ABD Savunma Sanayii Global Defense Companies

Lockheed Martin Nedir? Dünyanın En Büyük Savunma Şirketinin Ürettiği Silahlar ve Programlar

Lockheed Martin, 2024 yılında 71 milyar dolar gelir elde ederek dünyanın en büyük savunma şirketi unvanını koruyor. F-35 savaş uçağından PAC-3 hava savunma füzelerine, uydu sistemlerinden nükleer caydırıcılık araçlarına kadar uzanan portföyüyle şirket, modern savaşın teknolojik omurgasını oluşturuyor.

Lockheed Martin Hakkında Genel Bilgiler

Lockheed Martin Corporation, 1995 yılında Lockheed ile Martin Marietta şirketlerinin birleşmesiyle kuruldu. Ancak şirketin kökleri çok daha eskiye, 1912 yılında California’da kurulan Lockheed Aircraft Company’ye uzanıyor.

Bilgi	Değer
Kuruluş	1995 (birleşme); kökler 1912
Merkez	Bethesda, Maryland, ABD
CEO	James D. Taiclet
Çalışan sayısı	121.000 (2024)
2024 Geliri	71,04 milyar dolar (%5 artış)
Net kâr (2024)	5,33 milyar dolar
Sipariş defteri	176 milyar dolar (rekor)
Borsa	NYSE: LMT
Ana müşteri	ABD Savunma Bakanlığı

Şirket, 2024 yılında bir önceki yıla göre yüzde 5 büyüyerek 71,04 milyar dolarlık gelire ulaştı. 176 milyar dolarlık rekor sipariş defteri, önümüzdeki yıllarda büyümenin süreceğine işaret ediyor.

Hangi Alanlarda Faaliyet Gösteriyor?

Lockheed Martin dört ana iş kolunda faaliyet yürütüyor. Her segment kendi başına dünyanın önde gelen savunma şirketleriyle boy ölçüşebilecek büyüklükte.

Segment	2024 Geliri	Pay	Büyüme
Havacılık (Aeronautics)	28,6 milyar $	%39	+%4,2
Döner Kanat ve Görev Sistemleri (RMS)	17,3 milyar $	%24	+%0,3
Füze ve Ateş Kontrol (MFC)	12,7 milyar $	%18	+%13
Uzay (Space)	12,5 milyar $	%18	+%4,4

Füze ve Ateş Kontrol segmenti, Ukrayna savaşının yarattığı talep patlamasıyla birlikte yüzde 13 büyüyerek en hızlı büyüyen birim oldu. PAC-3, JASSM ve GMLRS mühimmatına yönelik küresel talep bu büyümenin arkasındaki temel etken.

Ürün ve Program Portföyü

F-35 Lightning II — Dünyanın En Gelişmiş Savaş Uçağı

F-35 Lightning II, Lockheed Martin’in hem en büyük gelir kaynağı hem de teknolojik vitrini. Şirketin toplam gelirinin yüzde 26’sını, Havacılık segmentinin ise yüzde 65’ini tek başına oluşturuyor. 2024 itibarıyla dünya genelinde yaklaşık 1.300 uçak teslim edilmiş durumda; 16 ülke havacılık gücü F-35’i uçuruyor.

Program Mart 2025’te 1 milyon uçuş saatini aştı — bu, modern bir savaş uçağı için eşi görülmemiş bir operasyonel birikim. Üç varyantıyla F-35, hava üstünlüğünden deniz harekâtına kadar geniş bir yelpazeye hitap ediyor:

F-35A — Geleneksel kalkış-iniş; kara üslerine konuşlandırılmış NATO ve ortakları için
F-35B — Kısa kalkış ve dikey iniş (STOVL); İngiltere, İtalya, ABD Deniz Piyadeleri
F-35C — Taşıyıcı tabanlı; ABD Donanması uçak gemileri

PAC-3 MSE — Yeni Nesil Hava ve Füze Savunması

Patriot sisteminin hava savunma ayağını oluşturan PAC-3 MSE (Missile Segment Enhancement), bugün 17 ülke tarafından kullanılıyor veya temin ediliyor. 2024 yılı sonu itibarıyla üretimden çıkan füze sayısı 2.500’ü geçti.

