TOLUN Nedir? ASELSAN’ın 102 km Menzilli Süzülen Mühimmat Ailesi
Kısa cevap: TOLUN, ASELSAN’ın açılır kanatlı, ANS/KKS (ataletsel navigasyon + küresel konumlama, yani INS/GPS) güdümlü tam atım hava-yer mühimmat ailesidir. Savaş uçağından bırakıldığında 55 deniz mili (yaklaşık 102 km) süzülür, 1 metre güçlendirilmiş betonu deler ve F-16 ile Bayraktar AKINCI, ANKA-III, TB3 ve KIZILELMA’dan atılabilir. Delici TOLUN P, parçacık tesirli TOLUN-F, kızılötesi arayıcılı TOLUN-IIR, yerden atılan TOLUN S ve elektronik harp yüklü TOLUN-EW ailenin resmî üyeleridir. Fiyatı kamuya açık değil.
TOLUN ne işe yarar?
TOLUN, uçağı hedefin hava savunma menziline sokmadan sert ve yumuşak kara hedeflerini vurmak için tasarlandı. ASELSAN föyü mühimmatı “tam atım” (bırakıldıktan sonra platformdan bağımsız uçan) olarak tanımlar. Kanatlar uçağın altındayken kapalıdır, bırakıldıktan bir süre sonra açılır ve süzülme için gereken kaldırma kuvvetini üretir. Motor yoktur; menzil, bırakma irtifası ve hızından gelir.
Ailenin ilk üyesi sığınak delici sürümdür. Delici burun yapısı ve zaman ayarlı elektronik tapa, mühimmatın 5.000 PSI dayanımlı, 1 metre kalınlığında betonu geçtikten sonra patlamasını sağlar. ASELSAN bu özelliği, yerleşim alanlarındaki korunaklı hedeflere düşük ikincil hasarla müdahale için öne çıkarır.
İkinci temel fikir çoklu atıştır. SADAK-4T çoklu taşıma salanı (bir istasyona dört mühimmat bağlayan taşıyıcı) sayesinde F-16 her kanatta dört TOLUN taşır ve tek sortide sekiz ayrı hedefe angaje olabilir. İkili SADAK-2T ve tek taşınan TOLUN SI sürümü de vardır.
Teknik özellikler (ASELSAN föyleri)
Aşağıdaki değerler ASELSAN’ın yayımladığı üç ürün föyünden alındı. ASELSAN tüm değerler için ±%10 tolerans belirtir ve özelliklerin önceden bildirilmeksizin değişebileceğini not eder.
| Özellik | TOLUN | TOLUN P | TOLUN-IIR |
|---|---|---|---|
| Menzil (azami süzülme) | 55 NM / 102 km | 55 NM / 102 km (uçak), 31 NM / 57 km (SİHA) | 43 NM / 80 km |
| Bırakma irtifası | 0–40.000 ft | 0–40.000 ft (uçak), 0–30.000 ft (SİHA) | 40.000 ft |
| Vuruş hassasiyeti (CEP) | < 8 m | < 10 m | < 3 m |
| Güdüm | KKS/ANS | ANS/KKS + CRPA anti-jam anten | KKS/ANS + kızılötesi arayıcı, döngüde insan |
| Harp başlığı | 1 m güçlendirilmiş beton delici | 105 kg delici | Parçacık tesirli |
| Ağırlık | 139 kg | 136 kg | 120 kg |
| Uzunluk / çap | 180 cm / 17 cm | 180 cm / 16,4 cm (gövde 191×253 mm) | 180 cm / 18,5 cm |
| Taşıma | SADAK-4T | SADAK 4T, SADAK 2T, tek (TOLUN SI) | SADAK-4T |
| Platform (föy) | F-16 Blok 40, AKINCI | F-16, AKINCI, ANKA-III, TB3, KIZILELMA | F-16, AKINCI, Millî Muharip Uçak (potansiyel) |
| Föy tarihi | 03/2023 | 01/2025 | 03/2023 |
Menzil hangi metrik? Föylerdeki rakamlar azami süzülme menzilidir; yüksek irtifa ve hızda bırakılan mühimmatın ulaşabileceği en uzak mesafeyi gösterir. Alçak irtifadan bırakılan bir SİHA’da menzil belirgin biçimde kısalır. ASELSAN, AKINCI için 57 km sınırını bu yüzden ayrıca verir.
