Yunanistan, 3 Embraer C-390 için 600 milyon euroluk alımı onayladı

Yunanistan’ın en üst düzey savunma karar organı olan Hükümet Dış Politika ve Savunma Konseyi (KYSEA), Hava Kuvvetleri’nin yaşlanan C-130H Hercules filosunun yerini alacak üç adet Embraer C-390 Millennium nakliye uçağı için yaklaşık 600 milyon euroluk programı onayladı. Kararı 23 Temmuz 2026’da Savunma Bakanı Nikos Dendias duyurdu.

Alım, doğrudan üretici Embraer ile değil, uçağı hâlihazırda kullanan Portekiz ile yapılacak hükümetler arası anlaşma üzerinden yürütülecek. Bu yapı, Yunanistan’a Portekiz’in Embraer’in Brezilya’daki montaj hattında sahip olduğu üretim sıralarını devralma imkânı sağlıyor. Uygulamada bu, sıfırdan sipariş verilmesi hâlinde yıllar alabilecek teslimat sürecinin kısalması anlamına geliyor.

Teslimatlar ne zaman başlayacak?

Defence Industry Europe’un 25 Temmuz tarihli haberine göre ilk C-390’ın 2027’de Yunanistan’a teslim edilmesi, üç uçağın tamamının ise 2030’a kadar envantere girmesi planlanıyor. Atina’nın ilerleyen dönemde üç uçaklık ek bir parti daha alarak filoyu altıya çıkarmayı değerlendirdiği belirtiliyor. Bu ikinci partiye ilişkin henüz bağlayıcı bir karar bulunmuyor.

Yerli sanayi ayağında ise Hellenic Aerospace Industry (HAI) öne çıkıyor. Şirket, 22 Mayıs 2026’da Embraer ile C-390 operasyonlarının desteklenmesini kapsayan bir mutabakat zaptı imzalamıştı. Bu mutabakat, uçakların bakım ve idame faaliyetlerinin önemli bir bölümünün Yunanistan’da yapılabilmesinin önünü açıyor. Savunma alımlarında yerli sanayiye iş payı aktarılması, sektörde offset anlaşması olarak adlandırılıyor.

C-390 Millennium ne sunuyor?

Embraer’in ürün sayfasında paylaştığı verilere göre C-390 Millennium, iki turbofan motorla çalışan ve azami 26 ton faydalı yük taşıyabilen bir taktik nakliye uçağı. Uçak, kısa ve hazırlıksız pistlerden operasyon yapabilecek şekilde tasarlandı; personel ve yük taşımanın yanı sıra hava indirme, tıbbi tahliye ve yangın söndürme görevlerinde de kullanılabiliyor.

Platformun KC-390 olarak adlandırılan konfigürasyonu, havada yakıt ikmali kabiliyeti taşıyor. Bu versiyon hem yakıt veren hem de yakıt alan uçak olarak görev yapabiliyor; yani bir nakliye uçağı aynı zamanda avcı uçaklarını havada besleyebilen bir tanker hâline geliyor. Yunanistan’ın alacağı uçakların bu kabiliyeti taşıyacağı, açık kaynaklarda yer alan bilgiler arasında.

C-390, pistonlu ve turboproplu klasik taktik nakliye uçaklarına kıyasla jet motorlu olmasıyla ayrışıyor. Bu, daha yüksek seyir hızı ve daha kısa görev süreleri anlamına geliyor. Buna karşılık, C-130 ailesinin çok kısa ve çok bozuk pistlerdeki uzun yıllara dayanan operasyonel geçmişi hâlâ bir referans noktası olarak değerlendiriliyor. Benzer sınıftaki Avrupa ürünleri için C-27J Spartan ve C295 örnekleri karşılaştırma imkânı sunuyor.

Kaç ülke C-390 seçti?

Yunanistan’ın kararından önce 11 ülkenin hava kuvvetleri C-390 ailesini tercih etmişti. Bu ülkeler arasında Brezilya, Portekiz, Hollanda, Avusturya, Slovakya, İsveç, Güney Kore, Litvanya, Özbekistan ve Birleşik Arap Emirlikleri bulunuyor. Listenin ağırlıklı olarak Avrupa ve NATO ülkelerinden oluşması, Brezilya menşeli uçağın Atlantik’in bu yakasında ciddi bir pazar payı kazandığını gösteriyor.

