T129 ATAK Teslimat ve Envanter Dosyası: Kaç Adet Üretildi, Hangi Kurumlar Kullanıyor? (2026)

Türkiye’nin ilk seri üretim taarruz helikopteri T129 ATAK, 2014’teki ilk teslimattan bu yana üç ayrı güvenlik kurumunun envanterine girdi ve üç farklı ülkeye ihraç edildi. Bu dosya; helikopterin kaç adet teslim edildiğini, hangi kurumların kullandığını, teslimat kronolojisini ve teknik özelliklerini açık kaynaklara dayanarak bir araya getiriyor ve düzenli olarak güncellenir.

T129 ATAK Nedir?

T129 ATAK, TUSAŞ (Türk Havacılık ve Uzay Sanayii) ile İtalyan AgustaWestland’ın (bugün Leonardo) ortak geliştirdiği, A129 Mangusta tasarımı temel alınarak Türk gereksinimlerine göre yeniden tasarlanan çift motorlu bir taarruz helikopteridir. Seri üretim örneklerinin yaklaşık yüzde 95’i Türkiye’de imal edilmekte; aviyonik, silah ve elektro-optik sistemlerin büyük bölümü ASELSAN, ROKETSAN ve TEI gibi yerli kuruluşlarca sağlanmaktadır. Bu yönüyle T129, Türk savunma sanayisinin platform entegrasyonu kabiliyetini olgunlaştıran kilit programlardan biridir.

Hangi Kurumlar Kullanıyor?

T129 ATAK; yurt içinde üç kurumun, yurt dışında ise üç ülkenin envanterinde görev yapıyor. Aşağıdaki tablo, açık kaynaklara göre sipariş ve teslimat durumunu özetliyor.

Yurt içi teslimatların toplamı 78 helikoptere ulaşmış durumda. Jandarma için en dikkat çekici nokta, son helikopterlerin ASELFLIR-410 elektro-optik sistemi ve Sarsılmaz yapımı yerli 20 mm top ile teslim edilmesi; bu, alt sistemlerde yerlileşmenin teslimat partileriyle birlikte arttığını gösteriyor.

İlk Teslimat ve Envantere Giriş

Helikopterin ilk uçuşu 28 Eylül 2009’da gerçekleşti. İlk seri üretim T129, 22 Nisan 2014‘te Kara Kuvvetleri Komutanlığı’na teslim edilerek envantere girdi. Erken dönemde, tam taarruz kabiliyetine sahip olmayan ancak 20 mm top ve 70 mm roketlerle donatılmış T129A EDH (Erken Duhul Helikopteri) sürümünden 9 adet teslim alındı; ardından tam donanımlı T129B sürümünün teslimatları başladı.

Teslimat Kronolojisi

İhracat: Filipinler, Nijerya, Somali ve Pakistan

T129 ATAK, Türkiye’nin ilk ihraç edilen taarruz helikopteri oldu. Filipinler 2020’de 6 helikopter sipariş etti; teslimatlar Mart 2022’de başladı ve Mayıs 2024’te tamamlandı. Nijerya ile yaklaşık 270 milyon dolarlık 6 helikopterlik sözleşme kapsamında ilk teslimat Kasım 2023’te yapıldı. Somali Hava Kuvvetleri de açık kaynaklara göre 6 helikopter teslim aldı.

Pakistan ise 2018’de 30 helikopterlik dev bir anlaşma imzalamasına rağmen, ABD’nin LHTEC CTS800 motoruna ihracat izni vermemesi nedeniyle teslimat yapılamadı. ABD Savunma Bakanlığı aynı motorun Filipinler ve Nijerya’ya ihracatına onay verdiği halde, CAATSA yaptırımları gerekçesiyle Pakistan anlaşmasını onaylamadı.

Teknik Özellikler

Alt Sistemler ve Üretici

T129 ATAK’ın kabiliyeti, büyük ölçüde yerli alt sistemlerden geliyor. Motor tarafında LHTEC CTS800-4A (Honeywell-Rolls-Royce ortaklığı) TEI lisansıyla üretiliyor; ABD’nin ihracat kısıtları sonrası TEI, tamamen yerli TS1400 turboşaft motorunu geliştirdi. Elektro-optik sistemleri ASELSAN (ASELFLIR-300T ve ASELFLIR-410), tanksavar füzeleri (UMTAS/L-UMTAS) ve CİRİT lazer güdümlü roketleri ROKETSAN, yeni 20 mm top ise Sarsılmaz tarafından sağlanıyor.

