TRLG-230: ROKETSAN’ın 230 mm Lazer Güdümlü Roketinin Künyesi
TRLG-230, ROKETSAN’ın 230 mm çapındaki TRG-230 güdümlü roketine terminal safhada yarı-aktif lazer arayıcı eklenmiş sürümüdür. Menzili 20-70 km, ağırlığı 210 kg, harp başlığı 42 kg HE’dir ve hassasiyeti CEP ≤2 m düzeyindedir. Bayraktar TB2 gibi İHA’ların lazer işaretlemesiyle hareketli ve yüksek öncelikli hedefleri vurur; 2020’de tanıtılmış, Azerbaycan’da 2021’den itibaren görüntülenmiş, Ukrayna’da kullanımı 2022-23’te raporlanmıştır.
| TRLG-230 — Künye | |
|---|---|
| Kategori | Lazer güdümlü topçu roketi (230 mm) |
| Geliştirici | ROKETSAN |
| Tanıtım | 2020; ilk saha görüntüleri Azerbaycan, Ocak-Mart 2021 |
| Menzil | 20-70 km |
| Hız | Resmî olarak açıklanmadı |
| Ağırlık | 210 kg (resmî; ikincil kaynaklarda 215 kg) |
| Uzunluk / çap | Resmî açıklanmadı (ikincil ~3,4 m) / 230 mm |
| Harp başlığı | 42 kg HE + çelik bilye; etkili yarıçap ≥55 m |
| Hassasiyet | CEP ≤2 m (TRG-230 GPS/INS sürümü ≤10 m) |
| Güdüm | GPS+GLONASS destekli INS + terminal yarı-aktif lazer arayıcı |
| Tahrik | Kompozit katı yakıt |
| Platform | ROKETSAN MCL 6×6/8×8; havadan sürüm TRG-230-İHA (Akıncı) |
| Kullanıcı | Türkiye; Azerbaycan (2021+); Ukrayna (raporlandı, 2022-23) |
TRLG-230 nedir?
TRLG-230, ROKETSAN’ın 230 mm sınıfındaki TRG-230 güdümlü roketinin lazer arayıcılı sürümüdür. TRG-230, GPS/INS güdümüyle sabit koordinatlara CEP ≤10 m hassasiyetle atış yapan bir topçu roketiyken, TRLG-230 buna terminal safhada yarı-aktif lazer arayıcı ekleyerek hassasiyeti CEP ≤2 m seviyesine çeker ve en önemlisi, hareketli hedeflerin vurulmasını mümkün kılar. Sistem 2020’de tanıtılmış, ilk saha görüntüleri Ocak-Mart 2021’de Azerbaycan’dan gelmiştir.
Sistemin asıl yeniliği, roketin bir insansız hava aracıyla eşleşerek çalışmasıdır. Bayraktar TB2 gibi bir İHA, hedefi lazerle işaretler; kara platformundan atılan TRLG-230, uçuşunun son safhasında bu lazer yansımasına kilitlenir. Böylece klasik çok namlulu roketatar mühimmatının menzili ve ateş gücü, güdümlü füzelere özgü nokta atışı hassasiyetiyle birleşir. Bu İHA-topçu eşleşmesi konsepti, TRLG-230’u dünya pazarında ayrıksı bir konuma yerleştirir; doğrudan muadili olan sistemlerin çoğu yalnızca uydu/ataletsel güdüm kullanır.
TRLG-230, 42 kg’lık HE + çelik bilye harp başlığı ve ≥55 m etkili yarıçapıyla hava savunma unsurları, radar araçları, komuta noktaları ve hareket hâlindeki yüksek değerli hedefler gibi zamana duyarlı hedef setine yöneliktir. Azerbaycan’daki kullanımı açık kaynak görüntüleriyle teyit edilmiş, Ukrayna’ya 2022-23’te ulaştığı raporlanmış ve ROKETSAN ürünü resmî tanıtımlarında “muharebede kanıtlanmış” vurgusuyla sunmuştur.
Teknik özellikleri ve nasıl çalışır
TRLG-230’un görev akışı iki aşamalı bir güdüm mimarisine dayanır. Fırlatmadan sonra roket, GPS+GLONASS destekli ataletsel seyrüsefer (INS) ile hedef bölgesine doğru uçar. Terminal safhada burundaki yarı-aktif lazer arayıcı devreye girer: hedef, bir İHA (tipik senaryoda Bayraktar TB2) veya başka bir işaretleyici tarafından lazerle aydınlatılır ve roket, hedeften yansıyan lazer enerjisine yönelerek son düzeltmelerini yapar. Bu mimari, hedef fırlatma anından sonra yer değiştirse bile isabeti korur.
