Almanya ve Japonya savaş uçağı iş birliğini değerlendirecek: Merz’den GCAP sinyali
Almanya Başbakanı Friedrich Merz, 28 Ekim 2026’da Tokyo’da Japonya Başbakanı Sanae Takaichi ile görüştükten sonra Almanya’nın Japonya’nın da içinde olduğu GCAP programında rol alıp alamayacağını inceleyeceğini açıkladı. Henüz bir karar yok. Jiji Press’in aktardığına göre iki lider, Almanya’nın projeye katılma ihtimalini hızla incelemekte anlaştı; Reuters’e göre Merz, iki ülkenin savunma bakanlarının yakında bu konuda görüşeceğini söyledi.
Son güncelleme: 29 Ekim 2026
Tokyo’da neler söylendi?
Reuters’in aktardığı kadarıyla Merz, Berlin’in “tüm seçenekleri değerlendirdiğini” ve GCAP’in mevcut ortakları arasındaki sanayi iş bölümü görüşmelerinin ileri aşamada olduğunu belirtti. Takaichi ise GCAP’in adını anmadı; Japonya’nın, kabiliyetlerin birbirini tamamladığı alanlarda savunma sanayii iş birliğini destekleyeceğini söyledi.
Takvim tarafında Tokyo’nun beklentisi net: Japonya, Almanya’dan 2027 başına kadar yanıt bekliyor. Merz ise Berlin’in bu süreye yetişemeyebileceğini söyledi. Jiji’ye göre Merz, uçak geliştirmede İsveç’le iş birliğini de değerlendirebileceklerini ekledi.
GCAP nedir?
GCAP (Global Combat Air Programme), Birleşik Krallık, İtalya ve Japonya’nın yürüttüğü yeni nesil savaş uçağı programıdır; İngiltere’de aynı proje Tempest adıyla da bilinir. Reuters, uçağın 2035’te hizmete girmesinin planlandığını yazıyor. Tasarım ve geliştirmeden sorumlu ortak girişim Edgewing, Haziran 2025’te BAE Systems, Leonardo ve Japonya’nın JAIEC şirketinin üçte bir hisseyle ortak olmasıyla kuruldu; merkezi İngiltere’nin Reading kentinde. Programı hükümetler adına GIGO yönetiyor.
FCAS neden çöktü, Almanya neden bakıyor?
Fransa-Almanya ortak savaş uçağı projesi FCAS’ın uçak ayağı Haziran 2026’da sona erdi. Euronews’e göre asıl neden Airbus ile Dassault arasındaki liderlik, fikrî mülkiyet ve hassas teknoloji paylaşımı anlaşmazlığıydı; Dassault yüklenici olarak başı çekmek istiyor, Airbus bunu kabul etmiyordu. “Savaş bulutu” olarak anılan ağ çalışmasının sürmesi bekleniyor. Dassault’nun ise Rafale’ın halefini kendi başına geliştireceği öngörülüyor. Almanya ile İspanya henüz yeni bir yol seçmedi.
Airbus CEO’su Guillaume Faury, şirketin Alman ve İspanyol hükümetleriyle yeni nesil bir savaş uçağı üzerinde çalıştığını ve GCAP’i olası çözümlerden biri olarak andığını söyledi (Air Data News). Airbus Defence and Space CEO’su Michael Schoellhorn ise Almanya ile İspanya’nın savaş uçağı stratejisini yakında netleştirmesi gerektiğini belirtti.
Almanya’nın başka seçeneği var mı?
Var. Politico’nun Ekim ayında aktardığı bilgilere göre Alman Savunma Bakanlığı’nın iç değerlendirmeleri İsveç ve İspanya’yla yeni bir program kurmayı GCAP’e katılmaktan daha avantajlı görüyor (haberin tarihi kaynaklara göre değişiyor, orijinal metne ulaşamadık). Aynı raporlarda GCAP’in denizcilik senaryosuna göre kurgulandığı, Almanya’nın ise kıta Avrupası harekâtına uygun bir platform istediği yönünde bir itiraz aktarılıyor. Envanter Medya bu konuyu Almanya’nın İsveç ve İspanya ile savaş uçağı planı haberinde işlemişti; Airbus ile BAE Systems arasındaki GCAP görüşmesi de aynı sürecin parçası.
