NATO, Yaşlanan E-3 AWACS Filosu İçin Saab GlobalEye’ı Seçti

NATO, yaşlanan Boeing E-3A AWACS filosunun yerine geleceğin havadan erken ihbar ve kontrol platformu olarak İsveç yapımı Saab GlobalEye’ı seçti. Görüşmelerin 10 uçağa kadar bir tedariki kapsayabileceği belirtildi.

NATO, on yıllardır hizmet veren Boeing E-3A AWACS filosunun yerine geleceğin havadan erken ihbar ve kontrol (AEW&C) platformu olarak İsveç yapımı Saab GlobalEye‘ı seçti. Karar, 7 Temmuz’da Ankara’daki zirvede NATO Genel Sekreteri Mark Rutte tarafından açıklandı; Saab, görüşmelerin 10 uçağa kadar bir tedariki kapsayabileceğini doğruladı.

Saab’ın açıklamasına göre bu adım, GlobalEye’ın NATO’nun gelecekteki AEW&C çözümü olarak seçildiği anlamına geliyor; ancak henüz imzalanmış bir sözleşme bulunmuyor. NATO Destek ve Tedarik Ajansı (NSPA) ile müzakerelerin başlaması bekleniyor, kesin bir takvim ise paylaşılmadı.

GlobalEye nedir

Saab GlobalEye, Bombardier Global 6500 iş jeti gövdesi üzerine kurulu çok alanlı bir erken ihbar ve kontrol uçağı. Platform, Saab’ın Erieye Extended Range AESA radarını ilave gözetleme sensörleri ve çok alanlı bir komuta-kontrol sistemiyle birleştiriyor. Hava, deniz ve kara hedeflerini aynı anda uzun menzilden izleyebiliyor.

Erken ihbar uçakları, muharebe sahasının “gözü ve kulağı” işlevini görür; düşük irtifadaki hedeflerden alçak uçan seyir füzelerine ve dronlara kadar geniş bir tehdit yelpazesini tespit ederek dost unsurlara erken uyarı ve angajman koordinasyonu sağlar. GlobalEye’ın dron ve füze takibindeki kabiliyeti, seçimin öne çıkan gerekçelerinden biri olarak vurgulandı.

Ortak tedarik 11 ülkeyi kapsıyor

Tedarik, 11 NATO üyesinin ortak çabası olarak yürütülüyor: Belçika, Kanada, Danimarka, Almanya, Letonya, Litvanya, Lüksemburg, Hollanda, Norveç, Romanya ve İsveç. E-3A filosu, ittifakın kolektif olarak işlettiği sınırlı sayıdaki varlıklardan biri olduğundan, halefinin belirlenmesi NATO’nun uzun vadeli hava resmi kabiliyeti açısından stratejik bir başlık.

Türkiye ve bölgesel bağlam

GlobalEye’ın kullandığı Erieye radar ailesi, Türkiye’nin envanterindeki Boeing 737 tabanlı “Barış Kartalı” (E-7T) erken ihbar uçaklarında da yer alan Erieye sisteminin genişletilmiş menzilli türevi. Bu yönüyle NATO’nun tercihi, ittifak genelinde erken ihbar mimarisinin sensör ailesi açısından Türk kabiliyetiyle örtüşen bir zemine oturuyor. Seçimin sözleşmeye dönüşme süreci ve teslimat takvimi, önümüzdeki dönemde NATO’nun hava gözetleme modernizasyonunun ana başlıklarından biri olacak.

Kaynaklar: NATO ve Saab resmi açıklamaları ile uluslararası havacılık yayınları.