SARP Nedir? ASELSAN’ın Uzaktan Komutalı Silah Sistemi: Özellikleri, TSK Envanteri ve İhracat

SARP uzaktan komutalı stabilize silah sistemi, ASELSAN’ın zırhlı araçlar ve kritik tesisler için geliştirdiği, en yaygın kullanılan Türk UKSS (uzaktan komutalı silah sistemi) ailesidir. Ailenin ilk üyesi olan SARP 100/12.7, 12,7 mm makineli tüfekle donatılan temel konfigürasyon olarak Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma ve Emniyet envanterinde binlerce adetle görev yaparken, SARP ailesi Kazakistan’dan Bahreyn’e uzanan geniş bir ihracat coğrafyasına ulaştı.

| Üretici | ASELSAN |
| Kullanıcı | TSK, Jandarma Genel Komutanlığı, Emniyet Genel Müdürlüğü ve yabancı kullanıcılar |
| Proje / Statü | ASELSAN ürün ailesi; farklı SSB kara aracı projelerinde alt sistem |
| Adet / Durum | 2020 sonu itibarıyla 3.000’i aşkın SARP üretildi; üretim sürüyor |
| Yerlilik | Resmî oran açıklanmadı; tasarım, optik ve yazılım yerli |
| Üretim başlangıcı | Seri üretim 2010’ların başı (on yıllık üretimle 3.000 adet) |
SARP Nedir, Ne İşe Yarar?
SARP, silahı aracın üstüne yerleştirip nişancıyı zırhın içinde tutan bir silah kulesidir. Personel, araç içindeki ekran ve kontrol kolu üzerinden gece-gündüz gözetleme yapabiliyor, hedefi tespit edip takip edebiliyor ve ateş açabiliyor. Stabilizasyon sayesinde araç hareket hâlindeyken ve hedef hareket ederken de isabetli atış mümkün oluyor. Bu yaklaşım, özellikle asimetrik tehditlerin yoğun olduğu harekât ortamlarında nişancının açıkta kalma riskini ortadan kaldırıyor.
ASELSAN’a göre SARP 100/12.7, zırhlı muharebe araçları ve diğer taktik kara platformlarında 7,62 mm ve 12,7 mm makineli tüfeklerin ya da 40 mm otomatik bombaatarın ateş gücünü öncelikle kara hedeflerine karşı kullanmak üzere geliştirildi. Paletli ya da tekerlekli araçlara takılabiliyor. Sistem otomatik hedef takibi, otomatik balistik hesaplama, lazerle mesafe ölçümü, atış sayacı ve mühimmat sonu uyarısı gibi işlevlerin yanı sıra harekâta ve atışa yasak bölge tanımlama imkânı da sunuyor.
Teknik Özellikleri
| Özellik | Değer |
|---|---|
| 7,62 mm silah seçenekleri | PMT 7.62, FN MAG58, M240, PKM |
| 12,7 mm silah seçenekleri | PMT 12.7, M2HB, NSV, MT12-QCB |
| 40 mm silah seçeneği | MK19 Mod3 otomatik bombaatar |
| Yükseliş hareketi | -30° / +60° |
| Yan hareket | Sınırsız (n x 360°) |
| Ağırlık | 212-330 kg (silah ve mühimmat hariç) |
| Yükseklik | 580-920 mm |
| Algılayıcılar | Gündüz kamerası, termal kamera, lazer mesafe ölçer |
| Seçenekler | STANAG 4569 zırh, kablosuz kullanım, araç içinden mühimmat yükleme |
| Faydalı yük seçenekleri | ATOM 40 ABM, sis havanı, IR lazer işaretleyici, atış yeri tespit sistemi |
Değerler ASELSAN’ın Temmuz 2025 tarihli SARP 100/12.7 broşüründen alındı. Ağırlık ve yükseklik aralığı, müşteri ihtiyacına göre seçilen zırh, silah ve algılayıcı konfigürasyonuna bağlı olarak değişiyor. ASELSAN Konya’nın ürün bilgilerine göre 12,7 mm konfigürasyonda 400 atımın üzerinde hazır mühimmat taşınabiliyor. Sistemin yerli PMT 7.62 ve PMT 12.7 makineli tüfeklerin yanı sıra NATO ve Doğu Bloku kökenli silahları da kabul etmesi, ihracatta önemli bir esneklik sağlıyor.
