Türkiye Küresel Savunma Üretim Haritasında Nerede? Alan Alan Özel Rapor
Türkiye, küresel savunma üretim haritasında artık “yükselen ülke” kategorisinin ötesinde: SIPRI Top 100’de beş şirket, 2025’te 10,5 milyar dolarlık rekor ihracat, dört kıtada kullanıcı ve dokuz üretim alanının dördünde dünya liginin ön sıraları. Ama harita tek renk değil — İHA’da standart koyucu olan ülke, büyük turbofanda henüz üretici bile değil. Envanter Medya’nın dokuz sektörü tek tek puanladığı Küresel Savunma Sanayii Araştırmaları serisinin bu özel raporu, Türkiye’nin konumunu alan alan tek tabloda gösteriyor: nerede önde, nerede rekabetçi, nerede geliştirme aşamasında.
Editoryal not: Bu rapor, Envanter Medya tarafından kamuya açık veriler kullanılarak hazırlanan editoryal bir araştırmadır; resmî bir sıralama değildir. Alan değerlendirmeleri, serinin dokuz sektör dosyasında yayımlanan EM-GDPI endekslerine ve doğrulanmış program verilerine dayanır.
Rapor bir bakışta
Türkiye’nin savunma üretim haritası: Alan alan tablo
Aşağıdaki tablo, serinin dokuz dosyasında doğrulanan verilerin özetidir; her alanın ayrıntılı endeksi ve ham verileri bağlantılı dosyalardadır.
| Alan | Türkiye’nin durumu | Öne çıkan şirket(ler) | Eğilim |
|---|---|---|---|
| İHA | Dünya lideri kümesinde — EM-GDPI birincisi; ihracat coğrafyası ve üretim temposunda kategori referansı | Baykar, TUSAŞ, STM | ↑ Güçlü |
| Zırhlı araç | Ön sırada — ilk 10’da dört şirket; kullanıcı ülke kriterinde ilk iki sıra Türk; Romanya 1.059 araçlık program | Otokar, Nurol Makina, FNSS, BMC, Katmerciler | ↑ Güçlü |
| Deniz | Ön sırada — endeks ikincisi; aynı anda 5 donanmaya inşa (Pakistan, Ukrayna, Malezya, Portekiz, Romanya) | STM, ASFAT, Dearsan, Sefine ve tersane ekosistemi | ↑ Güçlü |
| Hava savunma | Ön sırada — endeks üçüncüsü; tüm katmanları yerli üretebilen az sayıdaki ülkeden biri (ÇELİK KUBBE) | ASELSAN, Roketsan | ↑ Güçlü |
| Füze | Rekabetçi — endeks beşincisi; 750M$ ihracat, ATMACA/HİSAR/TAYFUN portföyü; hacim devleriyle ölçek farkı sürüyor | Roketsan, TÜBİTAK SAGE, MKE | ↑ Yükseliyor |
| Mühimmat | Rekabetçi — MKE endeks altıncısı ve SIPRI’ye ilk giriş; Repkon 4 ülkeye üretim hattı ihraç etti | MKE, Repkon | ↑ Yükseliyor |
| Radar + EH | Rekabetçi — portföy genişliğinde güçlü (6 segment), gelir ölçeğinde RTX/Thales’in uzağında; endeks sekizincisi | ASELSAN, Meteksan | ↑ Yükseliyor |
| Tank | Geliştirme aşamasında — ALTAY seri teslimatları yeni başladı; kapasite yılda 96’ya çıkıyor; endekste 41 puan | BMC, Otokar (program rolleri), MKE (mühimmat) | → İzlemede |
| Havacılık (savaş uçağı) | Geliştirme aşamasında — KAAN ve HÜRJET programları geliştirme/ilk üretim evresinde; seri üretim ligi henüz uzakta | TUSAŞ | → İzlemede |
| Motor | Geliştirme aşamasında — TS1400/TJ ailesi seri üretimde; büyük turbofan sınıfında üretici değil; TF hattı geliştiriliyor | TEI, Kale Jet, TRMotor, BMC Power | → İzlemede |
Eğilim işaretleri: ↑ doğrulanmış sipariş/ihracat büyümesi; → programların olgunlaşması izleniyor. Değerlendirmeler editoryaldir; her satırın veri tabanı bağlantılı sektör dosyasındadır.