TOLUN ailesinin üyeleri
- TOLUN (sığınak delici): Ailenin temel üyesi. 139 kg, 1 metre beton delme, F-16 ve AKINCI. AA’nın 24 Haziran 2023 haberine göre seri üretim hattı kuruldu ve sertifikasyon testleri o yaz tamamlanmak üzereydi.
- TOLUN P: 2025 föyündeki güncel delici sürüm. 250 lb sınıfı, 105 kg delici harp başlığı, GNSS karıştırmasına karşı CRPA anti-jam anten ve GPS aldatmasına dayanıklı yazılım. Bağlı uçuşta yeniden hedef belirleme, yol noktası takibi, seçilebilir vuruş açısı ve dahili bölmeden bırakılma yeteneği föyde listelenir. Tek bağlantı arayüzüyle taşınan sürüm TOLUN SI adını alır.
- TOLUN-F: Yaklaşma (yakınlık) sensörlü parçacık tesirli sürüm. AA’nın 27 Aralık 2025 haberine göre AKINCI’dan atışta hedefi tam isabetle vurdu. Dağınık ve yumuşak hedeflere yöneliktir.
- TOLUN-IIR: Kızılötesi görüntüleyici arayıcı başlık ve iki yönlü veri bağı ile “döngüde insan” atış modu: arayıcının görüntüsü kokpite iner, pilot uçuş sırasında hedefi seçer veya günceller. CEP 3 metrenin altında, hareketli hedeflere karşı kullanılır.
- TOLUN S: ASELSAN ürün sayfasına göre GÖKTAN yer fırlatma sistemiyle karadan atılan, itki sistemi eklenmiş, KKS/ANS güdümlü sürüm. AA, 2025 özetinde GÖKTAN ile TOLUN’a karadan karaya vuruş kabiliyeti kazandırıldığını yazdı.
- TOLUN-EW: ASELSAN ürün kataloğunda listelenen elektronik harp yüklü sürüm. Radar ve haberleşme sistemlerine karşı karıştırma ve aldatma için tasarlandı; ayrıntılı teknik veri kamuya açık değil.
- TOLUN-L: Yarı aktif lazer güdümlü sürüm fuar duyurularında anıldı; ASELSAN’ın kamuya açık ayrı bir föyü yok, teknik değerleri kamuya açık değil.
Hangi platformlarda kullanılıyor?
ASELSAN föyleri F-16 Blok 40, Bayraktar AKINCI, ANKA-III, Bayraktar TB3 ve Bayraktar KIZILELMA’yı listeler; TOLUN-IIR için Millî Muharip Uçak (KAAN) potansiyel platform olarak yer alır. Kilometre taşları şöyle sıralanır:
| Tarih | Gelişme |
|---|---|
| Haziran 2023 | Seri üretim hattı kuruldu; F-16 ve AKINCI için sertifikasyon süreci (AA) |
| 2025 | AKINCI, KIZILELMA ve ANKA-III entegrasyonu; Türkiye’de gövde içinden bırakılan ilk mühimmat; atışlarda ASELSAN KILAVUZ-31 ataletsel ölçüm birimi kullanıldı (AA) |
| 27 Aralık 2025 | F-16’dan ilk canlı hava-yer atışı; AKINCI’dan TOLUN-F ve sığınak delici sürüm tam isabet (AA) |
| 1 Eylül 2026 | Konya Karapınar’da 15’ten fazla ülkenin heyeti önünde AKINCI’dan atış; iki TOLUN P ile salvo (ASELSAN açıklaması) |
KIZILELMA ile yapılan atışlar TOLUN’u insansız savaş uçağı sınıfına da taşıdı. ASELSAN, KIZILELMA’ya MURAD AESA burun radarını da entegre etti; radar ve mühimmatın aynı üreticiden gelmesi hedefleme zincirini kısaltır.
TOLUN, GÖZDE ve LGK arasındaki fark
Üçü de ASELSAN’ın hassas güdüm portföyündedir ama görevleri ayrılır. LGK ve GÖZDE, envanterdeki Mk-82/Mk-84 genel maksat bombalarına takılan güdüm kitleridir; bombanın kendisi değişmez. TOLUN ise gövdesi, harp başlığı ve kanadıyla baştan tasarlanmış bütünleşik bir mühimmattır ve 100 km üstü süzülme menziliyle uçağı tehdit alanının dışında tutar. Kit yaklaşımı ucuz ve hızlıdır; TOLUN yaklaşımı menzil ve sert hedef delme kabiliyeti sunar.
