2027’ye kadar yılda 650’ye çıkarılması sözleşmelenmişti; savaş bu hedefi daha ulaşılmadan aştı.

31 Ağustos 2026’da imzalanan yedi yıllık çerçeve anlaşmaları üretim darboğazının olduğu yere iniyor: motor gövdeleri, arayıcı başlık muhafazaları, orta gövde bölümleri ve başlık ayırma sistemleri. Hedef PAC-3 MSE kapasitesini 2030’a kadar yılda ~2.000’e, THAAD’ı 400’e çıkarmak. Daha önce L3Harris ile katı yakıtlı motorlar, Boeing ile arayıcı başlıklar için ayrı çok yıllı anlaşmalar yapılmıştı. Ordu, Lockheed Martin’in bir yıllık sözleşmesini Temmuz 2026’da 58,6 milyar dolara kadar çıkabilen yedi yıllık anlaşmaya dönüştürdü.

Bu tablonun okunması gereken satırı sonuncusu. Savaşın maliyet takası dosyasında ele alındığı gibi 20–50 bin dolarlık bir Shahed’e 4–5 milyon dolarlık PAC-3 MSE atmak 1’e 100’ü aşan bir dezavantaj; ama asıl kayıp para değil, o önleyicinin bir balistik füze için artık orada olmaması. BAE’nin 9 Nisan’a kadar 2.256 İHA önlemesinin ne kadarında Patriot kullanıldığı açıklanmadı; Bahreyn’de 9 Mart’ta bir İHA’ya karşı atılan Patriot’un ikincil hasar yarattığı değerlendirildi. Her böyle atış, “kaç gün” hesabından bir parça götürüyor.

Kaç gün dayanır: senaryo tablosu

Aşağıdaki hesap kasıtlı olarak basit tutuldu: gün = eldeki önleyici ÷ (günlük balistik hedef × hedef başına önleyici). Üç stok düzeyi ve üç dalga yoğunluğu seçildi. Stok düzeyleri gerçek aktarımlardan türetildi: 400 (Suudi, Nisan 2026), 800 (orta ölçekli bir Körfez stoku için makul üst sınır) ve 1.500 (yeni onaylar teslim edildiğinde ulaşılabilecek düzey). Dalga yoğunlukları da yaşanmış tempolardan: günde 10 (Temmuz–Eylül 2026 aralığı), 40 (Mart 2026 ortalaması, BAE için 537/40 gün), 150 (2 Mart 2026, BAE tek günde 174).

Tablonun üç mesajı var. Birincisi, yoğun dalgaya karşı hiçbir gerçekçi stok üç günden fazla dayanmıyor; bu, Mart 2026’da İran’ın neden ilk hafta bütün Körfez’i aynı anda hedef aldığını da açıklıyor: savunanın stoğunu en pahalı saatte eritmek. İkincisi, dalga seyrelince stok yıllar değil haftalar kazandırıyor; Temmuz–Eylül tempoları bu aralıkta. Üçüncüsü, doktrin değişkeni stok değişkeninden daha kuvvetli: 400 önleyiciyle tek atışa geçmek, 800 önleyiciyle 2’li salvoyla aynı sonucu veriyor. Yani komutanın elindeki en hızlı “stok artırma” aracı sipariş değil, risk kabulü.

THAAD satırı ayrıca okunmalı. Suudi Arabistan’ın siparişi 360, BAE’nin toplam onayı 96 artı 2011 paketi; tek ülkede fiilen 150 dolayında THAAD bulunduğu varsayımı Envanter Medya tahminidir. THAAD yalnızca orta menzilli balistik füzeye (MRBM) karşı harcanır; günde 20 MRBM’lik bir dalga dört günde stoğu bitirir ve yeni THAAD’ın gelmesi, mevcut üretim hızıyla, ülke başına yıllar alır.

1–2 Eylül dalgası ne gösterdi?

