MAM-L Nedir? Menzili, Özellikleri, Platformları ve Kullanıcıları

MAM-L (Mini Akıllı Mühimmat-L), ROKETSAN’ın insansız hava araçları için geliştirdiği, 22 kg ağırlığında, yarı aktif lazer güdümlü ve motorsuz süzülerek hedefe giden bir akıllı mühimmattır. ROKETSAN’ın güncel resmî verisinde menzili 15 km olarak veriliyor. Bayraktar TB2 ile özdeşleşen MAM-L, bugün AKINCI, ANKA-S, AKSUNGUR ve TB3’ten de atılmış durumda.

MAM-L nedir, kim üretiyor?
MAM-L’yi Ankara merkezli ROKETSAN tasarlıyor ve üretiyor. Adındaki “MAM”, Mini Akıllı Mühimmat ifadesinin kısaltması; aile MAM-C, MAM-L ve MAM-T’den oluşuyor. ROKETSAN, harflerin resmî açılımını hiçbir zaman açıklamadı. Bu yüzden internette dolaşan “L = Large” ya da “L = Laser” gibi yorumlar tahminden ibaret. Ailenin geneli için MAM ailesi rehberimize bakabilirsiniz.
Teknik açıdan MAM-L bir füze sayılmaz. Kendi itki sistemi yoktur; İHA’nın kanadından ayrıldıktan sonra kanatçıklarını açar ve süzülerek hedefe yönelir. ROKETSAN’ın tanımıyla “havadan yere, süzülmeli olarak kullanılan, hafif kütleli” bir mühimmattır. Bu yapı, onu klasik bir tanksavar füzesinden daha hafif ve daha ucuz yapıyor. Buna karşılık menzil, büyük ölçüde atıldığı irtifaya ve platformun hızına bağlı kalıyor.
MAM-L’nin hikâyesi Türk SİHA’larının hikâyesiyle iç içe. Mühimmat, 17 Aralık 2015’te Bayraktar TB2’den yapılan atışta hedefi tam isabetle vurdu; bu atış, Türkiye’nin yerli platform ve yerli mühimmatla silahlı İHA kabiliyetine ulaştığı an olarak kayda geçti. Sonraki yıllarda TB2’nin ihracat başarısı, MAM-L’yi de Türkiye’nin dünyada en çok tanınan hassas güdümlü mühimmatlarından biri yaptı.
MAM-L teknik özellikleri (güncel resmî veri)
Aşağıdaki tablo ROKETSAN’ın ürün sayfası ve 2024 tarihli teknik föyünden alındı. Eski haberlerde rastlanan “8 km” ya da “14 km” gibi menzil değerleri, ilk tanıtım dönemine ait ya da farklı atış koşullarına dayanan rakamlardır; ROKETSAN’ın bugün açıkladığı temel sürüm menzili 15 km’dir.
| Özellik | MAM-L (lazer güdümlü) | MAM-L IIR |
|---|---|---|
| Üretici | ROKETSAN | ROKETSAN |
| Çap | 160 mm | 160 mm |
| Uzunluk | 0,95 m | 0,95 m |
| Ağırlık | 22 kg | 23 kg |
| Menzil (resmî) | 15 km | 25+ km |
| Güdüm | Yarı aktif lazer arayıcı + ataletsel ölçüm birimi; isteğe bağlı yaklaşma sensörü/GPS | Görüntüleyici kızılötesi (IIR) arayıcı, operatör döngüde |
| Harp başlığı | Parçacık etkili yüksek infilaklı, anti-tank, termobarik | Çok maksatlı (parçacık etkili + anti-tank) |
| Platform sınıfı | İHA, taarruz İHA’ları, hafif taarruz uçakları | İHA, hafif taarruz uçakları |
| Üretim durumu | Seri üretimde, envanterde | Tanıtıldı (2023), testler yapıldı |
Menzil, atış irtifası ve platform hızına göre değişir; tablodaki değer ROKETSAN’ın kamuya açıkladığı azami değerdir. Görev ve angajman zarfı hesaplanmamıştır.
Uzunluğu bir metreye yakın, çapı 16 santimetre olan MAM-L, bir insanın tek başına taşıyabileceği bir ağırlıkta. Bu küçüklük, TB2 gibi taşıma kapasitesi sınırlı bir İHA’nın kanatları altına dört adet asılabilmesini sağlıyor. Daha büyük AKINCI ise aynı anda çok daha fazlasını taşıyabiliyor.
