BAE Systems, Gemilerin Füze Kapasitesini Artıran Güverte Fırlatıcısını Ateşledi
BAE Systems, ABD Donanması gemilerinin füze kapasitesini artırmayı ve denizde yeniden mühimmatlanmayı mümkün kılmayı hedefleyen Uyarlanabilir Güverte Fırlatıcısı’nın (Adaptable Deck Launcher, ADL) ilk canlı atış testini tamamladı.
Test Nerede Yapıldı?
Deneme, 27 Ekim 2026’da Kaliforniya’daki China Lake test sahasında gerçekleştirildi. BAE Systems’e göre bu, güverte üstü yerleşimli ADL konseptinin ilk canlı atışlı denemesiydi.
Sistem Ne Yapıyor?
ADL, her hücrede dört Evolved SeaSparrow Missile (ESSM) taşıyan Mk 25 Quad-Pack kanisterlerini kullanıyor. Sistem, gemi gövdesinin içine derin kuyular açılmasını gerektiren klasik dikey fırlatma sistemlerinden farklı olarak güverte üzerine monte ediliyor; bu da makine dairesi ve iç bölmelerle çakışma riskini azaltıyor.
BAE Systems, şirketin ürün sayfasına göre ADL’nin frigatlar, uçak gemileri, amfibi hücum gemileri, Littoral Combat Ship (LCS) sınıfı gemiler ve orta boy insansız deniz araçlarında kullanılabilecek şekilde tasarlandığını belirtiyor.
Asıl Hedef: Denizde Yeniden Mühimmatlanma
Sistemin öne çıkan özelliği, gemilerin limana dönmeden denizde yeniden mühimmatlanabilmesini sağlaması. ABD Donanması’nın mevcut Mk 41 dikey fırlatma sistemleri, vinç altyapısı gereksinimi nedeniyle yeniden doldurma için büyük ölçüde limana dönüşü gerektiriyor; bu kısıtlama, özellikle Kızıldeniz’deki yoğun füze ve İHA savunma harcamaları sırasında sıkça tartışma konusu olmuştu.
BAE Systems, ADL’nin Mk 41’in yerini almayı değil, onu tamamlamayı hedeflediğini vurguluyor. Şirketin ürün sayfası, sistemin mevcut dikey fırlatma kapasitesine ek güç sağlayan bütünleyici bir çözüm olarak konumlandırıldığını gösteriyor.
Arka Plan
ABD Donanması, daha önce BAE Systems’e Next Generation Evolved SeaSparrow Missile Launch System (NGELS) tasarımı için 37 milyon dolarlık bir sözleşme vermişti; NGELS, güverte üstü sabit açılı bir fırlatıcı olarak ADL konseptinden yararlanıyor. Son canlı atış testi, bu geliştirme sürecinin bir aşaması olarak değerlendiriliyor.
Kaynaklar, donanmanın sistemi filoya alma kararına ilişkin henüz bir taahhütte bulunmadığını belirtiyor; bu nedenle ADL’nin operasyonel kullanıma geçiş takvimi şimdilik belirsizliğini koruyor.
NATO Donanmaları İçin Olası Yansımaları
Denizde yeniden mühimmatlanma sıkıntısı, sadece ABD Donanmasına özgü bir sorun değil; NATO üyesi çoğu donanma, dikey füze hücrelerini doldurmak için benzer liman bağımlılığı yaşıyor. ADL konseptinin olgunlaşması, ileride mütteffik donanmaların da benzer bir güverte üstü çözüme yönelmesi için bir referans oluşturabilir.
Ancak sistemin henüz prototip aşamasında olması, uluslararası satış veya ortak üretim tartışmalarının bu aşamada erken olduğunu gösteriyor.
Kızıldeniz Deneyiminin Rolü
ABD Donanması’nın Huti saldırılarına karşı Kızıldeniz’de yürüttüğü yoğun hava savunma görevleri, destroyerlerin dikey fırlatma hücrelerini günler içinde tüketebildiğini göstermişti. Gemilerin yeniden doldurma için haftalar süren bir limana dönüş yolculuğuna çıkması, sahadaki füze savunma kapasitesinde geçici boşluklara yol açmıştı. ADL projesinin bu dönemde hız kazanması, Pentagon’un bu operasyonel dersi doğrudan tasarım gereksinimine dönüştürdüğüne işaret ediyor.
Sonraki Aşama
BAE Systems, ADL’nin bir sonraki test aşamasına dair takvim paylaşmadı; şirket yalnızca geliştirme çalışmalarının süreceğini belirtti. Sistemin resmi bir donanma programına dahil edilip edilmeyeceği, ABD Donanması’nın gelecek bütçe taleplerinde bu kaleme yer verip vermeyeceğine bağlı olacak. Şirket, testin sonuçlarının ileride başka gemi sınıflarına uyarlanacak versiyonların tasarımına girdi sağlayacağını da ekledi.
Kaynaklar
BAE Systems, basın duyurusu, “BAE Systems Successfully Tests Adaptable Deck Launcher, Advancing Distributed Launch Capability for the U.S. Navy,” 2026, baesystems.com — kullanım amacı: testin birincil doğrulanması.
Army Recognition, “BAE Systems Tests New Adaptable Deck Launcher to Increase U.S. Navy’s Missile Capacity and Allow Reloading at Sea,” 30 Ekim 2026, armyrecognition.com — kullanım amacı: çapraz doğrulama ve teknik detay.