Portekiz’in halihazırda kullanıcı olması, Yunanistan’ın seçiminde belirleyici unsurlardan biri oldu. İki NATO müttefiki arasındaki hükümetler arası anlaşma modeli, tedarik sürecini hem hızlandırıyor hem de eğitim, yedek parça ve idame konularında hazır bir ortaklık zemini sunuyor.

Daha büyük bir paketin parçası

C-390 kararı tek başına alınmadı. KYSEA’nın 23 Temmuz’daki toplantısında yaklaşık 4,2 milyar euro büyüklüğünde 10 ayrı savunma programı onaylandı. Paketin en büyük kalemi, entegre komuta-kontrol ve hava savunma mimarisi olarak tanımlanan “Aşil Kalkanı” (Achilles’ Shield) programı. C-390 alımı ise bu paket içinde büyüklük sıralamasında ikinci sırada yer alıyor ve toplamın yaklaşık yüzde 14’üne karşılık geliyor.

Bu tablo, Yunanistan’ın savunma harcamalarını platform bazlı tekil alımlardan çıkarıp sistem bütünlüğü olan bir yapıya taşımaya çalıştığına işaret ediyor. Stratejik hava ulaştırma da bu bütünün lojistik ayağını oluşturuyor.

Türkiye açısından anlamı

Stratejik hava ulaştırma kapasitesi, bir ordunun kuvvetlerini kendi coğrafyası içinde ve dışında ne kadar hızlı kaydırabildiğini belirleyen temel unsurlardan biri. Yunanistan’ın C-130H filosunu jet motorlu ve daha yüksek faydalı yük kapasiteli bir platformla değiştirmesi, Ege ve Doğu Akdeniz’de kuvvet intikal sürelerini etkileyebilecek bir gelişme.

Türkiye’nin nakliye filosu, A400M Atlas’lar ile C-130 ailesinin TUSAŞ tarafından yürütülen modernizasyon programından çıkan uçaklardan oluşuyor. A400M, faydalı yük ve menzil açısından C-390’ın üzerinde bir sınıfta yer alıyor; dolayısıyla bu alım doğrudan bir kapasite eşitlenmesi anlamına gelmiyor. Yine de bölgedeki hava ulaştırma envanterinin genç bir platformla tazelenmesi, karşılaştırmalı hazırlık düzeyi açısından takip edilmesi gereken bir başlık. Yunanistan’ın mevcut envanterinin tamamı için Yunanistan Ordusunun Askeri Gücü dosyamıza, NATO genelindeki hava kuvveti dağılımı için ise NATO ülkelerinin savaş uçağı sıralamasına bakılabilir.

Ticari boyutta ise gelişme, Embraer’in Avrupa taktik nakliye pazarındaki konumunu güçlendiriyor. Aynı pazarda benzer sınıfta ürün sunan üreticiler açısından rekabetin sertleştiği söylenebilir.

Kaynaklar

1. Yunanistan Millî Savunma Bakanlığı / KYSEA kararı – Savunma Bakanı Nikos Dendias’ın 23 Temmuz 2026 tarihli açıklaması. Alım kararının onay tarihi, uçak adedi, bütçe büyüklüğü ve paketin diğer kalemleri için kullanıldı.
2. Defence Industry Europe – “Greece selects Embraer C-390 Millennium in €600 million deal to replace C-130H Hercules transport fleet from 2027” – 25 Temmuz 2026. Teslimat takvimi, Portekiz üzerinden yürütülen hükümetler arası anlaşma yapısı ve Hellenic Aerospace Industry mutabakatı için kullanıldı. Bağlantı: https://defence-industry.eu/greece-selects-embraer-c-390-millennium-in-e600-million-deal-to-replace-c-130h-hercules-transport-fleet-from-2027/
3. Army Recognition – “Greece approves €600 million purchase of three C-390 Millennium transport aircraft to replace U.S. C-130s” – 25 Temmuz 2026. Üretim slotlarının devri, tanker kabiliyeti ve filo planı için kullanıldı. Bağlantı: https://www.armyrecognition.com/news/aerospace-news/2026/greece-embraer-c390-millennium-acquisition-deal
4. Embraer resmî ürün sayfası – C-390 Millennium. Faydalı yük, motor konfigürasyonu ve görev profilleri gibi teknik veriler için kullanıldı. Bağlantı: https://embraer.com/global/en/c-390-millennium

Not: Sözleşmenin imza tarihi ve nihai bedeli resmî olarak açıklanmadı; 600 milyon euro, KYSEA kararında onaylanan program bütçesidir.