TOLUN-L Nedir? ASELSAN’ın Lazer Güdümlü Akıllı Mühimmatı: Özellikleri, Platformları ve İhracat

TOLUN-L lazer arayıcı başlıklı akıllı mühimmat, ASELSAN’ın TOLUN hassas güdümlü mühimmat ailesine eklediği, 250 lb sınıfı ve parçacık etkili harp başlığına sahip yeni versiyondur. Ataletsel ve uydu güdümüne yarı aktif lazer arayıcı ekleyen TOLUN-L, hareketli hedeflere karşı hassas vuruş sağlıyor; sistem 7 Mayıs 2026’da SAHA 2026 fuarında tanıtıldı. ASELSAN’ın broşüründe AKINCI, KIZILELMA, ANKA-III ve BAYRAKTAR TB3 platformları için sunuluyor.

TOLUN-L Nedir, Ne İşe Yarar?

TOLUN, ASELSAN’ın küçük çaplı bomba (SDB) sınıfındaki açılır kanatlı, tam atım güdümlü mühimmat ailesidir. Ailenin temel üyesi ANS/KKS (ataletsel navigasyon ve küresel konum sistemi) güdümüyle sabit hedeflere uzaktan hassas vuruş için geliştirildi. Zamanla kızılötesi arayıcılı TOLUN IIR, sığınak delici TOLUN P, programlanabilir parçacık etkili TOLUN F, satıhtan atılan TOLUN S ve elektronik harp faydalı yüklü TOLUN EW gibi versiyonlarla genişledi.

TOLUN-L, bu aileye yarı aktif lazer arayıcı başlık (LAB) ekliyor. Mühimmat uçuşun büyük bölümünde ataletsel ve uydu güdümüyle hedef bölgesine ilerliyor. Son safhada ise hava aracı, kara birliği veya başka bir platform tarafından kodlu lazerle işaretlenen hedeften yansıyan ışığa kilitleniyor. Bu sayede koordinatı sürekli değişen araç, tekne gibi hareketli hedefler de vurulabiliyor. Parçacık etkili harp başlığı ve düşük yan hasar, mühimmatı özellikle hassas kara destek görevlerine uygun kılıyor.

Teknik Özellikleri

Değerler ASELSAN’ın Nisan 2026 tarihli TOLUN L broşüründen alındı. Menzil değerinin SİHA’dan (silahlı insansız hava aracı) atış için verildiğine dikkat etmek gerekiyor. Temel TOLUN, F-16’dan atışta 100 kilometreyi aşan menzile ulaşmıştı. Daha yüksek irtifa ve hızda bırakılan mühimmatın daha uzağa süzülebildiği biliniyor, ancak ASELSAN TOLUN-L için savaş uçağından atış menzili açıklamadı. GPS aldatmasına karşı dayanıklı yazılım, isteğe bağlı CRPA karıştırma önleyici anten ve yol noktası takibi de sistemin yetenekleri arasında sayılıyor.

Kim Üretiyor, SSB Projesi mi?

TOLUN ailesi ASELSAN tarafından geliştiriliyor ve üretiliyor. Aile için ASELSAN ile SSB arasında geliştirme ve üretim sözleşmeleri imzalandı. Geliştirme çalışmaları 2020’de başladı ve ilk prototip, SADAK-4T akıllı dörtlü taşıma salanıyla birlikte IDEF 2021’de sergilendi. F-16 ve Bayraktar AKINCI ile yapılan atış testlerinin ardından ASELSAN’ın yalın üretim hattında seri üretime geçildi.

TOLUN-L özelinde ayrı bir SSB sözleşmesi ya da teslimat takvimi kamuya açıklanmadı. Yeni varyant, SAHA 2026’daki “Hava Taarruzunda Oyun Değiştiren Sistemler” lansmanında FULMAR 500-A radarı, TOLUN F ve TOLUN EW ile birlikte tanıtıldı. Aile, yaklaşık altı yıllık bir geçmişe sahip.

TSK Kullanıyor mu? Teslimatlar ve Durum

TOLUN ailesinin temel versiyonu Türk Silahlı Kuvvetleri envanterine girdi; ilk teslimatın gerçekleştiğini ASELSAN Genel Müdürü Ahmet Akyol duyurdu. Temel TOLUN, SADAK-4T ile F-16’ya kanat başına dört, toplam sekiz mühimmat taşıma imkânı veriyor; AKINCI ise gövde altında dört TOLUN taşıyabiliyor. TOLUN-L için ise Eylül 2026 itibarıyla TSK’ya teslimat ya da sipariş bilgisi açıklanmış değil. Varyantın tanıtım ve yeterlilik sürecinde olduğu değerlendiriliyor.