CENTCOM’un 1 Eylül 2026 sabahı Hürmüzgan’daki hava savunma, radar ve deniz hedeflerine yaptığı saldırıların ardından İran, Kuveyt, Bahreyn, Ürdün ve Erbil’deki ABD üslerine balistik füze ve İHA gönderdi. Ürdün ordusu 13 balistik füzeden 10’unu önlediğini, üçünün açık araziye düştüğünü açıkladı; Muwaffaq Salti Üssü’ndeki ABD THAAD bataryası (AN/TPY-2 radarı ve altı fırlatıcı) bölgedeydi. Kuveyt ordusu “düşman füze ve İHA tehditlerinin karşılandığını” bildirdi; Bahreyn Savunma Kuvveti “bir dizi saldırının önlenip imha edildiğini” açıkladı. İki ülke de önleme sayısı ve kullanılan sistemi açıklamadı.

Bu dalganın stok hesabındaki yeri, büyüklüğünde değil temposunda. Mart’ta günde yüzlerle ölçülen balistik fırlatma, Eylül’de onlarla ölçülüyor. ABD Genelkurmay Başkanı Ağustos’ta İran’ın fırlatma hızının savaşın ilk gününe göre yüzde 86 düştüğünü söylemişti; ABD ve İsrail’in 300’den fazla fırlatıcı imha ettiği bildirildi. İran’ın 2022’de “3.000’in üzerinde” tahmin edilen stoğundan 2024–2026 arasında 2.200–2.400 füze attığı değerlendiriliyor. Yani tablonun “düşük dalga” sütunu bugün geçerli; ama düşük dalgada bile Körfez’in dar stoğu haftalarla ölçülüyor ve yeni önleyici gelmiyor.

Dalga ayrıca sistemlerin iş bölümünü gösterdi: Ürdün’de balistik yükü THAAD’ın taşıması, Kuveyt ve Bahreyn’de Patriot’un İHA’ya da harcanması. IBCS‘in Kuveyt’e satılmasının gerekçesi burada: 14 atış birimini tek ağa bağlayıp hangi hedefe hangi önleyicinin gideceğine ağın karar vermesi. Kuveyt bu ağı ancak teslim edildiğinde kullanabilecek.

Yerli takviye: SİPER ve HİSAR ne yapar, ne yapamaz?

Körfez’in stok sorununa Türk sistemleriyle cevap arayanlar için önce sınır çizmek gerekiyor. SİPER Blok-1, 100+ km menzil ve ~20 km irtifayla Ocak 2026’da Türk Silahlı Kuvvetleri envanterine girdi; ROKETSAN, ASELSAN ve TÜBİTAK-SAGE ürünü. Görev tanımı uçak, seyir füzesi ve İHA; balistik füze önleme kabiliyeti geliştirme aşamasında, Blok-2 (150+ km, ~30 km) henüz hizmete girmedi. Sistem henüz ihraç edilmedi ve DefenceArabia’nın 3 Eylül tarihli tedarik rehberi bunu açıkça “erken ihracat sicili” çekincesiyle yazdı. Yani SİPER bugün bir THAAD ya da PAC-3 MSE yerine geçmez; bunu iddia etmek olguyu bükmek olur.

Takviye rolü başka bir yerde. Körfez’in PAC-3 stoğunu eriten dalganın büyük bölümü balistik değil: BAE 9 Nisan’a kadar 537 balistik füzeye karşılık 2.256 İHA ve 26 seyir füzesi önledi; Bahreyn 188 füzeye karşı 468 İHA. Bu hedeflerin ne kadarına Patriot atıldığı açıklanmadı, ama tek bir İHA’ya atılan her PAC-3, senaryo tablosundaki günü kısaltıyor. HİSAR ailesi ve SİPER sınıfı bir alt-orta katman tam bu yükü almak için var: seyir füzesi ve İHA’yı 100 km içinde kendi radarıyla karşılamak, PAC-3 ve THAAD’ı balistik hedefe saklamak. ÇELİK KUBBE mimarisinin 27 Ağustos 2025’te 47 sistemle envantere girmesi, bu katmanlı iş bölümünün Türkiye’de sahada işlediğini gösteriyor.

