HÜRJET vs Leonardo M-346 Master: İleri Jet Eğitim Uçağı Karşılaştırması

HÜRJET’in tek F404-GE-104 motoru art yakıcı ile 78,7 kN itki üretir; bu, M-346’nın iki F124 motorunun toplam ~56 kN kuru itkisinin belirgin biçimde üzerindedir. Boş ağırlık verisi TAI tarafından kamuya açıklanmamış olsa da tek motorlu düzenleme + F404 kombinasyonu HÜRJET’e art yakıcılı süpersonik uçuş kabiliyeti kazandırır — M-346’da bulunmayan bir özellik.

M-346, art yakıcı olmayan çift F124’ü ile transonik zarfta optimize edilmiştir; Mach 0.95’in ötesine geçmez. Buna karşılık iki motorun sağladığı yedeklilik, motor arızası senaryosunda güvenlik marjını artırır. Uzun süreli eğitim uçuşlarında endürans, üç harici tankla 4 saate kadar çıkar; bu, uzun rota eğitimleri için tercih sebebidir.

Silah entegrasyonu açısından iki platform da 7 sert noktalı düzenleme sunar. M-346FA versiyonu Leonardo’nun Grifo-M346 mekanik tarama radarı, dahili sensör paketleri, IRIS-T / AIM-9 hava-hava, AGM-65 Maverick, lazer güdümlü bomba ve karşı tedbir seçenekleri ile halihazırda operasyoneldir. Nijerya, ilk M-346FA ihracat müşterisi olarak sistemi 2026’da almaya başlamıştır.

HÜRJET için TAI, hafif taarruz konfigürasyonunda kanat ucu Peregrine benzeri hava-hava, TEBER/HGK/KGK ailesi hava-yer mühimmatı ve SOM-A / MAM-L entegrasyonu üzerinde çalışmaktadır. Yerli mühimmat portföyünün olgunluğu (ROKETSAN + TÜBİTAK-SAGE ürünleri) HÜRJET’in hafif taarruz gücünü uzun vadede M-346FA’nın önüne taşıyabilecek en güçlü kozudur; ancak AESA radar seçeneği için ASELSAN blok yükseltmesi hâlâ takvim üzerindedir.

Fiyat karşılaştırması iki nedenle nazikçe okunmalıdır: (1) M-346 birim fiyatı paket/simülatör/eğitim/lojistik ile birlikte sözleşme türüne göre büyük farklılık gösterir; (2) HÜRJET’in ihracat fiyatı henüz İspanya sözleşmesi üzerinden dolaylı hesaplanabilir. İspanya sözleşmesi ≈ 2,6 milyar € (yaklaşık 3 milyar $) 30–45 uçaklık bir paket olarak duyurulmuştur; bu, uçak başına ~60–85 milyon € aralığında bir paket maliyete işaret eder (simülatör, ilk yedek, eğitim ve destek dahil).

M-346 birim satın alma maliyeti tarihsel açık kaynaklarda 30–40 milyon $, tam paketli ihaleler ile 45+ milyon $ aralığında raporlanır. Buradan çıkan pratik sonuç: uçağın kendisi bakımından iki platform aynı ligde konumlanır; belirleyici olan destek paketi, sanayi katılımı ve uzun vadeli motor/aviyonik güncelleme desteğidir. Türkiye açısından HÜRJET’in yerlilik + IP + üretim hattı avantajı stratejik boyutta bir farktır.

Operasyonel olgunluk boyutunda M-346’nın önde olduğu açıktır: 20+ yıllık geliştirme, 100’ü aşan teslim, 7 hava kuvvetinde aktif hizmet, Frecce Tricolori seçimi, Uluslararası Uçuş Eğitim Okulu (IFTS) modelinde İtalya-Katar ortak kullanımı. HÜRJET henüz seri üretime yeni geçmiş, Türk Hava Kuvvetleri’ne teslimatı 2027’de başlayacak bir platformdur.

Buna karşılık HÜRJET, program takviminde beklenen gecikmelerin altında ilerlemiş ve seri temsili ilk uçuşu 30 Ağustos 2026‘da gerçekleştirmiştir. Türk Hava Kuvvetleri’nin T-38 filosunu emekliye ayırma ihtiyacı, HÜRJET’e büyük iç talep sağlamaktadır. İspanya sözleşmesi, Batı NATO müşterisi tarafından imzalanan ilk Türk süpersonik uçak ihracatı olarak sembolik ve endüstriyel açıdan tarihi bir dönüm noktasıdır.