- Menzil: 20-70 km. Alt sınır güvenli angajman ve balistik profil gereksinimini, üst sınır motorun ve güdümün etkin zarfını yansıtır.
- Harp başlığı: 42 kg HE + çelik bilye; nokta veya yaklaşma tapası seçeneği; etkili yarıçap ≥55 m.
- Hassasiyet: CEP ≤2 m — GPS/INS’li TRG-230’un ≤10 m değerine karşı belirgin bir sıçrama.
- Tahrik: Kompozit katı yakıtlı roket motoru. Hız değeri resmî olarak açıklanmadı.
- Boyut: 210 kg ağırlık (resmî; kimi ikincil kaynaklar 215 kg verir), 230 mm çap; uzunluk resmî olarak açıklanmadı (ikincil kaynaklarda ~3,4 m).
Ailenin havadan atılan türevi TRG-230-İHA, Bayraktar Akıncı’dan fırlatılmak üzere geliştirilmiştir; 20-150 km menzil bandı hedeflenmiş, Aralık 2022’de 100 km, sonraki testlerde 140 km menzil doğrulanmıştır. Bu türev, aynı 230 mm gövde tasarımının hava platformlarına taşınabildiğini gösterir; ancak kara sürümü TRLG-230’un temel zarfı 20-70 km’dir ve iki sürümün değerleri karıştırılmamalıdır.
TRLG-230, uluslararası pazarda güdümlü topçu roketi sınıfında yer alır. En bilinen muadilleri ABD’nin GMLRS’i ve İsrail’in EXTRA’sıdır; İran’ın küçük Fateh sınıfı da benzer menzil bandında değerlendirilir. TRLG-230’u sınıfından ayıran özellik, bu muadillerin uydu/ataletsel güdümüne karşılık terminal lazer arayıcısıyla hareketli hedef vurabilmesidir.
Platformlar, kullanıcılar ve ihracat
TRLG-230’un standart fırlatıcısı, ROKETSAN’ın MCL (Çok Kalibreli Fırlatıcı) sistemidir. 6×6 veya 8×8 taktik kamyonlara entegre edilen MCL, aynı araçtan 122 mm, 230 mm ve 300 mm mühimmatın atılabilmesini sağlar; bu, TRLG-230’u ayrı ve özel bir araç filosu gerektirmeden mevcut roketatar mimarisine ekleme imkânı verir. Azerbaycan’da sistem KamAZ şasili araçlar üzerinde görüntülenmiştir.
Kullanıcı tablosu açık kaynaklara göre şöyledir: Ana kullanıcı Türkiye‘dir. Azerbaycan, 2021’in ilk aylarından itibaren sistemi envanterinde görüntülemiştir; bu, açık kaynak görüntüleriyle teyitlidir. Ukrayna‘da kullanım 2022-23’te raporlanmış, ROKETSAN da ürünü “muharebede kanıtlanmış” vurgusuyla tanıtmıştır; ancak Ukrayna teslimatının resmî sözleşme detayları açıklanmamıştır. Ailenin GPS/INS’li tabanı TRG-230’un Bangladeş’te bulunduğu da açık kaynaklarda yer alır.
Savunma ihracatının doğası gereği sözleşme büyüklükleri, teslim edilen miktarlar ve tarihler çoğunlukla resmî olarak doğrulanmaz. Bu sayfadaki kullanıcı bilgileri açık kaynak görüntülerine ve raporlara dayanır; “raporlandı” ibaresiyle işaretlenen kullanımlar resmî teyit içermez.
Türk savunma sanayiindeki yeri: avantajlar ve sınırlamalar
TRLG-230, Türkiye’nin İHA gücüyle topçu ateş gücünü tek bir vuruş zincirinde birleştiren ilk seri ürünlerden biridir. Bayraktar TB2’nin keşif-gözetleme ve lazer işaretleme kabiliyeti, TRLG-230’un 70 km’ye uzanan menziliyle eşleştiğinde, İHA’nın kendi mühimmatından çok daha ağır bir harp başlığı hedefe hassas biçimde ulaştırılır. Bu “İHA gözü + topçu yumruğu” konsepti, hem Azerbaycan görüntüleriyle hem de Ukrayna raporlarıyla sahada sınanmıştır ve ROKETSAN’ın ihracat pazarlamasında öne çıkardığı temel farktır.