Güdüm: lazer, GPS seçeneği ve IIR sürümü
Temel MAM-L yarı aktif lazer güdümlüdür. Basitçe anlatmak gerekirse, hedef bir lazer işaretleyiciyle aydınlatılır ve mühimmatın burnundaki arayıcı bu yansımayı izler. İşaretleme çoğunlukla İHA’nın kendi kamera-lazer sisteminden yapılır. ROKETSAN ayrıca isteğe bağlı bir yaklaşma sensörü/GPS konfigürasyonundan söz ediyor; bu seçenek, mühimmatın belirlenen bir yükseklikte etkinleşmesini ve koordinata atılabilmesini sağlıyor.
2023’teki IDEF fuarında tanıtılan MAM-L IIR, lazer yerine görüntüleyici kızılötesi arayıcı kullanıyor ve İHA ile veri bağı üzerinden haberleşiyor. Operatör, hedefi mühimmatın kendi gözünden görebiliyor; ROKETSAN bu yaklaşımı “operatör döngüde” olarak tanımlıyor. Dış görünüşü ve harp başlıkları temel modelle aynı kaldığı için mevcut platformlara uyumlu. 2024 teknik föyünde 23 kg ağırlık ve 25+ km menzil yazıyor.
Harp başlığı seçenekleri
MAM-L’yi ailedeki kardeşlerinden ayıran en önemli özelliklerden biri, farklı harp başlıklarıyla üretilebilmesi. ROKETSAN’ın güncel föyü üç tip sayıyor: parçacık etkili yüksek infilaklı, anti-tank ve termobarik. Hedef tipi olarak da personel, ana muharebe tankları, zırhlı araçlar, kapalı ya da yarı kapalı alanlardaki yumuşak hedefler ve radar anteni benzeri yer hedefleri tanımlanıyor.
Janes’in 2023 tarihli haberine göre MAM-L’nin harp başlığı yaklaşık 10 kg. Bu, toplam ağırlığın neredeyse yarısına karşılık geliyor. Harp başlıklarının etkinliğine dair ayrıntılar ise kamuya açık değil ve bu sayfanın kapsamında değil.
MAM-L hangi platformlarda kullanılıyor?
MAM-L’nin ilk ve en bilinen taşıyıcısı Bayraktar TB2. Ancak mühimmat zaman içinde Türkiye’nin neredeyse bütün silahlı İHA’larına entegre edildi. Aşağıdaki tabloda “atış yapıldı” ile “operasyonel” ayrımı bilinçli olarak korunuyor: bir platformdan test atışı yapılmış olması, o platformun MAM-L ile sahada görev yaptığını tek başına kanıtlamaz.
| Platform | Durum | Kamuya açık kilometre taşı |
|---|---|---|
| Bayraktar TB2 | OPERASYONEL | İlk tam isabetli atış 17 Aralık 2015; 2016’dan bu yana TSK envanterinde |
| TUSAŞ ANKA-S | ATIŞ YAPILDI | Uydu üzerinden kontrolle MAM-L atış testi |
| Bayraktar AKINCI | ATIŞ YAPILDI | Nisan 2021 ilk atış testleri (MAM-C, MAM-L, MAM-T) |
| TUSAŞ AKSUNGUR | ATIŞ YAPILDI | Mavi Vatan-2022’de deniz yüzey hedefine atış |
| Bayraktar TB3 | ATIŞ YAPILDI | 2025’te MAM-L atış kampanyası |
| Hafif taarruz uçakları | UYUMLU (RESMÎ) | ROKETSAN platform sınıfı olarak sayıyor; belirli uçak için operasyonel teyit yok |
TB2’nin kanatlarında MAM-L’nin yanında daha hafif kardeşi MAM-C de taşınabiliyor. AKINCI ve TB3 gibi daha büyük platformlar ise ailenin en ağır üyesi MAM-T‘yi de kullanabiliyor. Türk İHA’larının taşıdığı diğer mühimmatlar için Türk SİHA mühimmatları kataloğuna göz atabilirsiniz.
MAM-L hangi ülkelerde kullanılıyor?
MAM-L’nin ihracatı büyük ölçüde Bayraktar TB2 satışlarıyla birlikte gerçekleşti; mühimmat çoğu zaman platformla aynı paketin içinde yer aldı. Ancak burada önemli bir ayrım var: bir ülkenin TB2 kullanıyor olması, MAM-L kullandığını otomatik olarak kanıtlamıyor. Aşağıdaki tabloda yalnızca mühimmatın kendisine dair kanıt bulunan ülkeler yer alıyor.
