Vecihi Hürkuş Kimdir? 6 Kartta Türk Havacılığının Öncüsü
Türk havacılığının öncü ismi Vecihi Hürkuş’un hayatı; savaş pilotluğu, ilk yerli uçak, ilk sivil uçak ve ilk sivil havacılık okulu gibi “ilk”lerle dolu. Envanter Medya, Hürkuş’un hikâyesini altı kartlık bir infografik seride özetledi.
1917: Uçak düşüren ilk Türk pilotu
1896’da İstanbul’da doğan Hürkuş, 1912’de gönüllü olarak Balkan Harbi’ne katıldı ve ardından Tayyare Makinist Mektebi’ne girdi. 1917’de Kafkas Cephesi’nde bir Rus uçağını düşürerek Türk havacılık tarihinde uçak düşüren ilk pilot oldu. Aynı yıl düşürülüp yaralı olarak esir alındı. Hazar Denizi’ndeki Nargin Adası’ndaki esir kampından kaçarak Anadolu’ya döndü.
Kurtuluş Savaşı: Üç TBMM takdirnamesi
Kurtuluş Savaşı’nda keşif görevleri yürüten Hürkuş, bir Yunan uçağını da düşürdü. Üç kez TBMM takdirnamesi alan tek kişi oldu ve kırmızı şeritli İstiklal Madalyası ile onurlandırıldı.
Vecihi K-VI: Türkiye’nin ilk yerli uçağı
Hürkuş, 1924’te İzmir’de savaştan kalan malzemeleri kullanarak Türkiye’nin ilk yerli uçağı Vecihi K-VI’yı tasarlayıp üretti. Uçuş izni alamayınca 28 Ocak 1925’te kendi inisiyatifiyle havalandı. Bu izinsiz uçuş nedeniyle cezalandırıldı.
Vecihi XIV ve ilk sivil havacılık okulu
1930’da tasarladığı Vecihi XIV, 27 Eylül 1930’da Kadıköy Fikirtepe’de ilk uçuşunu yaptı ve Türkiye’nin ilk sivil uçağı olarak kayda geçti. Hürkuş, 21 Nisan 1932’de Türkiye’nin ilk sivil havacılık okulu olan Vecihi Sivil Tayyare Mektebi’ni kurdu. Okul, maddi imkânsızlıklar ve diploma denkliği verilmemesi nedeniyle kapandı.
Mirası: HÜRKUŞ
Vecihi Hürkuş 16 Temmuz 1969’da hayatını kaybetti. Adı bugün TUSAŞ’ın geliştirdiği HÜRKUŞ temel eğitim uçağında yaşıyor. HÜRKUŞ-A ilk uçuşunu 29 Ağustos 2013’te yaptı ve EASA ile Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü’nden sertifika alan ilk Türk uçağı oldu.
Hürkuş’un hayatının ayrıntılı anlatımı için: Tayyareci Vecihi Hürkuş: Türk Havacılığının Öncü İsmi. Adını taşıyan uçak için: HÜRKUŞ Nedir?
Sıkça Sorulanlar
Vecihi Hürkuş kimdir?
Türk havacılığının öncü isimlerinden biridir. Savaş pilotu, Türkiye’nin ilk yerli uçağı Vecihi K-VI’nın tasarımcısı ve ilk sivil havacılık okulunun kurucusudur.
Uçak düşüren ilk Türk pilotu kimdir?
Vecihi Hürkuş, 1917’de Kafkas Cephesi’nde bir Rus uçağını düşürerek Türk havacılık tarihinde uçak düşüren ilk pilot oldu.
Türkiye’nin ilk yerli uçağı hangisidir?
Vecihi Hürkuş’un 1924’te İzmir’de savaştan kalan malzemelerle ürettiği Vecihi K-VI. Uçak ilk uçuşunu 28 Ocak 1925’te yaptı.
Türkiye’nin ilk sivil uçağı hangisidir?
Vecihi XIV. Uçak 27 Eylül 1930’da Kadıköy Fikirtepe’de ilk uçuşunu gerçekleştirdi.
HÜRKUŞ uçağına adı neden verildi?
TUSAŞ’ın geliştirdiği temel eğitim uçağına, Türk havacılığının öncüsünü anmak için Vecihi Hürkuş’un soyadı verildi.
Görseller: Wikimedia Commons arşiv fotoğrafları, Envanter Medya tasarımı.