Gelir cephesi: Beş şirket, 10,1 milyar dolar
SIPRI’nin Aralık 2025’te yayımladığı 2024 tablosunda ASELSAN (47., 3,47 milyar $), TUSAŞ (65., 2,16), Baykar (73., 1,90), Roketsan (87., 1,39) ve ilk kez giren MKE (93., 1,21) yer aldı. Toplam 10,1 milyar dolar, Top 100 gelirinin yaklaşık yüzde 1,5’i. Bu pay, Türkiye’nin üretim gücünün altında bir görünüm verir; çünkü Türk üreticilerin yoğunlaştığı İHA, zırhlı araç ve mühimmat segmentlerinde birim fiyatlar, savaş uçağı ve nükleer denizaltı programlarının çok altındadır — aynı adet, çok daha az ciro üretir.
Kaynak: SSB Başkanı Haluk Görgün’ün resmî açıklamaları (Ocak 2026, AA). Sözleşme hattındaki %78’lik artış, ihracatın önümüzdeki yıllarda da büyüyeceğinin öncü göstergesi.
Kaynak: SIPRI (Aralık 2025). Türk şirketleri ayrıca işaretlenmiştir. ASELSAN, küresel ortalamanın dört katı hızla büyüdü; savaş ekonomisine geçen Avrupa ve Kore devleriyle aynı yüksek büyüme kümesinde.
Haritanın anlamı: Üç kuşaklı yapı
Tabloyu bir haritaya çevirirseniz üç kuşak görürsünüz. Birinci kuşakta (İHA, deniz, hava savunma, zırhlı araç) Türkiye kural koyucular arasında: platformlar dört kıtada sahada, ihracat programları çok yıllı, üretim modeli teknoloji transferi içerecek kadar olgun. İkinci kuşakta (füze, mühimmat, radar-EH) ürünler dünya standardında ve ihracat büyüyor; eksik olan, on yılların birikimini yansıtan hacim. Üçüncü kuşak (tank, savaş uçağı, motor) sanayinin en pahalı ve en uzun soluklu alanları; ALTAY, KAAN ve TF motor ailesi gibi programlar üretim çevrimlerinin henüz başında. Serinin bulgusu şu: birinci kuşağı yaratan model — sahada test, hızlı teslimat, müşteriye üretim ortaklığı — üçüncü kuşağa da uygulanıyor; fark, çevrim sürelerinin uzunluğu.
Araştırma nasıl hazırlandı?
Veri tabanı: Rapor, Envanter Medya Küresel Savunma Sanayii Araştırmaları serisinin dokuz sektör dosyasında doğrulanan verilerin ve SIPRI (Aralık 2025) ile SSB resmî açıklamalarının (Ocak 2026) sentezidir. Havacılık satırı: Seride ayrı savaş uçağı dosyası henüz yayımlanmadığı için bu satır yalnızca resmî program duyurularına dayanır ve endeks puanı içermez. Sınırlar: “Önde / rekabetçi / geliştirme aşamasında” kategorileri editoryal değerlendirmedir; her alanın sayısal endeksi ilgili dosyada açıklanmıştır. Eksik veriler tahminle doldurulmamıştır.
Sık sorulan sorular
Türkiye küresel savunma üretim haritasında nerede?
Dört alanda dünya liginin ön sırasında (İHA, deniz, hava savunma, zırhlı araç), üç alanda rekabetçi (füze, mühimmat, radar-EH), üç alanda geliştirme aşamasında (tank, savaş uçağı, motor). Ayrıntılı tablo bu raporda.
Türkiye savunma sanayii dünyada kaçıncı büyüklükte?
Tek resmî sıralama yok. SIPRI Top 100 gelirinde beş şirketle ~%1,5 pay; 2025 ihracatında 10,5 milyar dolarla tarihinin zirvesinde. Üretim adedi bazlı ölçütlerde (İHA, zırhlı araç) konum, gelir payının belirgin üzerinde.
