Çin F-35’e Meydan Okuyor: İhracat Tipi Gizli Avcı J-35AE Sahnede
- Uçak: J-35AE — AVIC yapımı, kara konuşlu ihracat tipi gizli avcı
- Tanıtım: Çin devlet televizyonu CCTV, 5 Mayıs 2026, ‘001’ kuyruklu, İngilizce ihracat markası
- Performans: Mach 1.8-2.0 hız, 1.200-1.350 km muharebe yarıçapı, iç silah bölmesi
- Fiyat: 50-70 milyon $ (F-35: 80-120 milyon $)
- İlk talip: Pakistan — 40 uçağa kadar ilgi, pilot eğitimi Çin’de başladı
Pekin’in F-35’e ucuz alternatifi sahnede
Çin, beşinci nesil avcı pazarında uzun süredir verdiği savaşı yeni bir cepheye taşıdı. Devlet televizyonu CCTV’nin 5 Mayıs’ta yayımladığı görüntülerde, kuyruğunda PLA amblemi yerine ‘001’ yazan ve İngilizce ihracat işaretleri taşıyan bir J-35 boy gösterdi. Mesaj açıktı: bu uçak Çin Hava Kuvvetleri için değil, satışa çıkıyor.
J-35AE, ailenin üçüncü konfigürasyonu. Şöyle ki önce uçak gemisinde görev yapan ‘Blue Shark’, ardından kara konuşlu J-35A geldi; AE ise katlanır kanat ve kuyruk kancası gibi gemi-özel parçalardan arındırılarak yabancı hava kuvvetleri için sadeleştirildi. AVIC’in hedefi belli: üretimi ve bakımı kolay, fiyatı düşük bir gizli avcıyla Batı’nın F-35 tekeline gedik açmak.
Rakamlar iddiayı destekliyor. Üreticiye göre uçak Mach 1.8-2.0 hıza ulaşıyor, 1.200-1.350 km muharebe yarıçapına sahip ve altı istasyonlu iç silah bölmesiyle yaklaşık 8 ton harp yükü taşıyabiliyor. AESA radarı, dağıtık açıklık sensörleri ve kızılötesi izini azaltan dielektrik kaplamasıyla beşinci nesil iddiasını taşıyor.
Motor sorunu, Pakistan iştahı ve KAAN tablosu
Ne var ki gizli avcının en zayıf halkası yine motor. J-35AE çeşitli konfigürasyonlarda WS-13E, WS-21 ya da hedeflenen güçlü WS-19 turbofanlarıyla uçabiliyor; ancak 110-116 kN sınıfındaki WS-19 henüz seri üretimde standartlaşmış değil. Bu da uçağın gerçek performansının, kâğıt üstündeki vaatlerin gerisinde kalabileceği endişesini doğuruyor.
Buna rağmen talep şimdiden beliriyor. Pakistan 40 adede kadar uçakla ilgilendiğini, hatta pilot eğitiminin Çin’de başladığını duyurdu. Detaylara inildiğinde tablo şu: F-35’i alamayan ya da almak istemeyen ülkeler için J-35AE, gizli avcı kulübüne ‘uygun fiyatla’ girmenin tek kapısı. Yine de Lockheed’in 1.200’ü aşkın teslimat, 15’ten fazla operatör ülke ve oturmuş lojistik ağıyla kıyaslandığında, Çin’in henüz tüm varyantlarda topladığı 57 uçaklık üretimi olgunlaşmaktan uzak.
Geniş resme bakıldığında bu rekabet, Türkiye’nin de oyuncusu olduğu bir sahneye dönüşüyor. TUSAŞ’ın geliştirdiği KAAN, tam da bu ‘Batı dışı beşinci nesil’ boşluğunu milli imkânlarla doldurma iddiasında; Endonezya ile imzalanan iş birliği ve artan ihracat ilgisi, Ankara’nın bu pazarda Pekin’le aynı müşterilere talip olabileceğini gösteriyor. Fark şu ki KAAN, müttefik standartlarına ve Batı menşeli sistemlere uyumu kozuyla farklı bir konumlanma deniyor.
