ANKARA — Çin Halk Kurtuluş Ordusu’nun (PLA) son yıllarda hız verdiği füze ve stratejik silah programları, özellikle Hint-Pasifik’teki güç dengeleri açısından yakından izleniyor. Pekin’in füze mimarisi, kara, deniz ve hava platformlarını bir araya getiren “erişimi engelleme / bölgeyi sınırlandırma” yaklaşımının merkezinde yer alıyor. CSIS’e göre Çin, bu doktrinde balistik ve seyir füzelerini hava, kara ve deniz unsurlarıyla birlikte kullanarak ABD ve müttefik varlıklarını baskı altına almayı hedefliyor.
DF-41: ÇİN’İN EN UZUN MENZİLLİ NÜKLEER GÜCÜ
Çin’in en dikkat çeken stratejik sistemlerinden biri olan DF-41, karayoluyla taşınabilen kıtalararası balistik füze olarak öne çıkıyor. CSIS Missile Threat verilerine göre DF-41’in operasyonel menzili 15 bin kilometreye kadar ulaşıyor ve sistemin çoklu bağımsız hedeflenebilir savaş başlığı (MIRV) taşıyabildiği bildiriliyor.
DF-17: HİPERSONİK CAYDIRICILIK
DF-17, Çin’in hipersonik süzülme aracı taşıyan orta menzilli füze sistemi olarak öne çıkıyor. CSIS’e göre sistem, DF-ZF/Wu-14 hipersonik planör prototiplerinin devamı niteliğinde ve Pekin’in hipersonik silah programına yaptığı yatırımların en görünür örneklerinden biri.
DF-21D VE DF-26: “UÇAK GEMİSİ KATİLİ” HATTI
Çin’in denizden gelecek tehditlere karşı geliştirdiği en çok konuşulan sistemler arasında DF-21D ve DF-26 bulunuyor. CSIS verilerine göre DF-26, 4 bin kilometre menzilli orta menzilli balistik füze olarak Guam’ı vurabilecek ilk konvansiyonel Çin balistik füzesi kabul ediliyor; sistemin hem nükleer hem konvansiyonel başlık taşıyabildiği, ayrıca gemisavar varyantının da test edildiği belirtiliyor. DF-21D ise Çin’in gemisavar balistik füze kapasitesinin en bilinen örneklerinden biri olarak gösteriliyor.
2025 GEÇİT TÖRENİNDE YENİ MESAJ
Çin’in 3 Eylül 2025’te düzenlediği Zafer Günü geçit töreni, yeni ve modifiye edilmiş nükleer sistemlerin ilk kez toplu biçimde sergilenmesi nedeniyle dikkat çekti. FAS analizine göre bu tören, Çin’in kara, deniz ve hava konuşlu nükleer üçlüsünü ilk kez aynı gösteride öne çıkarması açısından önemliydi. AP de törende DF-61, DF-5C ve DF-31BJ gibi sistemlerin sergilendiğini, bunun Çin’in stratejik caydırıcılık mesajını güçlendirdiğini aktardı.
JL SERİSİ VE DENİZ AYAĞI
Çin’in denizaltıdan fırlatılan balistik füze programı da nükleer üçlünün kritik parçası olarak görülüyor. CSIS’e göre JL-2, Çin’in denizaltıdan fırlatılan kıtalararası menzilli balistik füze ailesinde önemli bir sistem ve Jin sınıfı denizaltılarla ilişkilendiriliyor. 2025 geçit töreninde ise JL-3 ve hava konuşlu JL-1’in de öne çıkarıldığı bildirildi.
YJ SERİSİ VE DENİZ HEDEFLERİ
Çin’in “Ying Ji” yani YJ serisi füzeleri de donanma ve deniz hedefleri açısından dikkat çekiyor. CSIS’e göre YJ-18, gemisavar ve kara hedeflerine yönelik varyantları bulunan bir seyir füzesi ve 2014 civarında hizmete girdiği değerlendiriliyor. 2025 geçit töreniyle birlikte YJ-15, YJ-19, YJ-20 ve YJ-21 gibi yeni sistemler de gündeme geldi; AP bu serinin özellikle yüksek değerli deniz hedeflerine karşı caydırıcılık mesajı taşıdığını aktardı.
SADECE FÜZE DEĞİL: LAZER, İHA VE SU ALTI SİSTEMLERİ
Çin’in yeni nesil askeri envanteri yalnızca balistik ve hipersonik sistemlerle sınırlı değil. AP’nin 2025 geçit töreni haberine göre OW5 serisi lazer hava savunma sistemleri, GJ-11 insansız savaş uçağı ve AJX002 otonom su altı platformu gibi sistemler de sergilendi. Bu tablo, Pekin’in füze doktrinini insansız ve yönlendirilmiş enerji sistemleriyle destekleyen daha geniş bir mimari kurduğunu gösteriyor.
KÜRESEL ENDİŞENİN MERKEZİNDE A2/AD VAR
Uzmanlara göre Çin’in bu sistemleri bir bütün halinde anlamlı kılan unsur, tek tek platformlardan çok bunların birlikte oluşturduğu A2/AD şemsiyesi. Uzun menzilli balistik füzeler, hipersonik araçlar, gemisavar sistemler, denizaltı konuşlu nükleer unsurlar ve insansız platformlar birlikte değerlendirildiğinde, Pekin’in özellikle Batı Pasifik’te dış müdahaleyi zorlaştıran katmanlı bir caydırıcılık modeli kurduğu görülüyor.
İlişkili Haberler
Dünyanın en hızlı 10 füzesi — https://envantermedya.com/dunyanin-en-hizli-10-fuzesi
Avangard hipersonik füze nedir — https://envantermedya.com/avangard-hipersonik-fuze
Kaynak
CSIS Missile Threat — https://missilethreat.csis.org/country/china/
FAS — https://fas.org/publication/nuclear-weapons-at-chinas-2025-victory-day-parade/
AP — https://apnews.com/article/efd398d9b3198bb63b505151162312cf
