DASAL PUHU-C75 Nedir? Kargo İHA Kaç Kilogram Taşır?
Bir dağ mevzisine su ve mühimmat götürmek için katır, helikopter ya da insan sırtı gerekirdi. DASAL’ın PUHU-C75’i bu üçünün arasına dördüncü bir seçenek koyuyor: 75 kilogramı 40 dakikada, pist istemeden, pilot riske atmadan taşıyan bir döner kanat. Bu dosya “kaç kilogram taşır” sorusundan başlayıp aracın nerede işe yaradığına, nerede yaramadığına gidiyor.
Kısa cevap
PUHU-C75, Altınay Savunma iştiraki DASAL Havacılık Teknolojileri’nin döner kanatlı kargo İHA’sı: 75 kilogram faydalı yük, 40 dakika uçuş, 10 kilometre operasyon mesafesi, 425 kilogram kalkış ağırlığı. Dikey kalkıp indiği için pist gerektirmiyor; Türk Silahlı Kuvvetleri’ne teslim edildi ve tatbikatlarda kullanıldı.
Büyük kardeşi PUHU-C100 100 kilogram taşıyor ve 30 kilometreyi aşıyor; aile CONDOR-C150 ile 150 kilograma çıkıyor. Nijerya ile imzalanan çerçeve sözleşmede 100 adet PUHU var, ama bu henüz sipariş değil.
| Özellik | Değer | Ne anlama geliyor? |
|---|---|---|
| Azami faydalı yük | 75 kg | Bir mangalık günlük ikmal; iki yaralı sedyesi değil, malzeme |
| Azami kalkış ağırlığı | 425 kg | Gövde + batarya + yük; yükün 5,7 katı |
| Azami uçuş süresi | 40 dk | Gidiş-dönüş için 15-20 dakikalık görev yarıçapı |
| Azami operasyon mesafesi | 10 km | Bir tabur cephesinin derinliği |
| Yatay hız | 75 km/s | 10 km’yi 8 dakikada alır |
| Tavan (MSL / AGL) | 3.000 m / 500 m | Doğu Anadolu yaylalarında çalışır |
| Çalışma sıcaklığı | -20°C / +50°C | Kış ve çöl koşulları |
| Yedeklilik | Yedekli IMU ve motorlar | Tek arıza aracı düşürmez |
| Ek görev kitleri | Yangın topu, söndürücü rampa, arama-kurtarma | Aynı gövde, farklı yük |
PUHU-C75 ne işe yarar: taktik lojistiğin son kilometresi
Askerî lojistikte en pahalı mesafe, en kısa olanıdır. Tugay deposundan tabur karargâhına kamyon gider; oradan tepedeki gözetleme mevziine ise ya katır, ya sırt, ya da milyon dolarlık bir genel maksat helikopteri. PUHU-C75 tam bu son kilometre için tasarlandı: helikopterin yerine değil, helikopterin gönderilmeye değmediği küçük ve sık ikmaller için. 75 kilogram; su, kuru gıda, pil, mühimmat ve tıbbi malzemeden oluşan tipik bir günlük manga paketi.
Aracı sabit kanatlı kargo İHA’larından ayıran şey pist ihtiyacının sıfır olması. Döner kanat, toprak bir düzlüğe ya da bir geminin kıç güvertesine iniyor; iniş yeri hazırlığı gerekmiyor. Bedeli menzil: 10 kilometrelik operasyon mesafesi ve 40 dakikalık batarya, PUHU’yu bir tabur bölgesinin içinde tutuyor. Yani stratejik değil taktik bir araç; “İstanbul’dan Ankara’ya kargo” değil, “vadiden tepeye mühimmat”.
Kaç kilogram taşır: yük ile kalkış ağırlığı farkı
PUHU haberlerinde en sık karışan iki rakam 75 ile 425. İlki faydalı yük, ikincisi azami kalkış ağırlığı (MTOW); yani gövde, batarya ve yükün toplamı. DASAL döner kanat ailesini “1 kilogramdan 500 kilograma” diye tarif ettiğinde kalkış ağırlığından söz ediyor; bu bantta hiçbir araç 500 kilogram taşımıyor. Ailenin en büyüğü CONDOR-C150 bile 630 kilogram kalkış ağırlığıyla 150 kilogram yük alıyor. Oran her modelde 4-6 arasında; elektrikli döner kanatta bataryanın payı bu kadar.