| Ülke | Durum | Kanıt türü |
|---|---|---|
| Türkiye | OPERASYONEL | TSK envanteri; ROKETSAN ve Baykar açıklamaları |
| Polonya | SÖZLEŞME / TESLİM | 2021 TB2 sözleşmesinde MAM-L ve MAM-C; TB2 teslimatları 2022–2024 |
| Azerbaycan | KULLANIMI BİLDİRİLDİ | 2020 Karabağ Savaşı’nda TB2 ile kullanım; açık kaynak görüntüler |
| Libya (UMH) | KULLANIMI BİLDİRİLDİ | 2019–2020 çatışmalarında TB2 ile kullanım; mühimmat kalıntıları |
| Ukrayna | KULLANIMI BİLDİRİLDİ | TB2 ile MAM ailesi mühimmatlarının kullanımı (2022); mühimmat temini haberleri |
| Diğer TB2 kullanıcıları | ÇIKARIM | TB2 sahibi olmak MAM-L sahibi olmayı kanıtlamaz; ülke bazında teyit gerekir |
ROKETSAN ve Baykar, ihracat sözleşmelerinin mühimmat ayrıntılarını genellikle açıklamıyor. Bu nedenle internette dolaşan 15–20 ülkelik “tam listeler” büyük ölçüde TB2 kullanıcı listesinden türetilmiş tahminler. Ülke bazındaki teslimat ayrıntıları için MAM-L teslimatları dosyamıza, ROKETSAN’ın teyitli ihracat pazarları için de ROKETSAN ihracat listesine bakabilirsiniz.
MAM-L’nin MAM-C ve MAM-T’den farkı
Üç mühimmat aynı ailenin üyeleri ama farklı ihtiyaçlara cevap veriyor. MAM-C 6,5 kg ve 8 km menziliyle ailenin en hafif ve en ucuz seçeneği; hafif zırhlı araçlar ve açık alandaki hedefler için düşünülmüş. MAM-L 22 kg ve 15 km ile ortada duruyor ve anti-tank ile termobarik harp başlığı seçenekleri sayesinde çok daha geniş bir hedef yelpazesine sahip.
MAM-T ise 95 kg ağırlığı ve kanat kitiyle ayrı bir sınıf. İHA’dan atıldığında 30+ km menzile ulaşıyor ama bu ağırlık, onu TB2 gibi hafif platformlar yerine AKINCI ve TB3 gibi daha büyük İHA’lara yönlendiriyor. Kısacası MAM-L, ailenin “her işe yarayan” orta sıklet üyesi; menzil ya da ağırlık konusunda uç bir ihtiyaç yoksa ilk tercih genellikle o oluyor.
Sık sorulan sorular
MAM-L kaç kg?
ROKETSAN’ın resmî verisine göre lazer güdümlü MAM-L 22 kg, görüntüleyici kızılötesi arayıcılı MAM-L IIR ise 23 kg.
MAM-L menzili kaç km?
ROKETSAN’ın güncel verisinde lazer güdümlü MAM-L’nin menzili 15 km. MAM-L IIR için 2024 föyünde 25+ km yazıyor. Gerçek menzil atış irtifası ve platform hızına göre değişir.
MAM-L’nin açılımı nedir?
MAM, Mini Akıllı Mühimmat’ın kısaltması. ROKETSAN, C, L ve T harflerinin resmî açılımını açıklamadı.
MAM-L füze mi, bomba mı?
Kendi itki sistemi olmadığı için teknik olarak güdümlü bir süzülme mühimmatı, yani akıllı bombadır. Günlük dilde “MAM-L füzesi” ifadesi yaygın olsa da doğru tanım budur.
MAM-L hangi İHA’larda kullanılıyor?
Bayraktar TB2’de operasyonel. AKINCI, ANKA-S, AKSUNGUR ve TB3’ten atış yapıldığı kamuoyuyla paylaşıldı.
MAM-L’nin fiyatı ne kadar?
ROKETSAN birim fiyat açıklamıyor; ihracat sözleşmelerinde de mühimmat fiyatı ayrıca yayımlanmıyor. Bu nedenle internetteki fiyat rakamları doğrulanamıyor.
MAM-L IIR ile MAM-L arasındaki fark nedir?
MAM-L lazer güdümlü; hedefin bir lazerle işaretlenmesi gerekiyor. MAM-L IIR görüntüleyici kızılötesi arayıcı ve veri bağı kullanıyor, menzili de daha uzun. Ağırlıkları 22 ve 23 kg.
İlgili sayfalar
Kaynaklar
- ROKETSAN — MAM-L ürün sayfası ve 2024 teknik föyü
- ROKETSAN — MAM-L IIR teknik föyü (2024, İngilizce)
- Janes — IDEF 2023: Roketsan grows smart micro munition family (28 Temmuz 2023)
- Daily Sabah — Akıncı UCAV hits targets with latest Roketsan munitions (2021)
- Daily Sabah — Turkish UAV Aksungur successfully hits target with new ammunition (Nisan 2022)
- Baykar — Poland receives 1st batch of Bayraktar TB2
Son doğrulama: 14 Ekim 2026. Teknik değerler ROKETSAN’ın kamuya açık güncel ürün sayfaları ve 2024 tarihli teknik föylerinden alınmıştır.

