AMAZON 4×4 Nedir? BMC’nin Kentsel Operasyon Zırhlısı: Özellikleri, Emniyet Envanteri ve İhracat

AMAZON 4×4, BMC’nin şehir içi ve asimetrik operasyonlar için geliştirdiği, şirketin zırhlı araç ailesindeki en küçük ve en çevik çok amaçlı zırhlı araçtır. Savunma Sanayii Başkanlığı’nın (SSB) Eylül 2026 itibarıyla paylaştığı proje bilgilerine göre aracın Türkiye’deki kullanıcı makamı Emniyet Genel Müdürlüğü. Uzaktan kumandalı ve otonom sürümleriyle de dikkat çeken AMAZON, Katar ve Türkmenistan’a ihraç edildi.

| Üretici | BMC |
| Kullanıcı | Emniyet Genel Müdürlüğü (SSB açıklaması); Özel Harekât birimleri |
| Proje / Statü | SSB Güvenlik Araçları ve Lojistik Araçlar Müdürlüğü portföyünde; firma tasarımı |
| Adet / Durum | Yurt içi adet açıklanmadı; Katar, Türkmenistan ve KKTC kullanıcılar arasında |
| Yerlilik | Resmî oran açıklanmadı; tasarım BMC’ye ait, motor yabancı menşeli (Cummins) |
| Proje başlangıcı | İlk tanıtım 2016 (DIMDEX ve Eurosatory); yenilenmiş sürüm IDEX 2023 |
AMAZON Nedir, Ne İşe Yarar?
AMAZON, BMC’nin KİRPİ ve VURAN’dan sonra geliştirdiği, dar sokaklarda ve yerleşim alanlarında manevra kabiliyeti ön planda tutulan bir hafif zırhlı araç. Polis ve özel harekât birimlerinin kentsel operasyonları, devriye, sınır gözetleme, keşif ve komuta kontrol görevleri için tasarlandı.
Aracın öne çıkan tarafı, insanlı sürümün yanı sıra insansız seçeneklere de sahip olması. AMAZON RCS sürümü, aracın tüm fonksiyonlarının 5 km’ye kadar mesafeden gerçek zamanlı olarak uzaktan kontrol edilmesine imkân veriyor. AMAZON OTTONOM ise otonom sürüş kabiliyetine yönelik geliştirilen, entegre dron taşıyabilen bir sürüm. Otonom prototip, BMC Karasu fabrikasının temel atma töreninde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a da tanıtıldı.
AMAZON, BMC’nin ürünü. SSB açıklamasında yüklenici hücresi boş bırakılsa da BMC’nin resmî ürün sayfası ve tüm açık kaynaklar aracın BMC tarafından geliştirildiğini doğruluyor.
Teknik Özellikleri
| Özellik | Değer |
|---|---|
| Sınıf | 4×4 çok amaçlı hafif zırhlı araç, monokok ve V tabanlı gövde |
| Personel | Sürücü ve komutan dahil 7 kişi (konfigürasyona göre 5-7) |
| Motor | Cummins ISB turbo dizel; ilk sürümlerde 245 hp, yenilenmiş sürümde 360 hp; Allison otomatik şanzıman |
| Azami hız | Üreticiye göre 120 km/s; basında 110 km/s değeri de geçiyor |
| Menzil | Yaklaşık 800 km (yenilenmiş sürüm) |
| Ağırlık | Yenilenmiş sürümde azami muharebe ağırlığı yaklaşık 16 ton olarak bildiriliyor |
| Arazi kabiliyeti | %70 dik eğim, %40 yan eğim, hazırlıksız 800 mm su geçişi, 400 mm karın altı yüksekliği |
| Koruma | STANAG 4569 standartlarında mayın, balistik ve EYP koruması |
| Donanım | Otomatik yangın söndürme, merkezi lastik şişirme, patlak giden lastik, geri görüş kamerası, karartma ışıkları |
| Silah seçenekleri | 7,62 mm veya 12,7 mm makineli tüfekli UKSS |
Değerler üretici ve basın kaynaklarından derlendi; ilk sürüm ile yenilenmiş sürüm arasında motor gücü ve ağırlık değerleri farklılık gösteriyor.
