FNSS Kara Sistemleri Savunma Sanayii Başkanlığı Haberleri Türk Savunma Sanayii ZAHA – Zırhlı Amfibi Hücum Aracı

ZAHA Nedir? FNSS’nin Zırhlı Amfibi Hücum Aracı: Özellikleri, TSK Envanteri ve İhracat

ZAHA (Zırhlı Amfibi Hücum Aracı), FNSS’nin Deniz Kuvvetleri Komutanlığı için özgün olarak tasarlayıp ürettiği paletli amfibi zırhlı araçtır ve TCG Anadolu’dan kıyıya asker taşıyan hücum unsurunun omurgasını oluşturuyor. Savunma Sanayii Başkanlığı’nın (SSB) Eylül 2026 itibarıyla paylaştığı proje bilgilerine göre ilk fazdaki 27 aracın ardından ilave 27 ZAHA’nın tedariki için sözleşme değişikliği imzalanmış ve proje başlangıç toplantısı yapılmış durumda.

ZAHA Zırhlı Amfibi Hücum Aracı infografik: özellikleri ve kabiliyetleri — ZAHA Zırhlı Amfibi Hücum Aracı infografiği. Tasarım: Envanter Medya

Bir Bakışta

Üretici	FNSS Savunma Sistemleri
Kullanıcı	Deniz Kuvvetleri Komutanlığı (Deniz Piyade)
Proje / Statü	SSB projesi – ZAHA Projesi
Adet / Durum	Faz-1: 27 araç teslim edildi; Faz-2: ilave 27 araç sözleşmede
Yerlilik	Resmî oran açıklanmadı; tasarım FNSS’ye ait, kule yerli
Proje başlangıcı	Sözleşme 2017; ilk teslimat Mart 2023

ZAHA Nedir, Ne İşe Yarar?

ZAHA, havuzlu çıkarma gemisinden denize indirilen, dalgalı denizde kendi su jetleriyle kıyıya ilerleyen ve karaya çıktıktan sonra paletli bir zırhlı muharebe aracı gibi harekâta devam eden bir amfibi hücum aracıdır. SSB’nin tanımına göre görevi, havuzlu çıkarma gemisinde konuşlu birliklerin zor deniz koşullarında sahile ve karadaki hedeflere güvenle intikalini sağlamaktır.

Araç; personel taşıyıcı, komuta kontrol ve kurtarma olmak üzere üç sürümde üretildi. Personel taşıyıcı sürüm sürücü, komutan ve nişancının yanında 18 deniz piyadesini taşıyabiliyor. Komuta aracı, amfibi harekât sırasında araçlar ile gemi arasındaki koordinasyonu sağlarken kurtarma aracı silah yerine vinç donanımıyla arızalanan ya da takılan araçları kurtarmak için kullanılıyor.

FNSS yönetimi aracı IDEF 2019’daki tanıtımda başka bir projeden uyarlanmamış, sıfırdan tasarlanmış bir araç olarak tanımlamıştı. Bu, ZAHA’yı dünyada sayılı yeni nesil paletli amfibi hücum aracından biri yapıyor.

Teknik Özellikleri

Özellik	Değer
Tip	Paletli zırhlı amfibi hücum aracı
Motor gücü	600 bg
Azami kara hızı	70 km/saat
Denizde itki	İki adet su jeti
Personel kapasitesi	3 mürettebat (sürücü, komutan, nişancı) + 18 personel
Hendek geçme	2 m
Dik engel geçme	0,9 m
Silah sistemi	FNSS ÇAKA uzaktan komutalı kule: 12,7 mm makineli tüfek + 40 mm otomatik bomba atar
Sürümler	Personel taşıyıcı, komuta kontrol, kurtarma

Motor gücü, hız, hendek ve engel geçme değerleri ile personel kapasitesi SSB’nin Eylül 2026 tarihli açıklamasından alınmıştır. Basında denizdeki hızın 7 knot civarında olduğu belirtiliyor. ÇAKA kulesi FNSS tarafından geliştirildi; 12,7 mm makineli tüfek ile 40 mm otomatik bomba atarı tek kulede birleştirerek çıkarma sırasında kıyıdaki hafif hedeflere karşı hem doğrudan hem de alan etkili ateş imkânı veriyor.

