TUALCOM Telemetri ve Uçuş Sonlandırma Sistemleri: TUALRX, Vericiler ve FTS
Türk savunma elektroniği şirketi TUALCOM, füze, roket ve İHA test kampanyalarının iki kritik altyapısını tek çatıdan sağlıyor: uçuş verisini anlık aktaran telemetri sistemleri (TUALRX alıcı, ultra küçük vericiler ve istiflenebilir iDAQ veri toplama ünitesi) ile testin kontrolden çıkması halinde aracı güvenle durduran uçuş sonlandırma sistemleri (FTS). Şirketin resmî sitesine göre bu ürünler, füze ve roket gibi zorlu platformlarda kayda değer operasyonel uçuş süresi biriktirdi.
Telemetri tarafı: uçuş testinin veri damarı
Uçuş testinde platformdaki yüzlerce sensörün verisi gerçek zamanlı olarak yere iner; mühendisler testin gidişatını bu veriden izler. TUALCOM’un telemetri ailesi üç üründen oluşuyor:
| Ürün | Görev | Öne çıkan özellikler |
|---|---|---|
| TUALRX Telemetri Alıcısı | Yer segmentinde veri alımı | S bandı; 20 Mbps’e kadar veri hızı; Ethernet çıkışı; gerçek zamanlı grafik arayüz (GUI); kompakt saha kurulumu |
| Telemetri Vericileri | Platformdan veri gönderimi | Ultra küçük IRIG-106 uyumlu SDR modüller; farklı RF çıkış gücü seçenekleri; opsiyonel şifreleme, FEC ve randomizer; harici kodlanmış çerçeve iletimi veya dahili PCM kodlayıcı modu |
| iDAQ Veri Toplama | Sensör verisinin toplanması | İstiflenebilir modüler yapı; farklı modül seçenekleriyle esnek konfigürasyon; uçuş kontrol testleri için |
Verici ailesinde 2 W ve 10 W çıkış güçlü modeller tanıtılıyor; menzil ihtiyacına göre seçim yapılıyor. Telemetri ve veri toplama işlevinin tek ünitede birleştirilmesi, füze gövdesi gibi hacmin milimetreyle ölçüldüğü platformlarda yer tasarrufu sağlıyor.
Uçuş sonlandırma tarafı: menzil güvenliğinin son emniyeti
Füze ve roket testlerinde araç rotadan çıkarsa yerleşim alanlarına yönelme riski doğar; menzil güvenliği (range safety) doktrini, uçuşun yerden komutla sonlandırılabilmesini zorunlu kılar. TUALCOM’un üç bileşenli çözümü şöyle çalışıyor:
- Uçuş Sonlandırma Vericisi: Kontrol konsolundan veya PC yazılımından gelen komutla, 390-450 MHz aralığında programlanabilir merkez frekansta, atanmış IRIG tonlarına göre FM sonlandırma komutları üretir; mobil ve sabit yer istasyonlarında güç yükselteçleriyle (HPA) entegre edilebilir.
- Uçuş Sonlandırma Alıcısı: Araç üzerindeki programlanabilir superheterodyne alıcı; 20 IRIG tonu arasından 3-4 tonluk dizi çözerek sonlandırma cihazlarına komut çıkışı üretir. Ton dizisi yapısı, yanlışlıkla veya kötü niyetle tetiklenmeye karşı koruma katmanıdır.
- Uçuş Sonlandırma Sistemi: Tam yedekli mimari; yedekli komut konsolları, sinyal üreteçleri, güç yükselteçleri, anten anahtarlama ünitesi ve antenler. Operatör, yedekli kanallar arasında anlık geçiş yapabilir.
Şirket, ürünlerin yazılım tanımlı radyo (SDR) altyapısı sayesinde kullanıcıya özel telekomut yapılarının uygulanabildiğini belirtiyor.
Kimler kullanıyor?
Şirket, müşteri listesini kamuya açık biçimde paylaşmıyor; ürünlerin füze ve roket platformlarında operasyonel uçuş süresi biriktirdiğini açıklıyor. Türkiye’nin yoğunlaşan füze test takvimi (ATMACA, TAYFUN, SİPER ve TÜBİTAK SAGE programları) bu ürün sınıfına düzenli iç talep oluşturuyor. Bu alandaki küresel yerleşik üreticiler arasında Safran Data Systems (Fransa), Curtiss-Wright (ABD) ve Kratos (ABD) sayılabilir.
Sık sorulan sorular
TUALRX nedir?
TUALCOM’un S bandında çalışan, 20 Mbps’e kadar veri hızı destekleyen kompakt uçuş testi telemetri alıcısıdır.
Telemetri vericileri hangi standarda uyumlu?
IRIG-106 uçuş testi telemetri standardına uyumlu SDR tabanlı ünitelerdir; opsiyonel şifreleme ve FEC sunar.
Uçuş sonlandırma sistemi neden gerekli?
Test aracının rotadan çıkması halinde uçuşu yerden komutla güvenle bitirmek, menzil güvenliği kurallarının zorunlu gereğidir.
Sonlandırma komutu hangi frekansta gönderiliyor?
TUALCOM vericisinde 390-450 MHz aralığında programlanabilir merkez frekans kullanılıyor.
IRIG tonu nedir?
ABD menzil güvenliği standartlarında tanımlı ses frekansı tonlarıdır; sonlandırma komutları 20 tonluk kümeden seçilen 3-4 tonluk dizilerle kodlanır.
Bu sistemleri kimler kullanıyor?
Şirket müşteri listesi açıklamıyor; ürünlerin füze ve roket testlerinde uçuş süresi biriktirdiğini belirtiyor.
Kaynaklar ve doğrulama notu
- TUALCOM resmî telemetri ve uçuş sonlandırma ürün sayfaları — TUALRX, verici ailesi, iDAQ ve FTS bileşen bilgileri
- SSB 2026 Ürün Kataloğu — 20 Mbps, 390-450 MHz, 20 IRIG tonu ve yedekli mimari değerleri
Müşteri ve program adları üretici tarafından açıklanmadığından yazıda tahmin yürütülmemiştir; Türk füze programlarına atıf, ürünün pazarına ilişkin bağlam bilgisidir ve tedarik ilişkisi iddiası içermez.
