T625 GÖKBEY’da Hangi ASELSAN Sistemleri Var?

T625 GÖKBEY’da ASELSAN’ın rolü ne?

GÖKBEY, Savunma Sanayii Başkanlığı (SSB) ile Türk Havacılık ve Uzay Sanayii (TUSAŞ) arasında 26 Haziran 2013’te imzalanan sözleşmeyle başlayan bir programın ürünü. Platformun tasarımı, kompozit gövdesi, dört bıçaklı ana rotor sistemi ve üretim hattı tamamen TUSAŞ’a ait. GÖKBEY’i T129 ATAK gibi diğer Türk helikopter programlarından ayıran nokta, İtalyan AW129 Mangusta’dan türetilen ATAK’ın aksine hiçbir yabancı platform lisansına dayanmaması; TUSAŞ mühendislerinin sıfırdan geliştirdiği bir tasarım olması. Helikopterin ulusal turboşaft motoru TS1400 ise TUSAŞ değil, TEI (TUSAŞ Motor Sanayii) tarafından geliştirildi ve 19 Nisan 2023’te ilk test uçuşunu gerçekleştirdi.

ASELSAN bu iş bölümünde gövdeyi veya motoru değil, helikopterin aviyonik ve görev sistemleri katmanını üretiyor. Resmî açıklamalara göre GÖKBEY’de ASELSAN imzalı 34 farklı aviyonik sistem yer alıyor; bunlar arasında uçuş kontrol bilgisayarı, millî haberleşme sistemleri, dost-düşman tanıma sistemi, dokunmatik uçuş yönetim sistemi, entegre modüler gösterge, kokpit gösterge ünitesi, kokpit kontrol panelleri, navigasyon sistemi, yapısal bütünlük ve kullanım takip sistemi ile veri toplama ve işleme birimi bulunuyor. Bu iş bölümü, ASELSAN’ın KAAN, ALTAY, AKINCI ve HÜRJET gibi diğer millî platformlarda üstlendiği role benziyor: platformun kendisini değil, platformun “beyni” sayılabilecek aviyonik ve algı katmanını üretmek.

T625 GÖKBEY’da bulunan ASELSAN sistemleri

Tablodaki on sistem, ASELSAN’ın GÖKBEY için resmî olarak adını verdiği 34 aviyonik sistemin isim bazında açıklanan kısmını oluşturuyor. Kalan sistemlerin dökümü kamuya açık değil.

GÖKBEY’in aviyonik paketi neden önemli?

GÖKBEY’in yabancı bir platform lisansına dayanmaması, aviyonik tarafında da tam bağımsızlık anlamına geliyor. ASELSAN’ın geliştirdiği kokpit; iki adet 8×20 inç ölçülerinde dokunmatik entegre görev göstergesi ve dokunmatik veri giriş kontrol üniteleri ile kuruldu. Bu mimari, sivil havacılık sertifikasyon süreçlerinde uluslararası standartlarla karşılaştırılabilir bir seviye hedefliyor. Helikopterin geliştirme sürecinde ayrıca düşük irtifa soğuk hava testleri de tamamlandı: İsveç’in Kiruna bölgesinde gerçekleştirilen testlerde GÖKBEY, -30°C’ye kadar iklimlendirme, itki-döner kanat mekanizmaları ve hidrolik sistemlerin dayanıklılığı açısından değerlendirildi; toplam 60 saatlik uçuşta 600’den fazla test senaryosu tamamlandı ve 176 knot hızında kontrol edilebilirlik testleri başarıyla geçildi.

ASELSAN’ın kendi açıklamasına göre bu aviyonik sistemler; iç güvenlik operasyonları, arama-kurtarma görevleri ve benzeri çok sayıda farklı alanda GÖKBEY’in operasyonel yeteneğini artırmayı hedefliyor. Şirket, konuya ilişkin paylaşımında TUSAŞ ile sürdürülen iş birliğine vurgu yaptı; teknik detay veya sistem bazında ek açıklama paylaşmadı.