Avantaj hanesinde üç unsur öne çıkar: CEP ≤2 m hassasiyetle hareketli hedef angajmanı; MCL sayesinde çok kalibreli ortak fırlatıcı mimarisi; ve güdümlü füzelere kıyasla roket tabanlı gövdenin sağladığı maliyet avantajı. Sınırlamalar da nettir: terminal lazer güdümü, hedefin vuruş anına kadar bir platform tarafından kesintisiz lazerle aydınlatılmasını gerektirir; bu, işaretleyici İHA’nın hedef sahasında sağ kalabilmesine bağlıdır ve yoğun hava savunması olan ortamlarda kısıtlayıcıdır. Toz, duman ve olumsuz meteoroloji lazer performansını düşürebilir. Ayrıca hız ve uzunluk gibi bazı temel parametreler resmî olarak açıklanmadığından, bağımsız performans karşılaştırmaları sınırlı veriyle yapılmak zorundadır.
Bu tablo, TRLG-230’u ROKETSAN’ın TRG ailesi içinde niş ama stratejik bir ürün yapar: TRG-122 alt kalibrede hacim ateşine hassasiyet katarken, TRG-300 KAPLAN daha ağır başlıkla daha uzun menzile uzanır; TRLG-230 ise ailenin hareketli hedef vurabilen tek kara sürümü olarak konumlanır.
TRLG-230’un menzili (20-70 km), ağırlığı (210 kg), harp başlığı (42 kg HE, ≥55 m etkili yarıçap) ve CEP ≤2 m hassasiyeti ROKETSAN’ın resmî ürün verilerine dayanır. Hız ve uzunluk resmî olarak açıklanmamıştır; ikincil kaynaklardaki ~3,4 m uzunluk ve 215 kg ağırlık değerleri resmî değildir. Azerbaycan kullanımı açık kaynak görüntüleriyle teyitlidir; Ukrayna kullanımı 2022-23’te raporlanmıştır ancak sözleşme detayları resmî olarak açıklanmamıştır. TRG-230-İHA menzil değerleri (100-140 km testleri) havadan atılan ayrı türeve aittir.
Sık Sorulan Sorular
TRLG-230’un menzili kaç kilometredir?
TRLG-230’un menzili 20 ile 70 km arasındadır. Havadan atılan türev TRG-230-İHA için 20-150 km bandı hedeflenmiş, testlerde 100 km ve ardından 140 km menzil doğrulanmıştır; bu değerler kara sürümüyle karıştırılmamalıdır.
TRLG-230 ile TRG-230 arasındaki fark nedir?
TRG-230, GPS+GLONASS destekli INS güdümüyle sabit hedeflere CEP ≤10 m hassasiyetle atış yapar. TRLG-230 buna terminal yarı-aktif lazer arayıcı ekler; hassasiyet CEP ≤2 m’ye iner ve İHA lazer işaretlemesiyle hareketli hedefler vurulabilir.
TRLG-230 hangi platformdan atılır?
Standart fırlatıcı, 6×6/8×8 taktik kamyonlara entegre ROKETSAN MCL (Çok Kalibreli Fırlatıcı) sistemidir. Azerbaycan’da sistem KamAZ şasili araçlar üzerinde görüntülenmiştir.
TRLG-230’u hangi ülkeler kullanıyor?
Ana kullanıcı Türkiye’dir. Azerbaycan sistemi 2021’den itibaren envanterinde görüntülemiştir (açık kaynak teyitli). Ukrayna’da kullanım 2022-23’te raporlanmıştır; resmî sözleşme detayları açıklanmamıştır.
TRLG-230’un muadili hangi sistemlerdir?
En yakın muadiller ABD’nin GMLRS (M31) roketi ve İsrail’in EXTRA’sıdır. TRLG-230’u ayıran özellik, terminal lazer güdümü sayesinde hareketli hedefleri vurabilmesidir; muadillerinin standart sürümleri yalnızca uydu/ataletsel güdüm kullanır.
TRLG-230 ne zaman tanıtıldı ve hizmete girdi?
Sistem 2020’de tanıtılmıştır. İlk saha görüntüleri Ocak-Mart 2021’de Azerbaycan’dan gelmiş, izleyen dönemde Ukrayna’da kullanımı raporlanmıştır. Türkiye’deki envanter giriş tarihi resmî olarak ayrıntılandırılmamıştır.
Kaynaklar
- ROKETSAN resmî ürün sayfası — roketsan.com.tr
- Açık kaynak savunma yayınları — Army Recognition, MilitaryLeak, Root Nation (TRLG-230 saha görüntüleri ve entegrasyon haberleri)
- TRG-230 aile verileri — Wikipedia ve GlobalSecurity derlemeleri
- Şirket ve açık kaynak kayıtları, 23 Temmuz 2026 itibarıyla doğrulanmıştır