Lockheed Martin, PAC-3 üretimini dramatik biçimde artırma sürecinde. Şirket, Eylül 2025’te ABD Ordusu ile 9,8 milyar dolarlık bir sözleşme imzaladı. Nisan 2026’da ise 4,7 milyar dolarlık “Hızlandırılmış Üretim” sözleşmesi takip etti. Hedef: yıllık 2.000 PAC-3 MSE kesişimcisi üretimine 2030’a kadar ulaşmak. Bu rakam, mevcut kapasitesi yılda 600 kesişimcinin yaklaşık 3,3 katı.

Nisan 2026’da ise tarihî bir gelişme yaşandı: Lockheed Martin, PAC-3 MSE’yi ilk kez Aegis Muharebe Sistemi’ne entegre etmek için ABD Donanması’ndan sözleşme aldı. Şirket bu entegrasyon çalışmalarını devlet finansmanı almadan kendi kaynaklarıyla sürdürmüştü; 2022’deki donanım testlerinden 2024 Mayıs’ındaki sanal Aegis fırlatma testine kadar.

F-22 Raptor — Birinci Nesil Stealth Üstünlüğü

F-22 Raptor, ABD Hava Kuvvetleri’ne özel olarak üretilmiş beşinci nesil stealth savaş uçağı. Toplam 187 adet üretilen F-22, teknolojik sınırlarından dolayı ihracat lisansı verilmeyen tek Amerikan savaş uçağı olma özelliğini koruyor. Şu anda F-35 ile birlikte ABD’nin iki temel hava gücü platformundan birini oluşturuyor.

C-130J Super Hercules — Stratejik ve Taktik Nakliye

C-130’un modernize edilmiş versiyonu olan C-130J Super Hercules, 20’yi aşkın ülkede kullanılıyor. Hem askeri nakliye hem de özel görev versiyonlarıyla üretilen uçak, kısa pist kapasitesi ve pek çok hava koşulunda operasyonel olabilmesiyle ön plana çıkıyor. Türk Hava Kuvvetleri de filosunda C-130 bulunduruyor.

HIMARS — Yüksek Hareketlilik Topçu Roket Sistemi

M270 MLRS’nin hafifletilmiş versiyonu olan HIMARS (High Mobility Artillery Rocket System), Ukrayna savaşıyla birlikte küresel medyada öne çıktı. Ukrayna Silahlı Kuvvetleri’nin Rus lojistik altyapısına karşı HIMARS’ı etkili biçimde kullanması, sisteme yönelik talebi patlattı. HIMARS; GMLRS güdümlü roketi, ATACMS balistik füzesi ve gelecekte Precision Strike Missile (PrSM) ile ateşlenebilecek şekilde tasarlandı.

Aegis Muharebe Sistemi

Aegis, ABD Donanması’nın ve müttefiklerinin kruvazör ve destroyerlarında kullanılan entegre deniz muharebe sistemi. Lockheed Martin, Aegis’in sensör entegrasyon, yazılım ve sistem yönetimi tarafını üstleniyor. Japonya, Kore, Avustralya, İspanya ve Norveç de Aegis’li savaş gemileri işletiyor.

JASSM / LRASM — Uzun Menzilli Saldırı

JASSM (Joint Air-to-Surface Standoff Missile) ve LRASM (Long Range Anti-Ship Missile), Lockheed Martin’in Füze ve Ateş Kontrol segmentinin önemli ürünleri arasında. Özellikle giderek önem kazanan anti-erişim/alan reddi (A2/AD) ortamlarında uzak mesafeli kesin vuruş sağlıyor.

Uzay Sistemleri — GPS, SBIRS ve Uydular

Space segmenti 12,5 milyar dolarlık geliriyle şirketin dördüncü ayağı. GPS III uydularının başlıca üreticisi olan Lockheed Martin, Space Based Infrared System (SBIRS) füze erken uyarı uydularını da üretiyor. Orion uzay aracı ve ticari uzay girişimleri de portföyde yer alıyor.

Sikorsky — Helikopter Gücü

Lockheed Martin, 2015 yılında 9 milyar dolara satın aldığı Sikorsky aracılığıyla dünyanın en büyük askeri helikopter portföyüne sahip. UH-60 Black Hawk, CH-53K King Stallion ve S-92 bu portföyün bel kemiği. Sikorsky helikopterleri 40’ı aşkın ülkede kullanılıyor.

