İran’da Füze Uzmanı Mehrdad Ahlaki Savunma Bakanı Oldu: Meclis 237 Oyla Onayladı
Al Jazeera’nın aktardığına göre Meclis, Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan’ın aday gösterdiği Mehrdad Ahlaki Ketabçi’ye 237 evet, 15 hayır oyuyla güvenoyu verdi. AFP ise oylamada toplam 277 oy kullanıldığını bildirdi. Meclis, savaşın başladığı 28 Şubat’tan bu yana çevrim içi toplanıyor. Ahlaki, askeri rütbesi bulunmayan, 42 yıldır Savunma Bakanlığı ve bağlı kuruluşlarda görev yapan bir teknokrat olarak tanımlanıyor.
- Kim: Mehrdad Ahlaki Ketabçi, 68 yaşında
- Ne: Savunma ve Silahlı Kuvvetler Lojistik Bakanlığı’na atandı
- Ne zaman: 18 Ekim 2026, Meclis güvenoyu
- Oylama: 237 evet, 15 hayır (AFP: 277 oy kullanıldı)
- Selefi: Aziz Nasirzade, 28 Şubat’ta öldürüldü
- Yaptırım: BM ve ABD yaptırım listelerinde
Arka Plan: Aylardır Geçici Yönetim
Aziz Nasirzade, ABD ve İsrail’in 28 Şubat 2026’da bir liderlik kompleksine düzenlediği saldırıda hayatını kaybetti. Aynı saldırıda dönemin dini lideri Ali Hamaney ile üst düzey komutanlar da öldürüldü. O günden bu yana bakanlığı Tuğgeneral Mecid İbn-i Rıza vekâleten yönetti; İbn-i Rıza şimdi Ahlaki’nin yardımcısı olarak görev yapacak.
Khaleej Times’ın AFP’den aktardığı habere göre oylama, çatışmaların başlamasından yaklaşık sekiz ay sonra yapıldı. Pezeşkiyan, Ahlaki’nin Savunma Bakanlığı ve bağlı kurumlardaki deneyiminin 42 yılı aştığını söyledi.
Füze Sanayisinden Bakanlığa
Önceki bakanların çoğundan farklı olarak Ahlaki komuta kademesinden değil, silah sanayisinin içinden geliyor. Al Jazeera, onun daha önce Şehit Bagheri Sanayi Grubu’na, Havacılık ve Uzay Sanayii Kuruluşu’na ve Savunma Sanayii Kuruluşu’na başkanlık ettiğini yazıyor. Bu kuruluşların üçü de ABD yaptırımları altında. Ahlaki’nin kendisi hem ABD hem BM yaptırım listelerinde yer alıyor; BM’nin kararı 2007’ye dayanıyor.
İran devlet medyasına dayandırılan bilgilere göre uzmanlık alanı balistik füzeler, katı yakıtlı itki, havacılık-uzay teknolojileri ve askeri üretim. Tasnim’in aktardığına göre Sejjil ve Zülfikar balistik füze ailelerinin, ayrıca Elmas füzesi ile Yasin güdümlü bombası gibi hassas güdümlü silahların geliştirilmesinde rol aldı.
Öncelikler ve İlk Açıklamalar
| Başlık | Aktarılan içerik |
|---|---|
| Görev tanımı | Savaşta ağır hasar gören askeri-sanayi altyapısını yeniden kurmak ve genişletmek |
| Öncelikler | Hava savunma, askeri üretimin hızlandırılması, devlet ve özel sektörle yeni teknolojilere geçiş |
| Bakanlık sözcüsü | Tuğgeneral Rıza Talaei-Nik: atama, özellikle füze ve dronlarda stratejik silahların nicelik ve niteliğini artırma ihtiyacını yansıtıyor |
| Ahlaki’nin sözleri | “ABD saldırıya geçerse hem kendileri hem bölge büyük zarar görür” |
Khaleej Times’a göre Ahlaki, Washington savaşı yeniden başlatırsa ABD ve bölgedeki müttefiklerine “muazzam zarar” verileceğini söyledi. Al Jazeera ise ona ait “hazırlıklarımızı yaptık, rahat bir kafayla işimize devam ediyoruz” sözünü aktarıyor. Pezeşkiyan ise İran’ın hiçbir ülkeye saldırı başlatmayacağını, ancak toprak bütünlüğünü savunacağını vurguladı.
Bölgesel Bağlam
ABD, İran’ın askeri-sanayi kapasitesinin büyük bölümünü yok ettiğini savunuyor. Tahran ise ABD ve İsrail’in erişemediği ciddi taarruz ve savunma kabiliyetini koruduğunu söylüyor. Bu ay, Trump yönetiminin nükleer ve enerji altyapısına karşı GBU-43/B “tüm bombaların anası”nı kullanmayı değerlendirdiğine dair haberler çıktı. Bir sanayi yöneticisinin bakanlığa getirilmesi, Tahran’ın bir sonraki aşamada üretimi ve kayıpların telafisini öne çıkaracağına işaret ediyor.
Sıkça Sorulan Sorular
Mehrdad Ahlaki kimdir? 68 yaşında, 42 yıldır savunma bürokrasisinde çalışan, füze ve havacılık-uzay sanayisinde üst düzey görevler yapmış bir yöneticidir. Askeri rütbesi yoktur.
Önceki bakana ne oldu? Aziz Nasirzade, 28 Şubat 2026’da ABD-İsrail saldırısında öldürüldü. O tarihten beri bakanlığı vekâleten Mecid İbn-i Rıza yönetti.
Neden yaptırım altında? BM 2007’de kendisini nükleer veya balistik füze faaliyetleriyle bağlantılı gördüğü için listeye aldı. Başkanlık ettiği kuruluşlar da ABD yaptırımlarına tabi.
Atama ne değiştirir? Resmî açıklamalara göre bakanlığın ağırlık merkezi füze ve dron üretimini artırmaya, hava savunmayı ve hasar gören üretim tesislerini yeniden kurmaya kayıyor.
Sonuç
İran, savaş sırasında boşalan savunma bakanlığına komutan yerine bir füze sanayicisi getirdi. Bu tercih, Tahran’ın önceliğinin kayıpları hızla telafi etmek ve füze ile hava savunma üretimini toparlamak olduğunu gösteriyor. Atamanın pratikteki etkisi önümüzdeki aylarda üretim tesislerinin durumundan ve ABD ile gerginliğin seyrinden belli olacak.
Kaynaklar
- Al Jazeera: Who is Mehrdad Akhlaghi, Iran’s new tech-focused defence minister?
- Khaleej Times (AFP): Iran’s new defence minister threatens ‘enormous damage’ if US attacks again
- Qatar Tribune: Iran’s parliament backs missile expert as defence minister
- Ynet: After months without appointment, Iran names new defense minister