| Model | Faydalı yük | MTOW | Uçuş süresi | Mesafe | Hız | Durum |
|---|---|---|---|---|---|---|
| PUHU-C75 | 75 kg | 425 kg | 40 dk | 10 km | 75 km/s | TSK’ya teslim; tatbikatta |
| PUHU-C100 | 100 kg | açıklanmadı | açıklanmadı | 30 km+ tek yön / 15 km+ gidiş-dönüş | 90 km/s | IDEF 2025 lansman; EFES-2026 gösterim |
| CONDOR-C150 | 150 kg | 630 kg | 30 dk | 20 km | 75 km/s | Ürün sayfasında; 2021 ilk uçuş |
PUHU-C100 farkı: bir üst sınıf
DASAL, IDEF 2025’te PUHU-C100’ü tanıttığında iki şey değişti. Birincisi yük 100 kilograma çıktı; ikincisi menzil, tek yönde 30 kilometreyi aşacak biçimde üçe katlandı. Hız 90 km/s. Şirket C100 için hızlı şarj sistemi, akıllı batarya yönetimi ve gece-gündüz operasyon kabiliyetinden söz ediyor; en dikkat çekici özellik ise otonom kanca ünitesi: araç iniş yapmadan yükü hedef noktaya bırakabiliyor. EFES-2026’da 50 ülkeden heyetin önünde yapılan otonom ikmal gösterimi bu kabiliyetin vitriniydi.
Detaylara inildiğinde C75 ile C100 rakip değil, kademe. C75 daha küçük bir yer izi ve daha olgun bir teslimat geçmişiyle taktik birliklere; C100 daha uzun bacak ve daha büyük yükle tugay seviyesine hitap ediyor. Nijerya çerçeve sözleşmesindeki “100 PUHU kargo İHA sistemi” ifadesi de model belirtmiyor; sözleşmenin ayrıntısı ayrı dosyada.
Kim kullanıyor: TSK teslimatı ve tatbikatlar
DASAL, PUHU-C75’i Türk Silahlı Kuvvetleri’ne teslim ettiğini açıkladı; adet kamuya açık değil. Sistem Erciyes 2025 Hava Hücum Tatbikatı’nda Kara Kuvvetleri Komutanı ve yabancı heyetlere gösterildi, EFES-2024’te ve EFES-2026’da görev aldı. Bu, PUHU’yu “prototip” sınıfından çıkarıp “envanterde, sınırlı sayıda” sınıfına koyuyor. Envanter Medya “sahada kanıtlanmış” ifadesini ancak operasyonel kullanım açıklandığında kullanır; tatbikat kullanımı için doğru ifade “tatbikatta görev aldı”.
Sivil kullanım: orman yangını ve afet
PUHU-C75’in ürün sayfasındaki en beklenmedik satır yangın. Gövdeye yangın topu ve söndürücü füze rampası takıldığında araç, yeni başlayan bir orman yangınına ilk müdahale platformuna dönüşüyor; itfaiye helikopterinin kalkmasına kadar geçen kritik dakikalar için. Aynı mantık depremde de geçerli: yolun kapandığı, helikopterin inemediği bir köye 75 kilogram su ve ilaç, 10 kilometre menzil içinde 8 dakikada gidiyor. Bu ikili kullanım, Altınay’ın Ekim 2025’te açıkladığı “askerî ve sivil alanda ortak ürün” stratejisinin somut örneği.
Hangi pazarlara uygun?
Kesinleşmiş bir ihracat açıklanmadı; bu yüzden soru “kime satıldı” değil, “hangi ihtiyaca denk düşüyor” olmalı. Üç coğrafya öne çıkıyor. Afrika’da yol ağının zayıf, birliklerin dağınık olduğu Sahel ve Nijerya kuzeydoğusu: Nijerya çerçevesindeki 100 PUHU bu mantığa dayanıyor. Körfez’de sıcak ve tozlu ortamda üs içi ve ada ikmali; -20/+50°C çalışma bandı burada belirleyici. Güneydoğu Asya’da ise ada lojistiği: Malezya ile PM Defence üzerinden kurulan iş birliği DASAL’a bu pazarın kapısını açtı, PUHU henüz o paketin içinde değil.
