Türkiye’nin Seyir Füzeleri: SOM, ATMACA, KARA ATMACA ve ÇAKIR
Türkiye bugün havadan, denizden, karadan ve denizaltıdan atılan yerli seyir füzelerine sahip az sayıdaki ülkeden biri. Bu sayfa, Türk seyir füzelerini tek yerde topluyor: kim üretiyor, hangi platformdan atılıyor, resmî menzili ne. Balistik füzeler ve dolanan mühimmatlar ayrı kategoriler oldukları için listeye alınmadı. Nedenini aşağıda açıklıyoruz.
Kısa cevap: Türkiye’nin ROKETSAN tarafından geliştirilen seyir füzeleri SOM ailesi (SOM-A/B1/B2 ve SOM-J), ATMACA, KARA ATMACA, denizaltıdan atılan AKATA ve ÇAKIR’dır. Baykar’ın KEMANKEŞ’i ise “mini akıllı seyir füzesi” olarak tanımlanan daha hafif bir sınıfta yer alıyor.
Seyir füzesi nedir, neden ayrı bir kategori?
Seyir füzesi, uçuşunun büyük bölümünü kanat taşımasıyla ve sürekli çalışan bir hava soluyan motorla (çoğunlukla turbojet veya turbofan) yapan güdümlü bir silahtır. Genellikle alçak irtifada ve ses altı hızda uçar. Balistik füze ise roket motoruyla yüksek bir yay çizer ve hedefe yüksek hızla düşer. Dolanan mühimmat ise hedef bölgesi üzerinde bekleyip hedef seçebilen, genellikle daha kısa menzilli bir sistemdir.
Bu ayrım önemli, çünkü “Türk füzeleri” listelerinde TAYFUN ya da BORA gibi balistik füzeler ve ALPAGUT gibi dolanan mühimmatlar sık sık seyir füzeleriyle aynı tabloya konuyor. Bu sayfa yalnız seyir füzelerini kapsıyor. Kavramın ayrıntısı için seyir füzesi nedir? ve balistik füze ile seyir füzesi farkı yazılarımıza bakabilirsiniz. Tüm füze türlerini menzile göre sıralayan liste ise en uzun menzilli Türk füzeleri yazımızda.
Türk seyir füzeleri tablosu
| Füze | Üretici | Atış ortamı | Resmî menzil | Ağırlık | Harp başlığı | Arayıcı |
|---|---|---|---|---|---|---|
| SOM-A / B1 / B2 | ROKETSAN | Hava (F-4, F-16) | 250 km | ~600 kg | ~230 kg | — (A), IIR (B1/B2) |
| SOM-J | ROKETSAN | Hava (iç silah yuvası / kanat altı) | 275 km | ~540 kg | ~140 kg | IIR |
| ATMACA | ROKETSAN | Deniz (hücumbot, korvet, fırkateyn) | 250 km | <750 kg | 220 kg | Aktif RF |
| KARA ATMACA | ROKETSAN | Kara (taktik tekerlekli araç) | 280 km | 890 kg | 250 kg | IIR |
| AKATA | ROKETSAN | Denizaltı | ATMACA ailesinin denizaltıdan atılan üyesi; ayrıntı için AKATA sayfası | |||
| ÇAKIR | ROKETSAN | Hava, kara, deniz (çok platformlu) | 150+ km | ≤275 / ≤330 kg | 70 kg | IIR / RF / hibrit |
| KEMANKEŞ | Baykar | Hava (İHA) | “Mini akıllı seyir füzesi” sınıfında; değerler için KEMANKEŞ sayfası | |||
ROKETSAN füzelerinin değerleri şirketin ürün sayfalarından alındı (erişim 13.10.2026). “~” yaklaşık, “≤” üst sınır değeridir.
SOM ailesi: Türkiye’nin ilk yerli seyir füzesi
SOM (Stand-Off Mühimmatı), ROKETSAN’ın havadan karaya ve satha kullanılan seyir füzesi. ROKETSAN’ın tanımına göre hava savunma sistemlerinin menzili dışından, iyi korunan kara hedeflerine ve hareketli deniz hedeflerine karşı kullanılmak üzere tasarlandı. Ürün sayfasında üç sürüm var. SOM-A IIR arayıcısız, SOM-B1 IIR arayıcılı ve parçacık etkili harp başlıklı, SOM-B2 ise IIR arayıcılı ve ardışık delici harp başlıklı. Üçünün de menzili 250 km, platformları F-4 ve F-16.