En Önemli Projeler

F-35 programı şirketin geleceğini belirleyecek en kritik proje olmaya devam ediyor. Üretim hattı şu anda yılda yaklaşık 150 uçak kapasitesinde; 3.000’i aşkın F-35 teslim planı hâlâ devam ediyor. Ancak asıl dramatik büyüme PAC-3 ve füze sistemleri tarafında yaşanıyor: Rusya’nın Ukrayna’yı işgali ve küresel hava savunma talebindeki patlama, Lockheed Martin’in MFC segmentini şirketin en dinamik büyüme motoru hâline getirdi.

PAC-3/Aegis entegrasyonu ise tarihî öneme sahip. Kara tabanlı PAC-3 MSE’nin deniz platformlarına entegrasyonu, ABD’nin ve müttefiklerinin çok katmanlı hava savunma kapasitesini niteliksel olarak yeni bir düzeye taşıyacak.

Hangi Ülkeler Hangi Sistemleri Kullanıyor?

Ülke	Sistem	Durum
ABD	F-35A/B/C, F-22, C-130J, HIMARS, PAC-3, Aegis	Aktif, birincil kullanıcı
İngiltere	F-35B, C-130J	Aktif
Avustralya	F-35A, C-130J, Aegis	Aktif
Japonya	F-35A/B, PAC-3, Aegis	Aktif; en büyük yabancı F-35 alıcısı
Güney Kore	F-35A, C-130J, PAC-3	Aktif
İsrail	F-35I Adir	Aktif, muharebe kullanımı
İtalya	F-35A/B, C-130J, PAC-3	Aktif
Hollanda	F-35A	Aktif
Norveç	F-35A, Aegis	Aktif
Danimarka	F-35A	Aktif
Belçika	F-35A	Aktif; Avrupa genişlemesi
Polonya	F-35A, HIMARS, PAC-3	Aktif; NATO doğu kanadı
Finlandiya	F-35A	Teslimat süreci
Kanada	F-35A	Sözleşme imzalandı
Almanya	F-35A	Sözleşme; EF-Typhoon’un yanına
Singapur	F-35B, C-130	Aktif
Türkiye	C-130, P-3 Orion (tarihsel)	F-35’ten çıkarıldı (2019)

Son 10 Yılın Büyük Sözleşmeleri

Yıl	Proje	Değer	Müşteri
2015	Sikorsky satın alması	9,0 milyar $	Lockheed Martin (yatırım)
2019	F-35 Lot 12–14 üretim	22,7 milyar $	ABD ve ortaklar
2020	F-35 Lot 15–17 üretim	30,0 milyar $	ABD ve ortaklar
2021	GPS III uydu sistemi	7,2 milyar $	ABD Uzay Kuvvetleri
2022	PAC-3 MSE genişletilmiş üretim	3,8 milyar $	ABD Ordusu
2023	HIMARS çok yıllı sözleşme	4,5 milyar $	ABD Ordusu + ortaklar
2024	F-35 çok yıllı üretim (Lot 18–19)	17,0 milyar $	ABD ve 9 ortak
2025	PAC-3 MSE hızlandırılmış üretim	9,8 milyar $	ABD Ordusu
2026	PAC-3 / Aegis entegrasyon	Açıklanmadı	ABD Donanması
2026	PAC-3 MSE ikinci paket	4,7 milyar $	ABD Ordusu

Rakipleri Kimler?

Lockheed Martin’in başlıca rakipleri şunlar:

Boeing Defense — F/A-18, F-15EX, KC-46, Apache; özellikle Donanma ve Hava Kuvvetleri uçaklarında doğrudan rakip
RTX (Raytheon) — Patriot PAC-2 ve sistem entegrasyonu, Stinger, Javelin; PAC-3 ile çakışan Patriot ekosistemi
Northrop Grumman — B-21 Raider, F-35 gövde üretimi ortağı (aynı zamanda rakip), AARGM-ER
BAE Systems — Eurofighter Typhoon, elektronik harp; F-35 zincirinde ortak ama pazar çakışması var
Airbus Defence — A400M, Eurofighter; Avrupa pazarında örtüşme

Gelecek Programları

Lockheed Martin’in yakın geleceği birkaç kritik programa bağlı. NGAD (Next Generation Air Dominance) programı kapsamında F-22’nin ardılı olabilecek altıncı nesil muharip uçak yarışı devam ediyor; ancak USAF 2024-2025’te programı yeniden yapılandırdı ve rekabetçi süreç Boeing dahil diğer rakiplerle sürdürülüyor.