Kim Üretiyor, SSB Projesi mi?

ZAHA bir SSB projesidir ve ana yüklenicisi FNSS’dir. Basına yansıyan bilgilere göre SSB ile FNSS arasındaki sözleşme Mart 2017’de imzalandı. Aracın tasarımı, prototip üretimi, kalifikasyonu ve seri üretimi Ankara Gölbaşı’ndaki FNSS tesislerinde yürütüldü. Uzaktan komutalı ÇAKA kulesi de FNSS’nin kendi ürünüdür.

Prototip 1 Mayıs 2019’da IDEF 2019’da tanıtıldı. İlk planlamada teslimatların 2021’de başlaması öngörülüyordu; kalifikasyon sürecinin ardından ilk araçlar Mart 2023’te Deniz Kuvvetleri’ne teslim edildi. SSB’nin proje sayfasına göre 23 personel taşıyıcı, 2 komuta ve 2 kurtarma aracından oluşan 27 aracın tedariki tamamlandı.

İkinci faz için SSB ile FNSS arasında 7 Mayıs 2026’da İstanbul Fuar Merkezi’nde 27 araçlık ilave tedarik sözleşmesi imzalandı. SSB Başkanı Prof. Dr. Haluk Görgün, törende ZAHA’nın iki yılı aşkın süredir operasyonel görevlerde aktif olarak kullanıldığını belirtti. Eylül 2026 itibarıyla faz-2 için proje başlangıç toplantısı yapılmış durumda. Böylece proje, 2017’deki sözleşmeden bu yana yaklaşık dokuz yıllık bir geçmişe ulaştı.

TSK Kullanıyor mu? Teslimatlar ve Durum

Evet. ZAHA, Deniz Kuvvetleri Komutanlığı bünyesindeki Amfibi Deniz Piyade birliklerinin envanterindedir ve TCG Anadolu çok maksatlı amfibi hücum gemisiyle birlikte kullanılıyor. İlk fazdaki 27 aracın tamamı teslim edildi. İkinci fazda, DefenceTurk’ün aktardığına göre personel taşıyıcı ve komuta aracı sürümleri yer alacak. Aynı haberde, yeni araçlar için 30 mm toplu ve tanksavar füzesi taşıyabilen ÇAKA 30/AT-O kule konfigürasyonuna da değiniliyor.

SSB’nin Eylül 2026 notuna göre faz-2’yle birlikte envanterdeki ZAHA sayısının 54’e çıkması hedefleniyor. Bu sayı, Türk Deniz Piyadesi’nin tabur ölçeğinde amfibi hücum kabiliyetini tamamen yerli bir araçla sürdürebileceğini gösteriyor.

İhracat ve Yabancı Kullanıcılar

ZAHA için şu ana kadar kamuya açık kesinleşmiş bir ihracat sözleşmesi bulunmuyor. En somut uluslararası adım Endonezya’dan geldi: FNSS ile Endonezya devlet savunma şirketi PT Pindad, 20 Nisan 2022’de Endonezya Cumhurbaşkanı Joko Widodo ve dönemin Savunma Bakanı Prabowo Subianto’nun katılımıyla bir mutabakat zaptı (MoU) imzaladı. Anlaşma, Endonezya Deniz Piyadesi’nin amfibi çıkarma ve amfibi kurtarma aracı ihtiyacına yönelik iş birliğini ve aracın Endonezya’da üretilmesi olasılığını kapsıyor.

FNSS’nin Endonezya’daki güçlü konumu bu süreci destekliyor. Şirket, KAPLAN MT (Endonezya’daki adıyla Harimau) orta sınıf tankı PT Pindad ile birlikte geliştirmiş ve Endonezya’ya teslim etmişti. ZAHA tarafında ise MoU’nun kesin siparişe dönüştüğüne dair resmî bir açıklama henüz yapılmadı.