SOM-J, SOM teknolojisi üzerine geliştirilmiş, uçakların iç silah yuvasında ya da kanat altında taşınmak üzere küçültülmüş sürüm. ROKETSAN’ın sayfasında 275 km menzil ve yaklaşık 540 kg ağırlık veriliyor. Ayrıntılar için SOM nedir? yazımıza bakabilirsiniz.
ATMACA ailesi: gemi, kara ve denizaltı
ATMACA, Türk Deniz Kuvvetleri’nin yerli gemisavar füzesi. ROKETSAN’a göre 250 km menzile ve 220 kg harp başlığına sahip, aktif RF arayıcı kullanıyor. Aynı ailenin karadan atılan üyesi KARA ATMACA, 280 km menzil ve 250 kg harp başlığıyla ayrı bir ürün olarak geliştirildi ve IIR arayıcı kullanıyor. Denizaltıdan atılan sürüm ise AKATA. Gemisavar füzelerine odaklanan ayrıntılı tablo için Türkiye’nin gemisavar füzeleri sayfamıza bakabilirsiniz.
ÇAKIR: kompakt ve çok platformlu
ÇAKIR, Türk seyir füzeleri arasında en hafif ROKETSAN üyesi. 330 kg’ın altındaki ağırlığı sayesinde İHA’lardan, kara araçlarından ve küçük deniz araçlarından atılabilecek şekilde tasarlandı. Bayraktar AKINCI’dan ve Ağustos 2026’da kara platformundan atışla doğrulandı. Temmuz 2024’ten beri seri üretimde. Ayrıntılı bilgi için ÇAKIR seyir füzesi ana sayfamıza, ATMACA ile farkı için ÇAKIR ile ATMACA farkı yazımıza bakabilirsiniz.
KEMANKEŞ ve daha hafif sınıf
Baykar’ın KEMANKEŞ’i, şirketin kendi tanımıyla “mini akıllı seyir füzesi”. İHA’lardan atılmak üzere geliştirilen bu sınıf, ROKETSAN’ın ağır seyir füzelerinden çok daha hafif. Kategori sınırına yakın durduğu için tabloda ayrı not ile yer alıyor.
Listede neden yoklar?
- TAYFUN, BORA: Balistik füze. Seyir füzesi değil.
- ALPAGUT, KARGI ve benzerleri: Dolanan mühimmat veya kamikaze İHA sınıfında.
- Uzun menzilli yeni projeler: Resmî teknik değerleri açıklanmayan sistemler, açıklama yapılana kadar tabloya alınmıyor.
Platforma göre Türk seyir füzeleri
| Platform | Seyir füzesi |
|---|---|
| Savaş uçağı | SOM-A/B1/B2, SOM-J |
| İHA / TİHA | ÇAKIR (AKINCI’dan doğrulandı), KEMANKEŞ |
| Savaş gemisi | ATMACA. ÇAKIR için tasarım hedefi |
| Denizaltı | AKATA |
| Kara aracı | KARA ATMACA, ÇAKIR (2026’da doğrulandı) |
Sıkça sorulan sorular
Türkiye’nin en uzun menzilli seyir füzesi hangisi?
ROKETSAN’ın resmî ürün sayfalarına göre KARA ATMACA 280 km ile en uzun menzil değerine sahip. Onu 275 km ile SOM-J izliyor.
Türkiye’nin ilk yerli seyir füzesi hangisi?
ROKETSAN’ın SOM’u, Türkiye’nin ilk yerli seyir füzesi olarak kabul ediliyor.
TAYFUN seyir füzesi mi?
Hayır. TAYFUN bir balistik füze. Seyir füzelerinden farklı bir uçuş profili ve motor yapısı var.
Hangi Türk seyir füzesi İHA’dan atılıyor?
ÇAKIR, Bayraktar AKINCI’dan atışla doğrulandı. Baykar’ın KEMANKEŞ’i de İHA’lar için geliştirildi.
Kaynaklar
- ROKETSAN ürün sayfaları: SOM Stand-Off Mühimmatı, SOM-J Stand-Off Mühimmatı, ATMACA Gemisavar Füzesi, KARA ATMACA Karadan Karaya Seyir Füzesi, ÇAKIR Seyir Füzesi (erişim 13.10.2026)
- Anadolu Ajansı, ÇAKIR haberleri, 29.02.2024 ve 27.08.2026
Son doğrulama: 13 Ekim 2026. Yeni resmî açıklamalar geldikçe güncellenir.
