HÜRJET’te Hangi ASELSAN Sistemleri Var? 6 Milli Aviyonik Sistem
Kısa cevap: HÜRJET’in gövdesi ve entegrasyonu TUSAŞ’a ait; seyrüsefer, haberleşme, gösterge ve ölçüm sistemlerinin önemli bölümü ise ASELSAN imzalı. TSKGV’nin Ağustos 2025’te yayımladığı listeye göre uçakta altı ASELSAN aviyonik sistemi bulunuyor: ARVEN RNE 440, ANS 511, AICON 300, TULGAR, ATRAS 510 ve KILAVUZ 40. MURAD AESA burun radarı ise HÜRJET için planlanan bir entegrasyon.
HÜRJET’te ASELSAN’ın rolü ne?
HÜRJET, TUSAŞ’ın geliştirdiği süpersonik jet eğitim ve hafif taarruz uçağı. Uçağın ana yüklenicisi TUSAŞ; ASELSAN ise aviyonik alt sistem sağlayıcısı konumunda. TSKGV’nin 19 Ağustos 2025 tarihli duyurusunda bu sistemler “uçağın beyni ve duyuları” olarak tanımlanıyor ve yerli aviyoniğin ileride yapılacak modernizasyonları hızlandıracağı, maliyeti düşüreceği belirtiliyor.
HÜRJET’teki altı ASELSAN sistemi
| Sistem | Türü | Görevi |
|---|---|---|
| ARVEN RNE 440 | Radyo navigasyon ekipmanı | Yer istasyonlarından alınan radyo sinyalleriyle seyrüsefer ve yaklaşma desteği |
| ANS 511 | Ataletsel navigasyon sistemi | Uçağın konum, hız ve yönelim bilgisini dış sinyale bağımlı kalmadan üretir |
| AICON 300 | Sayısal dahili haberleşme sistemi | Ön ve arka kokpit arasındaki ve telsizler üzerindeki ses trafiğini yönetir |
| TULGAR | Kaska entegre gösterge birimi | Uçuş ve hedef bilgisini pilotun kask vizörüne yansıtır |
| ATRAS 510 | Trafik ve arazi çarpışma önleme sistemi | Diğer hava araçlarına ve araziye karşı uyarı üretir |
| KILAVUZ 40 | Ataletsel ölçüm birimi | İvme ve açısal hız ölçümüyle uçuş kontrol ve seyrüsefer sistemlerini besler |
Sistem adları ve türleri: TSKGV, 19 Ağustos 2025. Görev açıklamaları, sistem türünün genel işlevini özetler; ASELSAN’ın açıklamadığı teknik değerler bu sayfada yer almaz.
MURAD AESA radarı HÜRJET’e takılacak mı?
Dönemin TUSAŞ Genel Müdürü Temel Kotil, Mayıs 2023’te HÜRJET’e “100-200 kilometreyi gören” bir ASELSAN radarı takılacağını ve uçağın burnunun buna göre tasarlandığını söylemişti. ASELSAN’ın savaş uçakları için geliştirdiği AESA burun radarı ailesi MURAD’dır; HÜRJET bu radar için planlanan platformlar arasında. Testi açıklanmış platformların güncel listesi için MURAD Radarı Hangi Uçaklarda Kullanılacak? sayfasına bakılabilir.
Yerli aviyonik neden önemli?
Eğitim uçaklarında aviyonik, platformun ömrü boyunca en sık güncellenen katman. Sistemlerin yerli olması üç pratik sonuç doğuruyor: yazılım ve donanım güncellemeleri ihracat iznine takılmadan yapılabiliyor, ihraç edilen uçaklarda üçüncü ülke onayı gerektiren bileşen sayısı azalıyor ve aynı sistem ailesi HÜRKUŞ, GÖKBEY, ATAK gibi diğer platformlarla ortaklaştığı için lojistik yük düşüyor. HÜRJET’in İspanya’ya ihracatı bu açıdan ayrıca takip ediliyor: HÜRJET ihracat müşterileri kimler?
Sık sorulan sorular
HÜRJET’in aviyoniğini kim üretiyor?
Seyrüsefer, dahili haberleşme, kask göstergesi ve çarpışma önleme sistemlerini ASELSAN sağlıyor. Platform entegrasyonu TUSAŞ’ta.
TULGAR nedir?
TULGAR, ASELSAN’ın kaska entegre gösterge birimi. Pilotun baktığı yöne uçuş ve hedef sembolojisini yansıtır.
HÜRJET’in motoru da yerli mi?
Hayır, motor ayrı bir konu: HÜRJET motoru ne?
İlgili içerikler
KAAN’da hangi ASELSAN sistemleri var? · ALTAY’da hangi ASELSAN sistemleri var? · ASELSAN ürünleri nelerdir?
Kaynakça
- TSKGV, “HÜRJET Göklerdeki Gücünü ASELSAN Aviyonik Sistemleriyle Artırıyor”, 19 Ağustos 2025.
- TUSAŞ Genel Müdürü Temel Kotil’in CNN Türk yayınındaki açıklaması, Mayıs 2023.
