HÜRKUŞ Teslimatları: Hava Kuvvetleri Kaç Adet Alıyor, Hangi Ülkeler Kullanıyor?

HÜRKUŞ, tek motorlu turboprop bir uçaktır ve öncelikli olarak yeni pilotların temel uçuş eğitimini yerli bir platformla vermek için geliştirildi. Tandem (arka arkaya) iki kişilik kokpiti, modern aviyonik altyapısı ve cam kokpit tasarımıyla, jet eğitim uçaklarına geçiş öncesi ideal bir eğitim ortamı sunar.

Silahlı HÜRKUŞ-C varyantı ise hafif taarruz, yakın hava desteği, keşif ve sınır güvenliği görevlerini düşük maliyetle yerine getirebilir. Bu çok yönlülük, HÜRKUŞ’u hem eğitim hem operasyonel ihtiyaçlar için tek bir platformda birleştiren bir aile hâline getiriyor.

HÜRKUŞ’un ana kullanıcısı Türk Hava Kuvvetleri Komutanlığı’dır. Silahlı HÜRKUŞ-C ise ilk olarak yurt dışına ihraç edilerek operasyonel kullanıma girdi.

Türk Hava Kuvvetleri envanterinde hâlihazırda 18 adet HÜRKUŞ-B eğitim uçağı bulunuyor. Savunma Sanayii Başkanlığı ile imzalanan sözleşme kapsamında toplam 55 adet HÜRKUŞ-B’nin envantere katılması planlanıyor.

Teslimat takvimine göre ilk 15 uçağın 2025 içinde teslim edilmesi, kalan 40 uçağın ise 2027’ye kadar tamamlanması öngörülüyor. Bu parti, Hava Kuvvetleri’nin temel pilot eğitim filosunu büyük ölçüde yerli bir platforma taşıyacak.

HÜRKUŞ, ihracatta erken başarı yakalayan Türk uçaklarından biri oldu. Silahlı HÜRKUŞ-C’nin ilk yurt dışı kullanıcısı Nijer’dir; 2021’de imzalanan anlaşma kapsamında 6 adet HÜRKUŞ-C teslimatı planlandı. Çad Hava Kuvvetleri’ne 3 HÜRKUŞ (2 ANKA ile birlikte) teslim edildi; Libya da HÜRKUŞ kullanıcıları arasında yer alıyor.

Bu ihracatlar, HÜRKUŞ’u yalnızca bir eğitim uçağı değil; düşük işletme maliyetiyle hafif taarruz ihtiyacına da yanıt veren çok yönlü bir platform olarak öne çıkardı. İlk üretim partisinin önemli bölümü ihraç edildi.

HÜRKUŞ’un ana yüklenicisi TUSAŞ’tır. Uçak, Türkiye’nin pilot eğitim altyapısını yerli imkânlarla kurmasını sağlayarak dışa bağımlılığı azaltıyor.

HÜRKUŞ’tan elde edilen mühendislik birikimi, jet eğitim uçağı HÜRJET ve diğer özgün uçak projeleri için de zemin hazırladı. Böylece HÜRKUŞ, Türkiye’nin uçak geliştirme yetkinliğinin

HÜRKUŞ programı, motor entegrasyonundan aviyoniğe kadar geniş bir yerli tedarikçi ağını harekete geçirdi; bu birikim, sonraki uçak projelerinde maliyet ve süre avantajı sağlıyor.

Eğitim uçağı pazarı dünya genelinde uzun ömürlü ve istikrarlı bir segmenttir; HÜRKUŞ’un düşük işletme maliyeti ve esnek silah seçenekleri, onu özellikle bütçe-bilinçli hava kuvvetleri için cazip kılıyor.

HÜRKUŞ-C’nin silah entegrasyonu, akıllı mühimmat ve güdümlü roketlerle Türk savunma sanayiinin yerli mühimmatını da ihracat paketine dahil ediyor; böylece uçak ve mühimmat birlikte sunulabiliyor.