Hangi Fuarlarda Sergilendi?

ZAHA ilk kez IDEF 2019’da, İstanbul’da kamuoyuna tanıtıldı. Ardından Indo Defence 2022’de (Cakarta) ÇAKA kulesiyle birlikte sergilendi; aynı dönemde Endonezya ile iş birliği gündeme geldi. FNSS, aracı SAHA EXPO 2024’te de PARS ALPHA 8×8 ile birlikte sergiledi. IDEF 2025’te ise ZAHA, yeni silah konfigürasyonlarıyla ilk kez vitrine çıktı. İkinci faz sözleşmesinin 7 Mayıs 2026’da İstanbul Fuar Merkezi’nde imzalanması da aracın fuar takvimindeki yerini pekiştirdi.

Yerlilik Oranı ve Kritik Alt Sistemler

ZAHA için resmî olarak açıklanmış bir yerlilik oranı bulunmuyor. Ancak aracın tasarım hakları FNSS’ye ait ve gövde, amfibi itki entegrasyonu ve silah kulesi yurt içinde geliştirildi. ÇAKA uzaktan komutalı kule FNSS’nin özgün ürünüdür. SSB, projenin Türk sanayisinde çok sayıda KOBİ’yi de kapsadığını vurgulamıştı. Bazı güç grubu bileşenlerinin tedarik kaynağına ilişkin kamuya açık ayrıntılı bir bilgi yok.

Dünyadaki Emsalleri

ZAHA’nın en bilinen emsali, ABD Deniz Piyadeleri’nin onlarca yıldır kullandığı paletli AAV7A1’dir. ABD, bu aracın yerine tekerlekli ACV 8×8’i seçti. Güney Kore’nin KAAV’ı ve Çin’in ZBD-05 ailesi de paletli amfibi hücum aracı kategorisindedir.

ZAHA’nın güçlü yanı, dalgalı denizde paletli aracın sağladığı kararlılığı yeni nesil mayın korumalı gövde, yüksek personel kapasitesi ve modern uzaktan komutalı kule ile birleştirmesidir. Sıfırdan tasarlanmış olması, aracı eski AAV7 filolarını yenilemek isteyen ülkeler için dikkat çekici bir seçenek hâline getiriyor.

Sıkça Sorulan Sorular

ZAHA’yı hangi firma üretiyor?

ZAHA’nın tasarımcısı ve üreticisi FNSS’dir. Araç SSB’nin ZAHA Projesi kapsamında Deniz Kuvvetleri Komutanlığı için geliştirildi. ASELSAN aracın yüklenicisi değildir.

Kaç ZAHA teslim edildi?

İlk fazdaki 27 aracın (23 personel taşıyıcı, 2 komuta, 2 kurtarma) tamamı teslim edildi. İlave 27 araç için sözleşme değişikliği imzalandı.

ZAHA kaç asker taşıyor?

SSB’ye göre araç sürücü, komutan ve nişancının yanında 18 personel taşıyabiliyor.

ZAHA Endonezya’ya satıldı mı?

FNSS ile PT Pindad arasında Nisan 2022’de mutabakat zaptı imzalandı; ancak kesinleşmiş bir ihracat sözleşmesi kamuoyuna açıklanmadı.

ZAHA hangi silahı kullanıyor?

Mevcut araçlarda 12,7 mm makineli tüfek ve 40 mm otomatik bomba atardan oluşan FNSS ÇAKA uzaktan komutalı kule bulunuyor.

İlgili İnfografik Haberler

Öne çıkan fotoğraf: Savunma Sanayii Başkanlığı (SSB)

Kaynaklar

Türk savunma sanayiindeki son gelişmeler: ASELSAN, TUSAŞ, ROKETSAN, BAYKAR, HAVELSAN, MKE ve diğer savunma şirketlerinden en yeni gelişmeleri Savunma Sanayii Haberleri sayfamızdan takip edebilirsiniz.