HÜRJET vs Yak-130: Türk ve Rus eğitim/hafif taarruz uçakları
Kısa cevap: HÜRJET süpersonik (Mach 1.4), Yakovlev Yak-130 ses altı (azami ~1.050 km/s, Mach 0.93). Yak-130 iki AI-222-25 motorla 10,3 ton azami kalkış ağırlığına, 9 istasyonda 3 ton yüke sahip; HÜRJET tek F404 ile 7.500 lb (≈3,4 t) yük taşıyor, ağırlığı açıklanmadı. Yak-130 Rusya, Cezayir, Bangladeş, Myanmar, Belarus ve Vietnam’da; HÜRJET Türkiye ve İspanya’da.
Yak-130, M-346 ile ortak kökten (Yak/AEM-130 projesi) ayrılan Rus koludur; hafif taarruz rolü belirgin şekilde vurgulanır. HÜRJET’le kıyas, ses altı-süpersonik ayrımını ve motor mimarisini öne çıkarır.
Karşılaştırma tablosu
| Başlık | HÜRJET (TUSAŞ) | Yak-130 (üretici/açık künye) |
|---|---|---|
| Üretici / ülke | TUSAŞ / Türkiye | Yakovlev / Irkut (UAC), Rusya |
| İlk uçuş | 25 Nisan 2023 | 1996 (prototip); 2004 (seri) |
| Motor | 1× GE F404, 17.700 lb | 2× Ivçenko-Progress AI-222-25 (ard yanmasız) |
| Azami hız | Mach 1.4 | ~1.050 km/s (Mach 0.93, ses altı) |
| Servis tavanı | 45.000 ft | ~41.000 ft (12.500 m) |
| Azami kalkış ağırlığı | Açıklanmadı | 10,29 t |
| Faydalı yük | 7.500 lb (≈3,4 t) | 3 t / 9 istasyon |
| Kokpit | 2, tandem | 2, tandem |
| Kullanıcılar | Türkiye (sipariş), İspanya (sözleşme) | Rusya, Cezayir, Bangladeş, Belarus, Myanmar, Vietnam, Laos |
Ses altı ile süpersonik
Yak-130’un ard yanmasız motorları onu Mach 1’in altında tutar; eğitim müfredatında süpersonik geçiş muharip uçağa bırakılır. HÜRJET ise F404’ün ard yanıcısıyla Mach 1.4’e çıkar. Bu, HÜRJET’i T-50/T-7A sınıfına, Yak-130’u M-346/Hawk sınıfına koyar. Hız ayrıntısı HÜRJET kaç Mach?.
Hafif taarruz vurgusu
Yak-130 ihracatta ağırlıklı olarak hafif taarruz uçağı olarak satıldı; 9 istasyon ve 3 ton yük bu yüzden. HÜRJET’in yükü benzer sınıfta ama resmî mühimmat listesi henüz yok; bkz. HÜRJET silahlı mı?.
Pazar ayrımı
İki uçak aynı ihalede nadiren karşılaşır: Yak-130 Rusya’nın geleneksel müşterilerinde, HÜRJET NATO/AB pazarında. Yaptırım ortamı bu ayrımı derinleştirdi.
Sıkça Sorulan Sorular
Yak-130 süpersonik mi?
Hayır; azami hızı ses altı, yaklaşık 1.050 km/s.
Hangisi daha çok silah taşıyor?
Yak-130 3 t / 9 istasyon, HÜRJET ≈3,4 t; aynı sınıf.
Yak-130 M-346 ile aynı uçak mı?
Aynı projeden türediler; bugün farklı motor ve aviyonikle ayrı uçaklar. Bkz. HÜRJET vs M-346.
İlgili İçerikler
- HÜRJET Nedir? Özellikleri, Motoru ve İhracatı (ana rehber)
- HÜRJET vs M-346 Master
- HÜRJET vs BAE Hawk
- HÜRJET silahlı mı?
- HÜRJET kaç Mach?
- HÜRJET teknik özellikleri
Kaynaklar: TUSAŞ resmî HÜRJET ürün sayfası ve basın bültenleri; Savunma Sanayii Başkanlığı 2024-2028 Savunma Sanayii Sektörel Strateji Dokümanı; SSB Başkanı Prof. Dr. Haluk Görgün’ün 30 Ağustos 2026 tarihli açıklaması; TSKGV; DHA/AA. Bu sayfa yeni resmî açıklama geldikçe güncellenir.