GÖKBEY teslimatları ve envanter durumu

İlk uçuşunu 6 Eylül 2018’de gerçekleştiren ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından 12 Aralık 2018’de “GÖKBEY” adı verilen T625, seri üretime geçtikten sonra ilk teslimatını 29 Ekim 2024’te Cumhuriyetin 101. yıl dönümünde Jandarma Genel Komutanlığına yaptı; törene Cumhurbaşkanı Erdoğan da katıldı. İkinci GÖKBEY Aralık 2024’te, üçüncüsü 14 Ocak 2025’te, dördüncüsü ise 25 Ağustos 2025’te aynı komutanlığa teslim edildi. TUSAŞ’ta seri üretim süreci sürüyor; proje kapsamında 2026 yılına kadar çeşitli kurumlara 20’nin üzerinde GÖKBEY’in teslim edilmesi hedefleniyor. Bu helikopterlerin tümü, ASELSAN’ın aynı aviyonik paketiyle donatılarak teslim ediliyor; kurumlar arasındaki dağılımın nihai sayısal detayı ayrıca kamuya açık değil.

Sık sorulan sorular

GÖKBEY’in gövdesini ASELSAN mı üretiyor?

Hayır. GÖKBEY’in tasarımı, kompozit gövde üretimi ve entegrasyonu TUSAŞ’a ait. ASELSAN; uçuş kontrol bilgisayarı, haberleşme, navigasyon ve kokpit göstergeleri gibi aviyonik sistemleri sağlıyor.

GÖKBEY’in motorunu ASELSAN mı geliştirdi?

Hayır. GÖKBEY’in millî turboşaft motoru TS1400, TEI (TUSAŞ Motor Sanayii) tarafından geliştirildi ve 19 Nisan 2023’te ilk test uçuşunu tamamladı. ASELSAN’ın rolü motor değil, aviyonik sistemlerle sınırlı.

GÖKBEY’de kaç ASELSAN sistemi var?

Resmî açıklamalara göre GÖKBEY’de ASELSAN imzalı 34 farklı aviyonik sistem bulunuyor. Bunların isim bazında açıklanan kısmı bu sayfadaki tabloda listelendi; kalan sistemlerin dökümü kamuya açık değil.

İlk seri üretim GÖKBEY ne zaman teslim edildi?

İlk seri üretim GÖKBEY, 29 Ekim 2024’te Cumhuriyetin 101. yıl dönümünde Jandarma Genel Komutanlığına teslim edildi. Sonraki helikopterler Aralık 2024, Ocak 2025 ve Ağustos 2025’te aynı komutanlığa teslim edildi.

GÖKBEY’in aviyonik sistemleri hangi görevlerde kullanılıyor?

ASELSAN’ın açıklamasına göre bu sistemler iç güvenlik operasyonları, arama-kurtarma görevleri ve benzeri çok sayıda farklı alanda GÖKBEY’in operasyonel yeteneğini destekliyor. Görev bazında ek teknik detay ayrıca paylaşılmadı.

İlgili içerikler

KAAN’da hangi ASELSAN sistemleri var? · ALTAY’da hangi ASELSAN sistemleri var? · HÜRJET’te hangi ASELSAN sistemleri var? · AKINCI’da hangi ASELSAN sistemleri var? · HÜRKUŞ’ta hangi ASELSAN sistemleri var? · ASELSAN ürünleri nelerdir?

Kaynakça

• Anadolu Ajansı, “GÖKBEY Helikopteri ASELSAN’ın Yerli ve Millî Çözümleriyle Uçacak”, 29 Ekim 2024.
• Anadolu Ajansı, “GÖKBEY Helikopteri Jandarma Genel Komutanlığına Teslim Edildi”, 29 Ekim 2024.
• TSKGV, “ASELSAN’ın Kritik Sistemleriyle Donatılan GÖKBEY Helikopteri Jandarma Genel Komutanlığına Güç Katacak”, 30 Ekim 2024.
• TSKGV, “T625 GÖKBEY Genel Maksat Helikopteri’inin Dördüncüsü Jandarma Genel Komutanlığı’na Teslim Edildi”, 25 Ağustos 2025.
• TSKGV, “T625 GÖKBEY, Zorlu Kış Testlerini Başarıyla Tamamladı”, 14 Şubat 2025.

▶ Bu iki platformu karşılaştırın →