Eurofighter Typhoon Ne Kadar? Almanya ve Türkiye Sözleşmeleri Neyi Gösteriyor?

Eurofighter Typhoon, Avrupa’nın dört ülkeli konsorsiyum üretimi çok rollü savaş uçağı. Almanya, İtalya, İspanya, Birleşik Krallık ve son yıllarda Türkiye gibi alıcıların siparişleri haberlere büyük rakamlarla yansıyor. Ama bu rakamlar ‘bir uçak şu kadar’ cümlesine çevrildiğinde çoğu zaman yanlış bir anlam kazanıyor.

Bu yazıda iki güncel ve kamuya yansıyan sözleşmeyi (Almanya ve Türkiye) inceliyor, bölme işleminin neden yanıltıcı olduğunu gösteriyor ve KAAN gibi millî bir platformla fiyat kıyasının şu an neden mümkün olmadığını anlatıyoruz.

İki Sözleşme, İki Farklı Kapsam

Almanya ve Türkiye’nin Typhoon siparişleri, hem miktar hem kapsam açısından farklı; yan yana konduğunda fiyatın neden tek bir sayıya sığmadığı görülüyor.

Rakamlar Almanya Bütçe Komitesi’nin 8 Ekim 2025 onayına, BAE Systems ve Birleşik Krallık hükûmetinin açıklamalarına dayanan haberlerden derlenmiştir. Aradaki farkın eğitim ve destek kalemlerinden kaynaklandığı, haberlerde yapılan aritmetik bir çıkarımdır.

3,75 Milyar Avroyu 20’ye Bölersek Ne Olur?

3,75 milyar avro bölü 20, uçak başına yaklaşık 187,5 milyon avro eder. Bu sayı, sosyal medyada ‘bir Typhoon 187 milyon avro’ diye dolaşmaya çok müsait; oysa Almanya’nın paketi yalnızca gövde değil, öz koruma sistemi ve hava-yer füzelerinin entegrasyonunu da kapsıyor. Simülatör ve elektronik harp yükseltmesi ise bu tutarın dışında, ayrı kalemler.

Türkiye örneğinde de aynı tuzak var: 8 milyar sterlini 20’ye bölmek 400 milyon sterlin verir; ama bu tutar eğitim, yedek parça, ekipman ve destek hizmetlerini de içeren üst sınırdır. İlk sözleşme bedeli olarak anılan 5,4 milyar sterlin ise yaklaşık 270 milyon sterlin eder; yine de bu bir uçak fiyatı olarak sunulamaz, çünkü kapsamı kamuya kalem kalem açıklanmadı.

Bir Typhoon Sözleşmesinde Toplamı Büyüten Kalemler

Alım Fiyatı, Toplam Sahip Olma Maliyetini Anlatmaz

Bir savaş uçağı 30 yıl hizmet verir; bu süre boyunca yakıt, motor bakımı, yazılım güncellemeleri ve silah entegrasyonları ilk alım bedelini aşabilir. Bu yüzden ‘bir Typhoon kaça mal olur’ sorusunun iki ayrı ve birbirinden bağımsız cevabı var: alım fiyatı ve ömür boyu maliyet. Haberlerdeki başlık rakamları çoğunlukla yalnızca ilkini anlatır; ikincisi ise yıllar içinde ortaya çıkar ve çoğu kez kamuoyuyla paylaşılmaz.

Uçağın saatlik uçuş maliyetini de ayrıca ele aldığımız saatlik uçuş maliyeti yazımıza bakabilirsiniz.

Türkiye’nin 44 Uçağı: Yeni ve İkinci El Ayrımı

Türkiye’nin Typhoon edinimi yalnızca 20 yeni uçaktan ibaret değil. TURDEF’in aktardığına göre toplam 44 uçağın 20’si Warton’da üretilecek yeni Typhoon, 12’si Umman’dan, 12’si Katar’dan alınacak ikinci el uçaklar. Savunma Bakanı Yaşar Güler ikinci el uçaklarla ilgili ayrıntıları doğruladı; bunlar için tutar açıklanmadı.

Bu yüzden ‘Türkiye 44 Typhoon için 8 milyar sterlin ödüyor’ cümlesi yanlıştır: 8 milyar sterlin yalnızca 20 yeni uçak ve ilgili paket için üst sınırdır. Yeni uçakların teslimatının 2030’dan itibaren başlaması bekleniyor; ikinci el uçakların bir kısmının daha erken gelmesi planlanıyor.

KAAN ile Fiyat Kıyası Yapılabilir mi?

KAAN için kamuya açıklanmış bir birim fiyat yok; Typhoon için de birim fiyat yok. İki uçağı fiyat üzerinden kıyaslamak bu yüzden şu an mümkün değil. Karşılaştırılabilir olan yetenekler, program durumu ve konumlandırmadır. Bu kıyas için Rafale vs Eurofighter karşılaştırmamıza ve Rafale fiyatı yazımıza bakabilirsiniz.

Özetle Ne Biliyoruz, Ne Bilmiyoruz?

Sık Sorulan Sorular