J-35 Nedir? Çin’in Gemi Tabanlı 5. Nesil Avcısının Özellikleri
Özet Bulunamadı.
Shenyang J-35, Çin’in ikinci beşinci nesil avcısı. Kaynak: Wikimedia Commons.
J-35, Çin’in Shenyang Uçak Fabrikası (SAC) tarafından geliştirilen çift motorlu, 5. nesil, çok rollü stealth avcı uçağıdır. FC-31 “Gyrfalcon” demonstratöründen türeyen uçak, kara üssü tabanlı J-35A ve uçak gemisi tabanlı J-35 olarak iki varyantta üretiliyor. Böylece Çin, ABD’den sonra iki farklı stealth avcı tipini aynı anda ve gemi tabanlı stealth avcıyı sahaya süren ikinci ülke oldu. Bu sayfada J-35’in özellikleri, varyantları, F-35 ve J-20 ile farkı ve ihracat durumu ele alınıyor.
Bu sayfada: J-35 nedir, özellikleri, J-35 vs J-35A varyantları, F-35/J-20/Su-57/KAAN karşılaştırması, ihracat ve Pakistan, üretici ve değerlendirme.
J-35 nedir?
J-35, düşük gözlenebilirlik (stealth), gelişmiş sensör füzyonu ve içeri gömülü silah taşıma yeteneğiyle tasarlanan beşinci nesil bir çok rollü avcıdır. F-35’in tek motorlu olmasının aksine J-35 çift motorludur ve orta ağırlık sınıfında konumlanır.
Uçak, Shenyang’ın özel sermayeyle geliştirdiği FC-31 / J-31 “Gyrfalcon” demonstratöründen evrildi. Olgunlaşan tasarım, hem Çin Hava Kuvvetleri (J-35A) hem de yeni nesil uçak gemileri için Çin Deniz Kuvvetleri (J-35) tarafından benimsendi.
Teknik özellikler
Özellik
Değer
Tip
5. nesil, çift motorlu, çok rollü stealth avcı
Üretici
Shenyang Uçak Fabrikası (SAC / AVIC), Çin
Köken
FC-31 / J-31 “Gyrfalcon” demonstratörü (ilk uçuş 2012)
İlk uçuş (J-35A)
2023; kamuya açık tanıtım Zhuhai 2024
Hizmete giriş
~2025 (J-35A, PLAAF); deniz J-35 uçak gemileri için
J-35’in en yakın muadili, gemi tabanlı stealth avcı olarak F-35C’dir. Aynı zamanda Çin’in ağır üstünlük avcısı J-20 ile bir “yüksek-alçak” ikili oluşturur. Aşağıdaki tablo yakın sınıf karşılaştırmasıdır, birebir denklik değil.
Kriter
J-35 (Çin)
F-35C (ABD)
J-20 (Çin)
Su-57 (Rusya)
KAAN (Türkiye)
Üretici
Shenyang
Lockheed Martin
Chengdu
Sukhoi
TUSAŞ
Motor sayısı
2
1
2
2
2
İlk uçuş
2012 (FC-31)
2010
2011
2010
2024
Hizmet
J-35A: 2025
2019
2017
~2020
hedef ~2028
Gemi tabanlı
Evet (J-35)
Evet
Hayır
Hayır
Hayır
Rol
Orta sınıf çok rollü
Deniz çok rollü
Ağır üstünlük
Çok rollü
Çok rollü
Stealth
Tam gövde
Tam + sensör füzyon
Ön sektör ağırlıklı
Kısmi
Hedef
İhracat
Pakistan (potansiyel)
19+ ülke
Yok
Başlıyor
Sadece Türkiye
Değerlendirme: J-35, F-35C ile aynı deniz-stealth rolünü hedefler; boyut ve çift motor tercihiyle J-20’nin altında, orta sınıfta konumlanır. Su-57 manevra, J-20 menzil/üstünlük vurgusu taşırken J-35 gemi uyumluluğu ve ihracat esnekliğiyle öne çıkar.
İhracat ve Pakistan
Shenyang, FC-31 kökeninden bu yana uçağı ihracat için pazarladı. Basın raporlarına göre Pakistan, J-35A tedariki için ilgi/niyet açıkladı (yaklaşık 40 uçak seviyesinde raporlar). Gerçekleşmesi hâlinde J-35, ABD dışı ilk ihraç edilen gemi-uyumlu stealth avcı sınıfına girer ve bölgesel güç dengesini etkiler.
Üretici: Shenyang / AVIC
J-35, Shenyang Uçak Fabrikası (SAC) tarafından üretilir; SAC, Çin’in devlet havacılık devi AVIC bünyesindedir. Motorlar başlangıçta Rus kökenli RD-93 türevleriyle (WS-13) test edildi; seri üretimde yerli WS-19 “Huang Shan” hedefleniyor.
Sıkça Sorulan Sorular
J-35 nedir?
J-35, Çin’in Shenyang firması tarafından geliştirilen çift motorlu, 5. nesil, çok rollü stealth avcı uçağıdır. FC-31 demonstratöründen türer; kara (J-35A) ve gemi tabanlı (J-35) varyantları vardır.
J-35 ile F-35 arasındaki fark nedir?
En belirgin fark motor sayısıdır: F-35 tek, J-35 çift motorludur. F-35 sensör füzyonu ve müttefik entegrasyonunda önde; J-35 ise Çin’in gemi tabanlı stealth ihtiyacını karşılar ve orta ağırlık sınıfındadır.
J-35 hizmete girdi mi?
Kara varyantı J-35A’nın 2024’te kamuya tanıtıldıktan sonra 2025 civarında PLAAF hizmetine girmeye başladığı bildirildi. Gemi tabanlı J-35, yeni Çin uçak gemileri için hazırlanıyor.
J-35 ile J-20 farkı nedir?
J-20 ağır, uzun menzilli hava üstünlüğü avcısıdır; J-35 daha küçük, orta sınıf ve gemi uyumludur. İkisi Çin için “yüksek-alçak” beşinci nesil ikilisi oluşturur.
J-35’i hangi ülkeler kullanacak?
Şu an ana kullanıcı Çin’dir (PLAAF ve Deniz Kuvvetleri). İhracatta Pakistan’ın J-35A’ya ilgi gösterdiği raporlandı.