Gelecek Teslimatlar

Kara Kuvvetleri’nin 60 helikopterlik siparişinde kalan birkaç birim ile Jandarma’nın 23 helikopterlik programının kalan teslimatları sürüyor. İhracatta Bangladeş, 2025’te 6 helikoptere sipariş verdi. Orta vadede dikkatler, yerli TS1400 motorunun T129’a entegrasyonu ve ağır sınıf T929 ATAK-II‘nin seri üretimine kayıyor.

Sıkça Sorulan Sorular

T129 ATAK ilk teslimat ne zaman yapıldı?

İlk seri üretim T129 ATAK, 22 Nisan 2014 tarihinde Kara Kuvvetleri Komutanlığı’na teslim edildi. Helikopterin ilk uçuşu ise 28 Eylül 2009’da İtalya’nın Vergiate tesisinde gerçekleşmişti.

T129 ATAK kaç adet teslim edildi?

Açık kaynaklara göre yurt içinde toplam 78 helikopter teslim edilmiştir: Kara Kuvvetleri 58, Jandarma 16, Emniyet Genel Müdürlüğü 4. İhracatta Filipinler 6, Nijerya 6 ve Somali 6 adet teslim almıştır. Üretici, 2023 itibarıyla 100’ün üzerinde seri üretim örneği belirtmiştir.

T129 ATAK hangi kurumlar tarafından kullanılıyor?

Yurt içinde Kara Kuvvetleri Komutanlığı, Jandarma Genel Komutanlığı ve Emniyet Genel Müdürlüğü (Polis Havacılık) kullanıyor. İhracat operatörleri Filipinler, Nijerya ve Somali hava kuvvetleridir; Bangladeş sipariş vermiştir.

T129 ATAK Jandarma’ya teslim edildi mi?

Evet. Jandarma Genel Komutanlığı’nın envanterinde 16 adet T129 ATAK bulunuyor. En son teslimat 14 Aralık 2025’te yapıldı; ‘J-1389 Yıldırım’ kuyruk numaralı bu helikopter ASELFLIR-410 EO/IR sistemi ve Sarsılmaz yapımı yerli 20 mm top ile donatıldı.

Pakistan neden T129 ATAK alamadı?

Pakistan 2018’de 30 adet T129 ATAK sipariş etti ancak ABD, helikopterin LHTEC CTS800 motoruna CAATSA yaptırımları gerekçesiyle ihracat izni vermedi. ABD aynı motorun Filipinler ve Nijerya’ya ihracatına onay verdiği halde Pakistan anlaşmasını onaylamadı.

T129 ATAK’ın motoru yerli mi?

Mevcut T129 ATAK, ABD-İngiliz ortaklığı LHTEC’in CTS800-4A turboşaft motorunu kullanıyor; bu motor TEI tarafından lisans altında üretiliyor. İhracat kısıtlarını aşmak için TEI, yerli TS1400 turboşaft motorunu geliştirdi ve T129’a entegrasyon çalışmaları yürütülüyor.

İlgili Haberler

• T129 ATAK vs T929 ATAK-II: İki Yerli Taarruz Helikopteri Kafa Kafaya
• Dünyanın En İyi 10 Taarruz Helikopteri
• En Güzel 10 ATAK Fotoğrafı
• AH-64E Apache Guardian: ABD’nin Bayrak Taarruz Helikopteri

Kaynaklar

• Wikipedia — TAI/AgustaWestland T129 ATAK (operatör ve teknik veriler)
• Army Recognition — 14 Aralık 2025, Jandarma 16. ATAK teslimatı
• TUSAŞ resmi ürün sayfası — tusas.com
• TURDEF — Filipinler ve Nijerya teslimatları
• DefenceWeb — Nijerya ilk teslimatı
• Türkiye Today — Jandarma ASELFLIR-410 ve yerli top entegrasyonu

Bu dosya açık kaynaklara dayanır ve yeni teslimat/envanter bilgisi geldikçe güncellenir. Düzeltme ve katkı için iletişime geçebilirsiniz.