Türkiye’nin savunma ihracatı hangi hızla büyüyor?
SSB’ye göre 2024’te 7,1 milyar dolardan 2025’te 10,5 milyar dolara — yaklaşık %48. Yeni sözleşmeler ise %78 artışla 17,8 milyar dolara ulaştı.
Hangi Türk şirketleri SIPRI Top 100’de?
ASELSAN (47.), TUSAŞ (65.), Baykar (73.), Roketsan (87.) ve MKE (93.). MKE listeye 2024 verileriyle ilk kez girdi.
Türkiye hangi alanda dünya lideri?
Envanter Medya’nın dokuz sektörlük endeks setinde tek Türk birincisi askerî İHA’da Baykar. “Lider” kelimesini tek metrikle kullanmıyoruz; İHA dosyası tüm ölçütleri ayrı ayrı verir.
Türk tersaneleri neden haritada “önde” işaretli?
Ağustos 2026 itibarıyla aynı anda beş yabancı donanmaya gemi inşa ediliyor — bu eşzamanlılık kapasitesine sahip başka ülke sayısı bir elin parmaklarını geçmiyor.
Tank alanında durum gerçekte ne?
ALTAY’ın seri teslimatları başladı ve BMC’nin tesisi yılda 96 tank kapasitesine çıkıyor; ancak kümülatif üretim, on yıllardır seri üretimde olan rakiplerin uzağında. Endeksteki 41 puan bu geçişi dürüstçe yansıtıyor.
KAAN haritada neden “geliştirme aşamasında”?
Program uçuş testi/ilk üretim evresinde; seri üretim ve ihracat ligi (F-35, Rafale ölçeği) henüz önümüzdeki dönemin konusu. Veri netleştikçe bu satır güncellenecek.
Motor açığı ne zaman kapanır?
TS1400 ve TJ ailesi seri üretimde; TF-6000/TF-10000 hattı ve KAAN için hedeflenen TF-35000 geliştirme aşamasında. Büyük turbofanda üreticiler ligi (GE, P&W, RR, Safran) hâlâ beş ülkeyle sınırlı.
Bu rapor hangi verilere dayanıyor?
Dokuz sektör dosyasında doğrulanan üretim/ihracat/kullanıcı verileri + SIPRI Aralık 2025 + SSB Ocak 2026 açıklamaları. Tüm ham tablolar bağlantılı dosyalarda.
Türkiye’nin önde olduğu alanların ortak özelliği ne?
Üçü de (İHA, zırhlı araç, hava savunma) sahada test edilmiş ürünlere, hızlı teslimata ve müşteriye üretim ortaklığı sunan modele dayanıyor; deniz alanı da çoklu tersane esnekliğiyle aynı kalıba uyuyor.
Rapor ne sıklıkla güncellenecek?
Yaşayan içerik: SIPRI/şirket rapor sezonlarında ve büyük sözleşme duyurularında. “Son güncelleme” tarihi sayfanın altında.
Kaynaklar ve metodoloji notları
Bu çalışma; kamuya açık resmî şirket verileri, kurum raporları, sözleşme ve teslimat kayıtları ile sektör kaynaklarının karşılaştırılması sonucunda Envanter Medya tarafından hazırlanmış editoryal bir araştırmadır. Başlıca kaynaklar:
- SIPRI Top 100 Fact Sheet (Aralık 2025) — 2024 gelirleri, paylar, büyüme
- SSB / Anadolu Ajansı (Ocak 2026) — 2025 ihracat ve sözleşme verileri
- Seri dosyaları: İHA, zırhlı araç, tank, mühimmat, füze, hava savunma, radar-EH, gemi, motor; sentez: Türkiye hangi alanlarda önde? ve zırhlı araç özel dosyası
Son güncelleme: 16 Ağustos 2026. Bu sayfa yaşayan bir araştırmadır; yıllık rapor sezonlarında güncellenecektir.
