Kongre Pentagon’u durdurdu: ABD Hava Kuvvetleri’nden 7 adetlik E-7A Wedgetail hamlesi

ABD Kongresi, Pentagon’un Boeing E-7A Wedgetail erken uyarı uçağını iptal etme planına geri adım attırdı. Hava Kuvvetleri Bakanı, beş yeni Wedgetail alımıyla toplam sayıyı yediye çıkardıklarını açıkladı; toplam sözleşme tutarı 2,4 milyar dolara ulaştı.

Boeing E-7 Wedgetail, AWACS yerine geliştirilen Boeing 737 tabanlı yeni nesil havadan erken uyarı ve komuta uçağı.

Bir Bakışta

Ne: ABD Hava Kuvvetleri E-7A Wedgetail alımını genişletti
Yeni: 5 ek uçak — toplam 7 sipariş
Tutar: 2,4 milyar $ Boeing sözleşmesi
Kongre: Temsilciler Meclisi iptal planını engelledi
İlk operasyonel kapasite: 2032’ye ötelendi

Kongre, iptal kararını engelledi

Pentagon’un E-7A Wedgetail programını sonlandırma planı, Kongre’den ciddi tepki aldı. Temsilciler Meclisi Silahlı Hizmetler Komitesi, savunma politikası tasarısının mark-up oturumunda Demokrat üye Donald Norcross‘un bir değişiklik önergesini kabul ederek Savunma Bakanlığı’nın 2026 ödeneklerini Boeing ile yapılan E-7 prototip sözleşmesini iptal etmek için kullanmasını engelledi. Şubat’ta yasalaşan 2026 Bütçe Kararnamesi‘nde de programa devam edilmesi ve mühendislik-üretim geliştirme (EMD) aşamasına geçiş yönünde direktif vardı.

Kongre baskısı sonrası ABD Hava Kuvvetleri, 5 ek Boeing E-7A Wedgetail alımı için planlarını ilerletti. Hava Kuvvetleri Bakanı Troy Meink‘in 30 Nisan’da Temsilciler Meclisi alt komitesine bildirdiği üzere, 12 Mart‘ta tamamlanan sözleşme değişikliğiyle toplam sipariş 7’ye çıktı; toplam tutar 2,4 milyar dolara ulaştı.

Türk Hava Kuvvetleri'nin Boeing 737 AEW&C tabanlı 'Barış Kartalı' filosu, benzer yetenekle 2014'ten bu yana hizmette. — Türk Hava Kuvvetleri’nin Boeing 737 AEW&C tabanlı ‘Barış Kartalı’ filosu, benzer yetenekle 2014’ten bu yana hizmette.

Neden E-7A Wedgetail kritik?

E-7A Wedgetail, Boeing 737 NG gövdesi üzerine inşa edilmiş, sırtında Northrop Grumman MESA (Multi-role Electronically Scanned Array) radarını taşıyan modern bir Havadan Erken Uyarı ve Komuta (AEW&C) uçağıdır. Sabit “top hat” anteniyle, mekanik döner radarlı klasik E-3 Sentry AWACS’tan çok daha hızlı güncellenen geniş bir hava resmi sağlıyor. Avustralya, İngiltere ve Kore Cumhuriyeti zaten kullanıyor; ABD ise yaşlanan E-3 filosunu E-7 ile değiştirmeyi planlıyor.

İlk operasyonel kapasitenin (FOC) 2032‘ye ötelenmiş olması, Pentagon’un programdan vazgeçme eğilimine zemin hazırlamıştı. Kongre’nin müdahalesi, ABD’nin Çin Halk Kurtuluş Ordusu’nun gelişmiş hava ve füze tehdidi karşısında havadan erken uyarı yetenek boşluğunu kabul edilemez bulduğu okuyor.

Türkiye'nin Konya'da konuşlu 'Barış Kartalı' filosu, hava sahası komuta-kontrol mimarisinin çekirdek bileşeni. — Türkiye’nin Konya’da konuşlu ‘Barış Kartalı’ filosu, hava sahası komuta-kontrol mimarisinin çekirdek bileşeni.

Kalem	Değer
Yeni alım	5 adet Boeing E-7A Wedgetail
Toplam sipariş	7 uçak
Sözleşme	2,4 milyar $
Radar	Northrop Grumman MESA (sabit, faz dizili)
Gövde	Boeing 737 NG
İlk operasyonel kapasite	2032 (öne çekme baskısı var)
Diğer kullanıcılar	Avustralya, İngiltere, G. Kore, NATO

Türkiye açısından değerlendirme

Türk Hava Kuvvetleri, benzer bir kavrayışla 4 adet ‘Barış Kartalı’ (Boeing 737-700 AEW&C) sistemini 2014‘ten bu yana operasyonel kullanıyor. ABD-Avustralya-İngiltere ekseninde Wedgetail’in benimsenmesi, Türkiye’nin erken seçimini ve NATO AGS tamamlayıcı mimaride HİK (Havadan İhbar ve Kontrol) kabiliyetinin kritik konumunu bir kez daha hatırlatıyor. Geleceğe yönelik olarak HÜRJET‘in ileri eğitim/hafif muharebe rolü ile ANKA-3/KIZILELMA gibi yeni nesil platformlardan toplanan veri füzyonu, Türkiye’nin havadan komuta-kontrol mimarisini katmanlı ve milli kabiliyetlerle güçlendirme yönünde önemli bir potansiyel sunuyor.