Kim Üretiyor, SSB Projesi mi?
SARP, ASELSAN tarafından yerli ve milli olarak tasarlanan bir ürün ailesidir. Kamuya açık kaynaklarda tek başına bir SSB projesi olarak tanımlanmıyor; bunun yerine Kirpi, Ejder Yalçın gibi taktik tekerlekli araçlarda ve M60TM gibi tank modernizasyonlarında olduğu gibi pek çok kara aracı projesine alt sistem olarak entegre ediliyor. Türkçe Vikipedi, sistemin ilk olarak ALTAY ana muharebe tankı için geliştirildiğini aktarıyor.
Ocak 2021’de yapılan açıklamaya göre ASELSAN, yaklaşık on yıllık kesintisiz üretimle 3.000 SARP üretimine ulaştı. Bu, seri üretimin 2010’ların başında başladığına işaret ediyor. Aile zaman içinde SARP DUAL (çift silahlı), SARP-L (hafif), Kablosuz SARP, tanksavar füzeli SARP 100/12.7DM, 14,5 mm KPVT’li SARP 100/14.5 ve 25 mm toplu SARP 100/25 gibi versiyonlarla genişledi. Son olarak SEDA 100 akustik atış yeri tespit sistemi ve sis havanlarını entegre eden SARP 200 serisi ile 30 mm toplu SARP 200/30 kulesi tanıtıldı.
TSK Kullanıyor mu? Teslimatlar ve Durum
Evet. SARP; Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından farklı platformlarda kullanılıyor. Basına yansıyan bilgilere göre Türk güvenlik birimlerinin envanterinde 2.000’i aşkın SARP bulunuyor ve 2020 sonu itibarıyla toplam teslimat 3.100 adede ulaştı. Güncel toplam adet ASELSAN tarafından açıklanmıyor, ancak yeni araç projeleriyle birlikte teslimatlar sürüyor.
İhracat ve Yabancı Kullanıcılar
SARP, ASELSAN’ın en başarılı ihracat ürünlerinden biri. Nisan 2020’de adı açıklanmayan bir NATO üyesi ülkeyle sözleşme imzalandı; bu anlaşmayla ASELSAN’ın uzaktan komutalı silah sistemi tasarlayıp ürettiği ülke sayısı 20’ye ulaştı. Aynı ay Kazakistan ile SARP DUAL tedarik sözleşmesi imzalandı. Mayıs 2020’de ise Bahreyn ile gemilerde kullanılmak üzere SARP sözleşmesi imzalandı; bu, SARP’ın deniz platformundaki ilk uygulaması oldu. 2020 yılında SARP ilk kez bir Avrupa ülkesine teslim edildi.
SARP DUAL’ın Türkmenistan Devlet Sınır Servisi araçlarında kullanıldığı da görüldü. 2026’da Malezya’daki DSA 2026 fuarında MILDEF firmasının Tarantula 4×4 zırhlı aracı SARP 100/12.7 ile sergilendi; bu platform için kamuya açık bir teslimat sözleşmesi bilgisi bulunmuyor.
Hangi Fuarlarda Sergilendi?
SARP, ASELSAN’ın IDEF fuarlarındaki kara sistemleri sergilerinin kalıcı bir parçası. Yurt dışında da düzenli olarak vitrine çıktı: 2015’te Moskova’daki Interpolitex fuarında SARP kulesi sergilendi, 2026’da ise Kuala Lumpur’daki DSA 2026’da Malezya yapımı Tarantula aracı üzerinde yer aldı. SARP 200 serisi ve SARP 200/30 kulesi son dönem fuarlarında ailenin yeni yüzü olarak tanıtıldı.