Hipersonik silahlar alanında Lockheed Martin, LRHW (Long Range Hypersonic Weapon) programında çalışıyor. SR-72 kod adlı Mach 6 hız kapasiteli keşif/saldırı uçağı konsepti ise şirketin en tartışmalı gelecek projesi; resmi program statüsü hâlâ belirsiz.

Uzay tarafında ise Orion kapsülü NASA’nın Artemis programının bel kemiği olmaya devam ediyor ve Ay misyonlarının temel taşıyıcısı olma yolunda ilerliyor.

Türkiye ile İlişkileri

Türkiye-Lockheed Martin ilişkisi, savunma tarihinin en tartışmalı siyasi kırılmalarından birine sahne oldu.

Türkiye, 2002 yılında F-35/JSF programına yedinci uluslararası ortak olarak katıldı ve Sistem Geliştirme ve Gösterim (SDD) aşamasına 175 milyon dolar katkı sağladı. On yılı aşkın süre boyunca Türk şirketleri F-35’in üretim zincirine entegre oldu. ROKETSAN, Türk Havacılık ve Uzay Sanayii (TUSAŞ), Alp Havacılık ve diğer firmalar; özellikle F135 motorundaki 188 kritik parça dahil olmak üzere 900’den fazla bileşen üretiyordu. Bu katkının değeri 1 milyar dolardan fazlaydı ve toplam F-35 üretiminin yaklaşık yüzde 6-7’sini oluşturuyordu.

Türkiye, programdan toplamda en az 100 F-35A satın almayı planlıyor ve bu amaçla 1,4 milyar dolar ödeme yapmıştı.

Tablo Temmuz 2019’da Türkiye’nin Rusya’dan S-400 sistemini teslim almasıyla altüst oldu. ABD, Türkiye’yi resmen F-35 programından çıkardı. Bu karar, hem Türkiye’nin 100 uçak satın alma planını hem de Türk sanayiinin 1 milyar dolarlık üretim sözleşmelerini sona erdirdi.

Çıkarılmanın ekonomik yansımaları yalnızca Türkiye’yi değil, ABD’li tedarikçileri de vurdu. Pratt & Whitney’nin askeri motorlar bölümü başkanı Matthew Bromberg, Nisan 2021’deki Kongre ifadesinde Türkiye’nin çıkarılmasının F135 motor birim fiyatını yüzde 3 artırdığını açıkladı. “F135 motorunun en kritik parçaları arasında” yer alan 188 Türk yapımı bileşenin yüzde 75’i Nisan 2021’e kadar yeni tedarikçilerle yeniden onaylandı.

Türkiye, S-400 sistemini elinden çıkarmadan F-35 programına dönme ihtimali olmadığını resmi ABD açıklamaları defalarca vurguladı. Konu, 2026 itibarıyla hâlâ çözümsüz.

Güçlü ve Zayıf Yönler

Güçlü Yönler

Dünya liderliği: 176 milyar dolarlık sipariş defteri ve 71 milyar dolarlık yıllık gelir, rakipsiz finansal güç
Ürün çeşitliliği: Hava, kara, deniz, uzay ve siber — dört ayrı segmentte küresel üstünlük
F-35 tekelciliği: Beşinci nesil çok görevli uçakta Batı dünyasında tek tedarikçi konumu
PAC-3 talebi: Artan hava savunma talebi MFC segmentini büyük bir büyüme motoruna dönüştürüyor
Uzun vadeli sözleşmeler: Çok yıllı üretim anlaşmaları gelir istikrarı sağlıyor

Zayıf Yönler

F-35 bağımlılığı: Toplam gelirin yüzde 26’sı tek bir programa dayalı; üretim aksaklığı ya da program iptali yıkıcı olabilir
Maliyet sorunları: F-35’in yaşam döngüsü bakım maliyetleri eleştirilerin odağında; yazılım güncellemeleri defalarca gecikti
Siyasi risk: ABD savunma bütçesi kesintileri, Kongre öncelikleri değiştiğinde ciddi gelir riskleri yaratıyor
Tedarik zinciri kırılganlıkları: Türkiye krizinde görüldüğü üzere uluslararası tedarikçi bağımlılığı sürpriz maliyet artışlarına yol açabiliyor
NGAD belirsizliği: Altıncı nesil muharip yarışındaki konumu henüz netleşmedi