Hava Kuvvetleri’nin temel eğitim ihtiyacını yerli bir uçakla karşılaması, jet eğitim uçağı HÜRJET ve milli muharip uçak KAAN’a uzanan pilot yetiştirme zincirinin ilk halkasını da millileştiriyor.

Önümüzdeki dönemde geliştirilmiş bir HÜRKUŞ varyantının gündemde olması, programın uzun vadeli sürdürülebilirliğini ve ihracat potansiyelini daha da güçlendiriyor.

HÜRKUŞ, Türk Hava Kuvvetleri’nin uzun yıllardır kullandığı yabancı menşeli temel eğitim uçaklarının yerini almak üzere tasarlandı. Yerli üretim sayesinde uçakların bakımı, yedek parça temini ve aviyonik güncellemeleri ülke içinde, üçüncü taraflara bağımlı kalmadan yapılabiliyor. Bu, hem maliyetleri düşürüyor hem de operasyonel hazır bulunuşluğu artırıyor; eğitim filosunun kesintisiz çalışması pilot yetiştirme temposunu doğrudan etkilediği için kritik bir avantaj sağlıyor.

Silahlı HÜRKUŞ-C varyantı, özellikle düşük ve orta yoğunluklu çatışma ortamlarında pahalı muharip jetlere maliyet-etkin bir alternatif sunuyor. Yakın hava desteği, sınır devriyesi ve hassas vuruş görevlerini saat başına çok daha düşük işletme maliyetiyle yerine getirebilen uçak, bütçesi kısıtlı hava kuvvetleri için cazip bir seçenektir. Bu özellik, HÜRKUŞ-C’nin Afrika ve Orta Doğu pazarlarındaki ihracat başarısının da temelini oluşturuyor.

İhracat tarafında HÜRKUŞ yalnızca bir platform satışı değil; eğitim, lojistik destek, simülatör ve mühimmat içeren bütünleşik bir paket olarak sunuluyor. Bu yaklaşım, alıcı ülkelerle uzun vadeli ilişkiler kuruyor ve takip siparişlerinin önünü açıyor. Nijer, Çad ve Libya örnekleri, Türkiye’nin bu pazarlarda kalıcı bir tedarikçi hâline geldiğini gösteriyor.

Program, Türkiye’nin uçak geliştirme ekosistemi için bir okul işlevi de gördü. HÜRKUŞ’ta kazanılan tasarım, sertifikasyon ve seri üretim deneyimi doğrudan jet eğitim uçağı HÜRJET ve milli muharip uçak KAAN gibi daha karmaşık projelere aktarıldı. Bu yönüyle HÜRKUŞ, tek başına bir uçaktan çok, bir yetkinlik birikiminin başlangıç noktası olarak değerlendiriliyor.

Hava Kuvvetleri’ne planlanan 55 adetlik teslimatın tamamlanmasıyla Türkiye’nin temel pilot eğitimi büyük ölçüde yerli bir platform üzerinde yürütülecek. Bu, dış tedarikçilerin koyabileceği kısıtlardan bağımsız ve sürdürülebilir bir eğitim altyapısı anlamına geliyor; milli hava gücünün uzun vadeli planlamasını da güçlendiriyor.

temel taşlarından biri hâline geldi.

HÜRKUŞ ilk prototip uçuşunu 29 Ağustos 2013’te gerçekleştirdi.

Sözleşme kapsamında toplam 55 adet HÜRKUŞ-B planlanıyor; hâlihazırda 18 adet envanterde.

Silahlı HÜRKUŞ-C ilk olarak Nijer’e ihraç edildi; Çad ve Libya da HÜRKUŞ kullanıcıları arasında.

HÜRKUŞ-C, hafif taarruz, yakın hava desteği, keşif ve sınır güvenliği görevleri yapabilen silahlı görev varyantıdır.

HÜRKUŞ, tandem (arka arkaya) iki kişilik kokpite sahiptir.

HÜRKUŞ, TUSAŞ tarafından üretilmektedir.