PARS 4×4 STA Nedir? FNSS’nin Tekerlekli Tanksavar Aracı: Özellikleri, TSK Envanteri ve İhracat

PARS 4×4 STA (Silah Taşıyıcı Araç), FNSS’nin Nurol Makina ile birlikte geliştirdiği tekerlekli tanksavar aracıdır ve ROKETSAN’ın OMTAS füzesini Kara Kuvvetleri’nin mekanize birliklerinde hareketli bir platforma taşıyor. Araç, SSB’nin Silah Taşıyıcı Araçlar (STA) Projesi’nin tekerlekli ayağını oluşturuyor; projenin paletli ayağında ise KAPLAN-10 STA yer alıyor. Savunma Sanayii Başkanlığı’nın (SSB) Eylül 2026 itibarıyla paylaştığı proje bilgilerine göre STA Projesi kapsamında 368 aracın teslimatı tamamlandı.

| Üretici | FNSS Savunma Sistemleri (tasarım ortağı Nurol Makina) |
| Kullanıcı | Kara Kuvvetleri Komutanlığı |
| Proje / Statü | SSB projesi – Silah Taşıyıcı Araçlar (STA) Projesi |
| Adet / Durum | İlk sözleşmede 76 PARS 4×4 STA; STA projesinde toplam 368 araç teslim edildi |
| Yerlilik | Resmî oran açıklanmadı; motor, kule ve füze yerli |
| Proje başlangıcı | Sözleşme 27 Haziran 2016; ilk teslimat Aralık 2019 |
PARS 4×4 STA Nedir, Ne İşe Yarar?
PARS 4×4 STA, tanksavar füzesi taşıyan hafif ve hızlı bir tekerlekli zırhlı araçtır. SSB’nin proje tanımına göre STA Projesi, OMTAS (Orta Menzilli Tanksavar Silahı) Projesi kapsamında tedarik edilen füzelerin araç üzerinden kullanılabilmesi için gereken silah taşıyıcı araçların yurt içi imkânlarla geliştirilmesini amaçlıyor. Kısacası PARS 4×4 STA, OMTAS’ın tekerlekli “atış platformu” görevini görüyor.
FNSS aracı tanıtırken, her türlü arazide hızlı ve yüksek manevra kabiliyeti sunan, düşman tanklarını uzaktan imha edebilecek ateş gücüne sahip ve hızlı mevzi değiştirerek ikinci hedefe geçebilen bir platform olarak tanımlamıştı. Arkaya yerleştirilen güç grubu sayesinde araç, önceden hazırlık gerektirmeden amfibi olarak su geçişi yapabiliyor.
STA Projesi’nde iki farklı araç bulunduğu için ayrımı doğru yapmak gerekiyor: PARS 4×4 STA tekerlekli, KAPLAN-10 STA ise paletli platformdur. İlk sözleşmede 76 PARS 4×4 ve 184 KAPLAN-10 bulunuyordu. Projede hem KORNET-E hem OMTAS kuleleri teslim ediliyor; ilk sözleşmedeki 260 kulenin 196’sı ROKETSAN’ın OMTAS’ına göre yapılandırıldı.
Teknik Özellikleri
| Özellik | Değer |
|---|---|
| Tip | 4×4 tekerlekli zırhlı tanksavar silah taşıyıcı |
| Muharebe ağırlığı | 12.500 kg |
| Azami hız | 110 km/saat (arazide 65 km/saat) |
| Dik eğim / yan eğim | %60 / %30 |
| Silah sistemi | FNSS uzaktan komutalı tanksavar kulesi; OMTAS veya KORNET-E |
| Nişangâh | ASELSAN SAGER elektro-optik nişangâh |
| Motor | TÜMOSAN (yerli) |
| Koruma ve yaşam destek | Balistik ve mayın koruma, parçacık kalkanı, yangın söndürme ve infilak bastırma, iklimlendirme, maskeli tip KBRN koruma |
| Diğer | Sürücü görüş sistemi, konumlama/seyrüsefer, KKMBS, yardımcı güç grubu, amfibi kabiliyet |
Hareket, ağırlık ve koruma değerleri SSB’nin Eylül 2026 tarihli açıklamasında STA Projesi için verilen değerlerdir; 12,5 tonluk ağırlık ve 110 km/saatlik azami hız tekerlekli PARS 4×4 platformuna karşılık geliyor. TURDEF’in aktardığına göre araç yaklaşık 25 bg/ton güç/ağırlık oranına sahip ve arkadaki iki pervaneyle yüzebiliyor. Kalifikasyon sürecinde PARS 4×4 STA’nın 20.000 km dayanıklılık testini tamamladığı bildirildi.