GCAP’e sonradan girmek, yapısı büyük ölçüde belirlenmiş bir programda pazarlık yapmak demek. Air Data News’in değerlendirmesine göre GCAP’in yönetişimi, iş bölümü ve geliştirmesi sıfırdan kurulacak bir Alman-İspanyol-İsveç projesinden daha ileride; ancak bu karşılaştırma kaynağın yorumudur, resmî bir açıklama değil.
Türkiye açısından ne ifade ediyor?
Bu gelişme doğrudan Türkiye’yi ilgilendiren bir karar içermiyor; Türkiye’nin GCAP ya da FCAS ile resmî bir bağı bu kaynaklarda geçmiyor. Yine de Avrupa’nın yeni nesil savaş uçağı haritasının yeniden çizilmesi, KAAN’ın konumunu anlamak için bağlam sağlıyor. Aşağıdaki veriler kaynaklıdır:
- KAAN’ın ilk prototipi Şubat 2024’te uçtu. Mayıs 2026’da SAHA’da SSB ile TUSAŞ arasında 20 adetlik Block-10 ilk partisi için sözleşme imzalandı; SSB Başkanı Prof. Dr. Haluk Görgün’ün açıklamasına göre teslimatlar 2028’den başlayıp 2030 sonuna kadar sürecek (Breaking Defense).
- Prototiplerde ABD yapımı GE F110 motorları kullanılıyor; yerli TF35000 motoruna geçiş hedefi 2032 (Breaking Defense).
- Endonezya ile 48 KAAN için 2025’te anlaşma yapıldı. TUSAŞ’ın duyurusuna göre teslimat 120 aya yayılacak ve iki Endonezyalı şirketle üretim ve mühendislik paylaşımı öngörülüyor; resmî bir bedel açıklanmadı (Hürriyet Daily News).
KAAN, Hürriyet Daily News’in tanımıyla beşinci nesil bir uçak; GCAP ise altıncı nesil olarak anılıyor. Bu yüzden iki programı aynı sınıfta kıyaslamıyoruz. Türkiye’nin köprü filo arayışı için Katar’dan 24 Eurofighter bekleyişi haberine bakılabilir.
Sırada ne var?
Almanya ve Japonya savunma bakanlarının görüşmesi, Berlin’in iç değerlendirmesi ve Japonya’nın 2027 başı beklentisi izlenmesi gereken üç başlık. Bugün için kesin olan şu: Almanya GCAP’e katılmadı, katılma kararı da vermedi; yalnızca incelemeyi hızlandırdı.
Sık sorulan sorular
Almanya GCAP’e katıldı mı?
Hayır. Merz, Almanya’nın bir rol üstlenip üstlenemeyeceğini incelediklerini söyledi; karar verilmedi.
GCAP’in ortakları kimler?
Birleşik Krallık, İtalya ve Japonya. Uçağın 2035’te hizmete girmesi planlanıyor.
FCAS neden sona erdi?
Euronews’e göre Airbus ile Dassault arasında liderlik, fikrî mülkiyet ve teknoloji paylaşımı konularında anlaşma sağlanamadı; uçak ayağı Haziran 2026’da sonlandı.
Japonya Almanya’dan ne zaman yanıt bekliyor?
Japonya 2027 başına kadar karar bekliyor; Merz bu takvime uyulamayabileceğini söyledi.
Kaynaklar
- Reuters (The Star üzerinden), “Germany weighs role in GCAP fighter jet program”: https://www.thestar.com.my/news/world/2026/10/28/germany-weighs-role-in-gcap-fighter-jet-program-says-merz-on-japan-visit
- Nippon.com / Jiji Press, “Germany to Accelerate Study on Joining Japan-Linked GCAP”: https://www.nippon.com/en/articles/-/56521
- Air Data News: https://www.airdatanews.com/german-chancellor-confirms-gcap-talks-as-airbus-pushes-for-quick-fighter-decision/
- Euronews, FCAS: https://www.euronews.com/my-europe/2026/06/09/why-the-franco-german-fcas-fighter-jet-project-has-failed
- Migflug (Politico aktarımı): https://migflug.com/afterburner/germany-gcap-talks-sixth-generation-fighter-politico-2026/
- The Aviationist, GCAP-Edgewing: https://theaviationist.com/2026/04/02/gcap-awards-first-contract-edgewing/
- Breaking Defense, KAAN: https://breakingdefense.com/2026/05/turkish-air-force-contracts-its-first-batch-of-indigenous-kaan-jets/
- Hürriyet Daily News, KAAN-Endonezya: https://hurriyetdailynews.com/tusas-signs-kaan-export-deal-with-indonesia-211839