Kanıt tarafı dürüstçe yazılmalı. 7 Ağustos 2026’da Mekke’de imzalanan Türkiye–Pakistan–Suudi Arabistan savunma anlaşması ve BAYKAR, ROKETSAN ve ASELSAN’ın Suudi ihracat anlaşmaları İHA, güdümlü mühimmat, elektronik harp ve radarı kapsıyor; hava savunma füzesi kalemi açıklanmadı. Katar’ın Türk sistemlerine ilgisi ve BAE’nin Türk savunma sektörüne yatırımı belgeli; ama Körfez’de konuşlu bir HİSAR ya da SİPER bataryası yayın tarihi itibarıyla yok. Buna karşılık Körfez’in başka bir yerli alt katmanı var: BAE, Mart 2026’da KM-SAM Cheongung II ile 30 hedefin 29’unu önlediğini açıkladı ve bu sistem PAC-3’ün üçte biri maliyette. Türk seçeneğinin argümanı ise ihracat izni bağımsızlığı ve ortak üretime açıklık; hava savunma üreticileri dosyasında ASELSAN’ın namludan uzun menzile tam katmanı tek çatıda üreten birkaç şirketten biri olması bu argümanın dayanağı.

Riskler ve sınırlar

Senaryo tablosu bir hesap makinesi, kehanet değil. Beş varsayımı açıkça sınamak gerekiyor.

Bir sınır daha var: bu dosya İran’ın füze kapasitesini bir tehdit değişkeni olarak ele alıyor; fırlatma temposunun düşmesi stokun tükenmesinden çok fırlatıcı kayıplarıyla açıklanıyor ve bu aktarımlar ABD kaynaklı. İran’ın kalan envanteri ve üretim hızı hakkında bağımsız doğrulama yok. Dolayısıyla “düşük dalga” sütununun ne kadar süreceği de bir varsayım.

Sık sorulan sorular

İlgili içerikler

Konuyla ilgili Envanter Medya dosyaları: PAC-3 üç kat, THAAD dört kat: yedi yıllık anlaşma, Patriot ve THAAD artık aynı ağdan ateş ediyor (IBCS), Golden Dome’un faturası: 1,79 milyar dolarlık Patriot taburu, BAE’ye 211 milyon dolarlık THAAD fırlatıcı sözleşmesi, THAAD nedir: yüksek irtifa füze savunması, 30 bin dolarlık İHA’ya milyon dolarlık füze mi?, SİPER hava savunma sistemi, HİSAR’ın 15 katmanı, dünyanın en büyük hava savunma üreticileri, dünyanın en büyük füze üreticileri, Husilerin Cizan rafinerisi saldırısı, İsrail–ABD Arrow testi, Iron Dome analizi, Barak MX, dünyanın en iyi 10 kısa menzilli hava savunma sistemi, Orta Doğu’nun en güçlü orduları, BAE askerî envanteri ve Türkiye ve dünya savunma programları.

Metodoloji ve kaynak notu: Bu dosyadaki envanter adetleri ABD Savunma Güvenlik İşbirliği Ajansı (DSCA) ve Dışişleri Bakanlığı bildirimlerindeki azami onay adetleridir; teslim edilmiş stok değildir. Üretim rakamları Lockheed Martin ve ABD Savunma Bakanlığı (31 Ağustos 2026) açıklamalarından; ABD stok tahminleri CSIS’in 27 Temmuz 2026 tarihli değerlendirmesinden (Pentagon doğrulamadı); Suudi Arabistan’ın 2.800/400 PAC-3 rakamı Reuters’ın aktardığı CSIS tahmininden alınmış ve “aktarım” olarak işaretlenmiştir. Önleme sayıları BAE Savunma Bakanlığı/WAM, Kuveyt ordusu/KUNA, Bahreyn Savunma Kuvveti, Ürdün ordusu ve Al Jazeera/Gulf News/The National aktarımlarından; Haziran 2025 verisi JINSA ve CNN’den; Cizan 2019 atışı The War Zone’dan derlenmiştir. Batarya sayıları IISS Military Balance ve SIPRI transfer veri tabanına dayanır. Senaryo tablosu ve dayanma günü ızgarası Envanter Medya hesaplamasıdır; İHA ve seyir füzesine harcanan önleyiciler hesaba katılmamıştır. Reuters’ın 5.250 önleyici toplamı ile DSCA kalemlerinin toplamı arasındaki fark kapatılmamış, olduğu gibi bırakılmıştır. Türk sistemleri için ihracat iddiası kurulmamış; Körfez’de konuşlu SİPER/HİSAR bulunmadığı açıkça yazılmıştır. Son güncelleme: 4 Eylül 2026.