Geniş resme bakıldığında, dünyada 50-150 kilogram sınıfı elektrikli kargo İHA üreten şirket sayısı az; çoğu Çin ve ABD merkezli. DASAL’ın farkı, TSK teslimatı ve tatbikat geçmişiyle “kullanıcısı olan” bir üretici olması. Altınay grubunun tüm dış pazar ilişkileri statüleriyle şirket rehberinde; Türk sistemlerini seçen ülkeler ihracat haritasında.
DASAL kim?
DASAL Havacılık Teknolojileri 2019’da kuruldu, 2024’ten beri yüzde 100 Altınay Savunma iştiraki. Pendik’teki 10.000 m²’lik tesiste sekiz ürün ailesi geliştiriyor: MİKON kamikaze, PUHU ve CONDOR kargo, ALKARA karşı-İHA, FALCON, ARIKUŞU ve KIRLANGIÇ. Şirket profili DASAL sayfasında, grup yapısı iştirakler dosyasında, Altınay’ın tüm insansız sistemleri ayrı sayfada.
Sık sorulan sorular
PUHU-C75 kaç kilogram taşır?
Azami faydalı yük 75 kilogram. Bu, sırt çantalı bir piyade mangasının bir günlük su, gıda ve mühimmat ihtiyacına yakın bir yük.
PUHU-C75’in menzili ve uçuş süresi ne kadar?
Üretici verisine göre azami uçuş süresi 40 dakika, azami operasyon mesafesi 10 kilometre; yatay hız 75 km/s. Kalkış ağırlığı 425 kilogram.
PUHU-C75 pist gerektiriyor mu?
Hayır. Döner kanatlı, dikey kalkıp iniyor; toprak zemin, dağ yamacı ya da gemi güvertesi yeterli. Bu, PUHU’yu sabit kanatlı kargo İHA’larından ayıran ana özellik.
PUHU-C75 ile PUHU-C100 arasındaki fark ne?
C100 daha yeni ve daha büyük: 100 kilogram yük, 90 km/s hız, tek yönde 30 kilometreyi aşan menzil. IDEF 2025’te tanıtıldı ve EFES-2026’da otonom ikmal gösterimi yaptı. C75 daha olgun ve TSK’ya teslim edilmiş model.
PUHU Türk Silahlı Kuvvetleri’nde kullanılıyor mu?
Evet. DASAL, PUHU-C75’i TSK’ya teslim etti; sistem Erciyes 2025 ve EFES tatbikatlarında görev aldı. Kaç adet olduğu açıklanmadı.
PUHU orman yangınında nasıl kullanılıyor?
C75’e yangın topu ve söndürücü füze rampası takılabiliyor; yeni başlayan orman yangınlarına ilk müdahale için tasarlandı. Arama-kurtarma ve nakliye de aynı gövdeyle yapılıyor.
PUHU hangi ülkelere satıldı?
Kesinleşmiş bir dış satış açıklanmadı. Nijerya ile imzalanan çerçeve sözleşmede 100 adet PUHU kargo İHA sistemi yer alıyor; bu çerçeve, sipariş değil.
PUHU adı nereden geliyor?
Puhu, Türkiye’de yaşayan en büyük baykuş türü. DASAL ürünlerini kuş adlarıyla anıyor: Kırlangıç, Arıkuşu, Falcon, Condor, Peregrine. ASELSAN’ın PUHU 3-LT elektronik harp podu ise bambaşka bir ürün; karıştırmamak gerekir.
Kaynaklar
- DASAL, PUHU C75 ve PUHU C100 resmî ürün sayfaları (dasal.com.tr, 4 Eylül 2026)
- DASAL, “DASAL Unveils Next-Generation Cargo UAV PUHU C100 at IDEF 2025” (Temmuz 2025)
- TURDEF, “DASAL Delivers PUHU C75 Cargo Drone to Turkish Forces”
- Savunma Sanayi, “TSK’nın hem vurucu hem de taşıyıcı İHA’ları: DASAL C75 ve Peregrine X4-M” (Erciyes 2025)
- Anadolu Ajansı, EFES-2026 tatbikatı haberleri (Mayıs 2026)
- KAP, Altınay Savunma yeni iş ilişkisi açıklaması (8 Mayıs 2026)
Son güncelleme: 5 Eylül 2026. Üretici verisi değiştiğinde veya yeni teslimat/ihracat açıklandığında bu sayfa güncellenir.