Kim Üretiyor, SSB Projesi mi?
PARS 4×4 STA, SSB’nin STA Projesi kapsamında geliştirildi; ana yüklenici FNSS’dir. Proje sözleşmesi SSB ile FNSS arasında 27 Haziran 2016’da imzalandı ve 14 Ekim 2016’da yürürlüğe girdi. Sözleşme 184 paletli ve 76 tekerlekli olmak üzere 260 aracı ve bu araçlara takılacak 64 KORNET-E ile 196 OMTAS kulesini kapsıyordu.
PARS 4×4’ün geliştirilmesinde Nurol Makina, tasarım aşamasından itibaren FNSS’nin ortağı oldu. Defence Turkey’nin aktardığına göre ROKETSAN OMTAS entegrasyonunda, ASELSAN görev ekipmanı ve SAGER atış kontrol nişangâhında, SDT platform ve nişancı arayüz elektroniğinde, TÜMOSAN ise yerli motor tedarikinde projede yer aldı. TURDEF’e göre projede 500’e yakın yerli çözüm ortağı çalıştı.
Takvim açısından detay tasarım projenin 15. ayında onaylandı, kalifikasyon testleri 3 Aralık 2018’de başladı ve ilk teslimat Aralık 2019’da yapıldı. Sözleşme kapsamı 30 Nisan 2021’de 344 araca çıkarıldı. İlk 260 araçlık faz Şubat 2022’de tamamlandı, 300. tanksavar platformu 10 Kasım 2023’te teslim edildi. SSB’nin Eylül 2026 notuna göre 368 araç teslim edildi; 7 ve 8 No.lu sözleşme değişiklikleriyle eklenen araçların kabul faaliyetleri sürüyor. Böylece proje on yılı geride bırakmış durumda.
TSK Kullanıyor mu? Teslimatlar ve Durum
Evet. PARS 4×4 STA, Kara Kuvvetleri Komutanlığı’nın tanksavar birliklerinde kullanılıyor. İlk sözleşmede 76 adet PARS 4×4 STA yer alıyordu. SSB, 368 aracın teslim edildiğini açıklarken bu sayının PARS 4×4 ve KAPLAN-10 arasındaki dağılımını paylaşmadı; bu nedenle sonraki sözleşme değişiklikleriyle PARS 4×4 sayısının ne kadar arttığı kamuya açık değil.
Aracın hız ve menzil avantajı, onu özellikle geniş cephede hızlı mevzi değiştirmesi gereken tanksavar timleri için uygun kılıyor. Paletli KAPLAN-10 ise tanklarla birlikte arazide hareket eden birliklere eşlik ediyor; iki araç birbirini tamamlıyor.
İhracat ve Yabancı Kullanıcılar
PARS 4×4 STA için kamuya açık bir ihracat sözleşmesi bulunmuyor. Araç Eurosatory 2018’deki tanıtımının ardından yabancı kullanıcıların dikkatini çekti; Nurol Holding’in yayımladığı 2018 tarihli değerlendirmede iki Orta Doğu ülkesinin ilgi gösterdiği, ilginin yalnızca tanksavar değil keşif gibi başka sürümlere de yöneldiği belirtiliyor. PARS ailesinin daha büyük üyeleri ise Malezya ve Umman’da hizmette.
Hangi Fuarlarda Sergilendi?
PARS 4×4 STA dünya prömiyerini Paris’teki Eurosatory 2018’de yaptı; kalifikasyon testleri için üretilen iki prototipten biri FNSS standında sergilendi. Aracın sonraki yıllarda hangi fuarlarda ayrıca yer aldığına dair yıl bazında doğrulanabilir bir kayıt bulamadık; FNSS’nin IDEF standlarında STA ailesi özellikle KAPLAN-10 ile temsil edildi.