Kim Üretiyor, SSB Projesi mi?
AMAZON’un tasarımcısı ve üreticisi BMC. Araç 2016’da önce Doha’daki DIMDEX, ardından Paris’teki Eurosatory fuarında uluslararası kamuoyuna tanıtıldı. BMC, sahadan gelen geri bildirimler doğrultusunda aracı yeniledi ve yenilenmiş sürümü IDEX 2023’te Abu Dabi’de sergiledi. Bu sürümde faydalı yük kapasitesi artırıldı, gösterge paneli tamamen dijital hale getirildi ve kabin ergonomisi iyileştirildi.
SSB açıklamasında AMAZON, Güvenlik Araçları ve Lojistik Araçlar Müdürlüğü satırında kullanıcı makam olarak EGM ile listeleniyor; yüklenici, sözleşme tarihi ve kilometre taşları paylaşılmıyor. Bu nedenle AMAZON’u SSB eliyle geliştirilmiş bir proje olarak değil, BMC öz kaynaklarıyla geliştirilip güvenlik güçlerinin tedarikine sunulan bir platform olarak değerlendirmek doğru olur. İlk tanıtımdan bugüne program yaklaşık on yıllık bir geçmişe sahip.
TSK Kullanıyor mu? Teslimatlar ve Durum
SSB notu, AMAZON’un kullanıcı makamı olarak yalnızca Emniyet Genel Müdürlüğü’nü gösteriyor. Açık kaynaklarda aracın Emniyet Özel Harekât birimlerince kentsel operasyonlarda kullanıldığı belirtiliyor. Türk güvenlik güçlerine teslim edilen toplam adet ise resmî olarak açıklanmadı.
IDEX 2023’te BMC yetkilileri, yenilenmiş AMAZON’un kritik testleri geçtiğini ve kalan test ile kalifikasyon süreçlerinin ardından Türk Silahlı Kuvvetleri envanterine gireceğini açıklamıştı. Ancak SSB’nin güncel notunda Kara Kuvvetleri kullanıcı olarak yer almıyor; bu nedenle TSK teslimatına ilişkin kesin bilgi bulunmuyor.
İhracat ve Yabancı Kullanıcılar
AMAZON’un ilk ve en büyük ihracat müşterisi Katar. Nisan 2017’de basına yansıyan haberlere göre Katar, silahlı kuvvetleri ve polisi için 1.500 adet AMAZON sipariş etti; ilk partinin 35 araç olacağı açıklandı. Açık kaynak derlemelerinde Katar’a teslim edilen kesinleşmiş sayı 35 olarak geçiyor; sözleşmenin tamamının teslim edilip edilmediği kamuya açık kaynaklarda net değil.
Türkmenistan Devlet Sınır Servisi’nin, ASELSAN çift SARP uzaktan komutalı silah sistemiyle donatılmış AMAZON’ları 2018’den bu yana kullandığı görüntülerle belgelendi. Türkiye ise 2023’te KKTC polisine AMAZON hibe etti. Bu kullanıcılar dışında kamuya açık bir ihracat sözleşmesi bulunmuyor.
Hangi Fuarlarda Sergilendi?
AMAZON 2016’da DIMDEX (Doha) ve Eurosatory (Paris) fuarlarında tanıtıldı. IDEF 2017’de BMC standında VURAN ile birlikte en güncel konfigürasyonlarıyla sergilendi. Otonom sürüş kabiliyetli prototip, 14. Uluslararası Savunma Sanayii Fuarı IDEF’te (2019) gösterildi. Yenilenmiş AMAZON ise IDEX 2023’te Abu Dabi’de görücüye çıktı ve aynı yıl IDEF 2023’te İstanbul’da sergilendi.