Kullanıcı ülkeler ve fiyat
Kullanıcı: Resmî olarak teyit edilen tek kullanıcı Türkiye’dir; AA’ya göre 2023’te seri üretim başladı ve 2025 boyunca TSK platformlarında atışlar sürdü. AA’nın 2025 özeti “ihracat faaliyetleri sürdü” ifadesini kullanır; alıcı ülke adı kamuya açık değil. Eylül 2026’daki Karapınar gösterimi de ihracat tanıtımı niteliğindeydi.
Fiyat: Kamuya açık değil. ASELSAN ve SSB birim fiyat açıklamadı. Sözleşme bedellerini adede bölerek fiyat türetmek, paketlere eğitim, entegrasyon ve destek kalemleri dâhil olduğu için yanıltıcıdır.
Envanter adedi: Kamuya açık değil.
ASELSAN TOLUN ile ilgili son haberler
Envanter Medya’daki güncel ASELSAN TOLUN haberlerine gidin →
Sıkça Sorulan Sorular
TOLUN nedir?
TOLUN, ASELSAN’ın geliştirdiği, açılır kanatlı ve ANS/KKS (INS/GPS) güdümlü tam atım hava-yer mühimmat ailesidir. Uçaktan veya SİHA’dan bırakıldıktan sonra süzülerek 100 kilometreyi aşan menzile ulaşır ve güçlendirilmiş betonu delebilir.
TOLUN’un menzili ne kadar?
ASELSAN föyüne göre savaş uçağından bırakıldığında 55 deniz mili (yaklaşık 102 km), SİHA’dan bırakıldığında 31 deniz mili (yaklaşık 57 km) azami süzülme menzilidir. Bu değer bırakma irtifasına ve hıza bağlıdır; motorlu bir füze menzili değildir.
TOLUN kaç kilo?
Temel TOLUN 139 kg, TOLUN P 136 kg (105 kg delici harp başlığı), TOLUN-IIR 120 kg’dır. Üçü de 180 cm uzunluğundadır.
TOLUN hangi uçaklardan atılıyor?
ASELSAN TOLUN P föyü F-16, Bayraktar AKINCI, ANKA-III, Bayraktar TB3 ve KIZILELMA’yı listeler. F-16’dan ilk canlı atış 27 Aralık 2025’te yapıldı; AA’ya göre TOLUN, Türkiye’de gövde içinden bırakılan ilk mühimmattır.
TOLUN’un varyantları neler?
Delici (sığınak delici) TOLUN / TOLUN P, parçacık tesirli TOLUN-F, kızılötesi arayıcı başlıklı TOLUN-IIR, karadan atılan TOLUN S ve elektronik harp yüklü TOLUN-EW resmî ASELSAN kaynaklarında yer alır. Tek taşınan sürüm TOLUN SI olarak adlandırılır.
TOLUN fiyatı ne kadar?
Kamuya açık değil. ASELSAN veya SSB birim fiyat açıklamadı; sözleşme toplamlarından birim fiyat türetmek doğru sonuç vermez.
TOLUN hangi ülkelerde kullanılıyor?
Resmî olarak teyit edilen kullanıcı Türkiye’dir. AA, 2025’te ihracat faaliyetlerinin sürdüğünü aktardı; alıcı ülke adı kamuya açık değil.
İlgili Envanter Medya rehberleri
- ASELSAN nedir? Şirket profili
- ASELSAN ürünleri nelerdir? Tüm rehberler
- GÖZDE güdüm kiti nedir?
- LGK lazer güdüm kiti nedir?
- MURAD AESA radar nedir?
- ASELPOD hangi uçaklarda kullanılıyor?
- Haber: TOLUN Karapınar’da 15’ten fazla ülkeye gösterildi
- Haber: TOLUN seri üretimi genişliyor
- Haber: AKINCI’dan LGK-82 ve GÖZDE ile tam isabet
- Bayraktar AKINCI fiyatı ne kadar?
Kaynaklar
- ASELSAN — TOLUN Tam Atım Güdümlü Mühimmat ürün föyü (PDF, 03/2023)
- ASELSAN — TOLUN P ürün föyü (PDF, 01/2025)
- ASELSAN — TOLUN-IIR ürün föyü (PDF, 03/2023)
- ASELSAN — TOLUN S ürün sayfası
- ASELSAN — TOLUN-EW ürün sayfası
- AA — ASELSAN’ın “GÖZDE”si envantere girdi, sıra TOLUN’da (24 Haziran 2023)
- AA — TOLUN mühimmat ailesinin yeni üyeleri sahaya çıktı (27 Aralık 2025)
- AA — ASELSAN, teknoloji maratonunda 2025’te dev adımlar attı