Yerlilik Oranı ve Kritik Alt Sistemler
PARS 4×4 STA için resmî olarak açıklanmış bir yerlilik oranı bulunmuyor. Bununla birlikte aracın kritik zinciri büyük ölçüde yerli: gövde ve tasarım FNSS ve Nurol Makina’ya, uzaktan komutalı tanksavar kulesi FNSS’ye, OMTAS füzesi ROKETSAN’a, SAGER nişangâhı ASELSAN’a, motoru TÜMOSAN’a ait. Bu yapı, tanksavar kabiliyetinin platformdan mühimmata kadar yurt içinden karşılanmasını sağlıyor.
Dünyadaki Emsalleri
Tekerlekli tanksavar füze taşıyıcılarına dünyada birçok örnek var. ABD’nin HMMWV tabanlı TOW taşıyıcıları, Fransa’nın VAB MEPHISTO’su ve Rusya’nın BRDM-2 tabanlı Kornet-E taşıyıcısı 9P163 bunların başında geliyor.
PARS 4×4 STA’nın öne çıkan yanı, açık araç üstü rampalar yerine mürettebatı zırh altında tutan uzaktan komutalı kule kullanması, amfibi kabiliyeti ve mayın korumalı gövdesi. Bu özellikler aracı, eski nesil hafif tanksavar araçlarına göre hem daha korunaklı hem de daha esnek bir seçenek yapıyor.
Sıkça Sorulan Sorular
PARS 4×4 STA ile KAPLAN STA arasındaki fark nedir?
İkisi de SSB’nin STA Projesi’nde yer alıyor. PARS 4×4 STA tekerlekli, KAPLAN-10 STA ise paletli tanksavar aracıdır. İlk sözleşmede 76 PARS 4×4 ve 184 KAPLAN-10 vardı.
PARS 4×4 STA hangi füzeyi kullanıyor?
Seri araçlarda ROKETSAN’ın OMTAS füzesi kullanılıyor; STA Projesi kapsamında ayrıca KORNET-E kuleleri de teslim edildi.
PARS 4×4 STA’yı kim üretiyor?
Aracı FNSS üretiyor. PARS 4×4 platformu Nurol Makina ile tasarım aşamasından itibaren birlikte geliştirildi.
Kaç adet PARS 4×4 STA var?
İlk sözleşmede 76 adet vardı. SSB, STA Projesi’nde toplam 368 aracın teslim edildiğini açıkladı ancak platform bazında dağılımı paylaşmadı.
PARS 4×4 STA ihraç edildi mi?
Kamuya açık bir ihracat sözleşmesi bulunmuyor.
- 8×8 Kurtarıcı Araç Nedir? MPG’nin Zırhlı Kurtarıcısı: Özellikleri, TSK Envanteri ve İhracat
- HANÇER Nedir? Elektroland’ın Orta Sınıf Paletli İKA’sı: Özellikleri, TSK Envanteri ve İhracat
- VURAN Nedir? BMC’nin Yerli Motorlu Zırhlı Aracı: Özellikleri, TSK Envanteri ve İhracat
- SARP Nedir? ASELSAN’ın Uzaktan Komutalı Silah Sistemi: Özellikleri, TSK Envanteri ve İhracat
Öne çıkan fotoğraf: Savunma Sanayii Başkanlığı (SSB)
Kaynaklar
- Savunma Sanayii Başkanlığı (SSB) açıklaması, Eylül 2026
- Defence Turkey – Tank Hunters KAPLAN & PARS 4×4 STA: First Two KAPLAN STA Delivered
- Defence Turkey – FNSS Launched PARS 4×4 Anti-Tank Vehicle at Eurosatory 2018
- Army Technology – FNSS Launches PARS 4×4 Anti-Tank Vehicle at Eurosatory 2018
- Nurol Holding – FNSS Prepares Pars 4X4 STA for Duty (MSI, 2018)
- TURDEF – FNSS Delivers the 300th Anti-Tank Platform to the TAF
- FNSS – PARS 4×4 Wheeled Armoured Combat Vehicle