Yerlilik Oranı ve Kritik Alt Sistemler
AMAZON için resmî olarak açıklanmış bir yerlilik oranı bulunmuyor. Gövde tasarımı, zırh çözümü ve sistem entegrasyonu BMC’ye ait. Açık kaynaklara göre araçta Cummins ISB dizel motor ve Allison otomatik şanzıman kullanılıyor; bu iki alt sistem yabancı menşeli.
Silah tarafında ASELSAN’ın SARP ailesi uzaktan komutalı silah sistemleri yerli katkının öne çıkan unsuru. BMC’nin VURAN’da hayata geçirdiği yerli TUNA motor tecrübesi, gelecekte AMAZON gibi daha hafif platformlar için de yerli güç grubu seçeneğinin gündeme gelmesine zemin hazırlıyor; ancak bu yönde açıklanmış bir karar bulunmuyor.
Dünyadaki Emsalleri
AMAZON’un sınıfındaki emsaller arasında Fransız Arquus’un Sherpa Light’ı, İtalyan Iveco LMV, İsrail’in Plasan SandCat’i ve ABD’nin Oshkosh L-ATV’si (JLTV) sayılabilir. SandCat ve Sherpa Light da iç güvenlik ve özel kuvvet görevlerine yönelik kompakt araçlar. AMAZON’u ayıran özellik, aynı gövdenin insanlı, uzaktan kumandalı ve otonom sürümlerle sunulması; bu, sınıfındaki birçok rakipte seri ürün olarak bulunmayan bir esneklik.
Sıkça Sorulan Sorular
AMAZON’u hangi firma üretiyor?
AMAZON’u BMC üretiyor.
AMAZON’u Türkiye’de kim kullanıyor?
SSB açıklamasına göre kullanıcı makam Emniyet Genel Müdürlüğü; araç Özel Harekât birimlerince kentsel operasyonlarda kullanılıyor.
AMAZON kaç kişi taşıyor?
BMC verilerine göre sürücü ve komutan dahil en fazla 7 kişi.
AMAZON hangi ülkelere ihraç edildi?
Katar ve Türkmenistan kullanıcılar arasında; Türkiye ayrıca 2023’te KKTC polisine araç hibe etti.
AMAZON insansız kullanılabiliyor mu?
Evet. AMAZON RCS sürümü 5 km’ye kadar uzaktan kontrol edilebiliyor; AMAZON OTTONOM ise otonom sürüşe yönelik sürüm.
- TOLUN-L Nedir? ASELSAN’ın Lazer Güdümlü Akıllı Mühimmatı: Özellikleri, Platformları ve İhracat
- PARS 4×4 STA Nedir? FNSS’nin Tekerlekli Tanksavar Aracı: Özellikleri, TSK Envanteri ve İhracat
- 8×8 Kurtarıcı Araç Nedir? MPG’nin Zırhlı Kurtarıcısı: Özellikleri, TSK Envanteri ve İhracat
- HANÇER Nedir? Elektroland’ın Orta Sınıf Paletli İKA’sı: Özellikleri, TSK Envanteri ve İhracat
Öne çıkan fotoğraf: Savunma Sanayii Başkanlığı (SSB)
Kaynaklar
- Savunma Sanayii Başkanlığı (SSB) açıklaması, Eylül 2026
- BMC – AMAZON ürün sayfası
- Army Recognition – IDEF 2023: BMC displays new 4×4 Amazon
- DonanımHaber – Yenilenen BMC Amazon 4×4 zırhlı kara aracı göreve hazırlanıyor
- Defence Blog – Qatar ordered 1500 Amazon vehicles from BMC
- Army Recognition – BMC Vuran & Amazon in service with Turkmenistan
- Army Recognition – BMC Kirpi, Amazon and Vuran at IDEF 2017
- Anadolu Ajansı – BMC’den insansız zırhlı araç atağı
- Wikipedia – BMC Amazon