Yerlilik Oranı ve Kritik Alt Sistemler
SARP için resmî olarak açıklanmış bir yerlilik oranı bulunmuyor. Sistemin tasarımı, termal ve gündüz kameraları, lazer mesafe ölçer, stabilizasyon ve atış kontrol yazılımı ASELSAN tarafından geliştirildi. Basında “SARP’ta milli yazılım dönemi” başlığıyla yer alan haberler, sistemde yerli yazılıma geçildiğini aktardı. Kulede MKE’nin PMT serisi makineli tüfekleri ve ASELSAN’ın ATOM 40 mm akıllı mühimmatı kullanılabiliyor; bu da silah, mühimmat ve kulenin tamamen yerli bir zincirle sahaya sürülebilmesine olanak tanıyor.
Dünyadaki Emsalleri
SARP’ın küresel rakipleri arasında ABD ordusunun CROWS programıyla yaygınlaşan Norveç yapımı Kongsberg Protector, İsrail’in Rafael Samson ve Elbit sistemleri ile Avustralyalı EOS’un R400 kulesi sayılabilir. SARP’ın güçlü yanları; binlerce adetlik saha tecrübesi, NATO ve Doğu Bloku silahlarını birlikte kabul eden esnek yapısı, akıllı 40 mm mühimmat entegrasyonu ve kara araçlarından gemilere uzanan kullanım yelpazesidir.
Sıkça Sorulan Sorular
SARP 100/12.7 ne demek?
ASELSAN’ın resmî ürün adıdır; SARP ailesinin 100 serisi temel kulesinin 12,7 mm makineli tüfekli konfigürasyonunu ifade ediyor.
SARP hangi silahları kullanabiliyor?
7,62 mm ve 12,7 mm makineli tüfekler ile 40 mm MK19 otomatik bombaatar entegre edilebiliyor.
Kaç adet SARP üretildi?
Ocak 2021 açıklamasına göre 3.000 adet üretim aşıldı; güncel toplam açıklanmıyor.
SARP hangi ülkelere ihraç edildi?
Kamuya açıklanan müşteriler arasında Kazakistan (SARP DUAL) ve Bahreyn (deniz versiyonu) var; ayrıca adı açıklanmayan bir NATO ülkesi ve bir Avrupa ülkesine teslimat yapıldı.
SARP stabilize mi?
Evet. Stabilizasyon sayesinde araç ve hedef hareket hâlindeyken atış yapılabiliyor.
- ZAHA Nedir? FNSS’nin Zırhlı Amfibi Hücum Aracı: Özellikleri, TSK Envanteri ve İhracat
- PALEM İKA Nedir? Tekatron’un Paletli Elektrikli Aracı: Özellikleri, TSK Envanteri ve İhracat
- COBRA II Nedir? Otokar’ın 4×4 Zırhlı Aracı: Özellikleri, Emniyet-Jandarma Envanteri ve İhracat
- KORKUT Nedir? ASELSAN’ın 35 mm Hava Savunma Sistemi: Özellikleri, TSK Envanteri ve İhracat
Öne çıkan fotoğraf: Vitaly V. Kuzmin / Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)
Kaynaklar
- ASELSAN – SARP 100/12.7 ürün sayfası
- ASELSAN Konya – SARP 100 teknik özellikler
- C4Defence – SARP DUAL Kazakistan ihracatı
- Defense Mirror – SARP Bahreyn satışı
- Defense Mirror – NATO üyesi ülkeye SARP satışı
- Savunma Sanayi – SARP üretiminde 3000’e ulaşıldı
- TURDEF – MILDEF Tarantula üzerinde SARP 100/12.7
- TURDEF – SARP 200/30 kulesi
- Wikimedia Commons – Interpolitex 2015 SARP fotoğrafı
- Vikipedi – SARP (UKSS)