İhracat ve Yabancı Kullanıcılar

TOLUN ailesi ihracatta da başarı kazandı. Ağustos 2023’te ASELSAN, adı açıklanmayan bir ülkeyle AKINCI platformlarında kullanılmak üzere TOLUN ve SADAK-4T için yaklaşık 35,6 milyon dolarlık ilk ihracat sözleşmesini imzaladı. Basına yansıyan bilgilere göre 2025’te Orta Doğu, Afrika ve Asya’daki birden fazla ülkeye TOLUN ve SADAK-4T teslimatı yapıldı. TOLUN-L için kamuya açık bir ihracat sözleşmesi bulunmuyor; ancak ürünün AKINCI ve TB3 gibi ihracat başarısı yüksek platformlara uyumlu olması, bu alanda önemli bir avantaj sağlıyor.

Hangi Fuarlarda Sergilendi?

TOLUN ailesi ilk kez IDEF 2021’de sergilendi; ardından DSA 2024 (Kuala Lumpur), DSEI 2025 (Londra) ve IDEF 2025 gibi fuarlarda ASELSAN standlarında yer aldı. TOLUN-L ise ilk kez SAHA 2026’da (İstanbul, 5-9 Mayıs 2026) tanıtıldı ve Ağustos 2026’da Güney Afrika’daki AAD 2026 fuarında TOLUN P ve TOLUN F ile birlikte sergilendi.

Yerlilik Oranı ve Kritik Alt Sistemler

TOLUN-L için resmî olarak açıklanmış bir yerlilik oranı bulunmuyor. Mühimmatın güdüm-kontrol birimi, ataletsel ölçüm ve uydu alıcısı entegrasyonu, lazer arayıcı başlığı ve SADAK taşıma salanları ASELSAN’ın yetenek alanında. ASELSAN’ın kızılötesi arayıcı başlığı da ayrı bir ürün olarak sunması, arayıcı teknolojisinde kazanılan birikimin göstergesi. Özellikle ihraç kısıtlamalarına takılabilecek güdüm kitlerinin yerli üretilmesi, Türk İHA’larının silah seçeneklerini dışa bağımlılık olmadan genişletiyor.

Dünyadaki Emsalleri

TOLUN-L’nin en yakın emsali ABD’nin lazer güdümlü küçük çaplı bombası GBU-39B/B Laser SDB ile çok modlu arayıcılı GBU-53/B StormBreaker’dır. İsrail’in Rafael SPICE-250 mühimmatı da aynı ağırlık sınıfında süzülen bir alternatif sunuyor. TOLUN-L’nin öne çıkan yanı, MALE ve HALE sınıfı İHA’lardan SİHA’lara ve insansız savaş uçaklarına kadar Türk platformlarıyla baştan uyumlu tasarlanması ve SADAK salanlarıyla çoklu taşımaya imkân vermesidir.

Sıkça Sorulan Sorular

TOLUN-L nedir?

ASELSAN’ın TOLUN ailesinin, ANS/KKS güdümüne lazer arayıcı başlık eklenmiş 250 lb sınıfı versiyonudur; hareketli hedeflere karşı hassas vuruş için tasarlandı.

TOLUN-L’nin menzili ne kadar?

ASELSAN, SİHA’dan atışta 27 deniz miline, yani yaklaşık 50 kilometreye kadar menzil veriyor.

TOLUN-L F-16’da kullanılabiliyor mu?

Temel TOLUN F-16’ya entegre edildi. Ancak ASELSAN TOLUN-L broşüründe platform olarak AKINCI, KIZILELMA, ANKA-III ve TB3’ü sayıyor; F-16 entegrasyonu açıklanmadı.

TOLUN-L envantere girdi mi?

Eylül 2026 itibarıyla TOLUN-L için açıklanmış bir teslimat yok; TOLUN ailesinin temel versiyonu ise TSK envanterinde.

TOLUN ihraç edildi mi?

Evet. TOLUN ailesi 2023’te ilk ihracat sözleşmesini imzaladı ve 2025’te birden fazla ülkeye teslimat yapıldığı basına yansıdı.

Öne çıkan fotoğraf: ASELSAN

Kaynaklar

• ASELSAN – TOLUN L ürün sayfası
• SavunmaTR – ASELSAN, FULMAR 500A ile TOLUN’un üç varyasyonunu SAHA’ya çıkardı
• TURDEF – SAHA EXPO 2026: TOLUN için lazer güdümlü ve EH varyantları
• Türkiye Today – ASELSAN FULMAR 500A ve 3 TOLUN varyantını tanıttı
• Anadolu Ajansı – ASELSAN’ın GÖZDE’si envantere girdi, sıra TOLUN’da
• DefenceTrend – TOLUN mühimmatı TSK’da
• TURDEF – TOLUN F-16’dan 100+ km menzile ulaştı
• Overt Defense – TOLUN için 35 milyon dolarlık ihracat
• Military Africa – ASELSAN AAD 2026’da

▶ 4 platformu karşılaştırın →