ZSR Patlayıcı: Balıkesir’deki entegre fişek tesisi ve 148 ülkelik ihracat ağı

Türk savunma sanayiinde mühimmat, platform haberlerinin gölgesinde kalan ama tedarik
güvenliği açısından en kritik kalemlerden biri. ZSR Patlayıcı Sanayi A.Ş., Balıkesir’deki entegre
tesisinde küçük çaplı silah mühimmatından sivil patlayıcılara uzanan bir üretim hattı
işletiyor.

Tesis ve üretim yapısı

Şirketin üretimi Balıkesir’deki entegre tesiste toplanmış durumda. “Entegre” tanımı burada
teknik bir anlam taşıyor: fişek üretiminde kovan, kapsül, sevk barutu ve mermi çekirdeği ayrı ayrı
üretim süreçleri gerektiriyor. Bunların tek sahada toplanması, dışa bağımlılığın azaltılması
açısından mühimmat sanayiinde belirleyici bir eşik sayılıyor.

ZSR, Savunma ve Havacılık Sanayii İmalatçılar Derneği (SASAD) üyesi. Şirket, IDEF ve SAHA EXPO
gibi Türkiye’de düzenlenen büyük savunma sanayii fuarlarının katılımcı listelerinde yer alıyor.

Kalibre ailesi

Şirketin kamuya açık ürün kataloğunda öne çıkan NATO standardı kalibreler şunlar:

• 9×19 mm (tabanca ve hafif makineli tabanca)
• 5,56×45 mm (piyade tüfeği, NATO standardı)
• 7,62×39 mm
• 7,62×51 mm (NATO standardı)
• 12,7×99 mm (ağır makineli tüfek, NATO standardı)

Bu kalibrelerin sivil karşılıkları olan .223 Remington ve .308 Winchester da ürün yelpazesinde
bulunuyor. Askerî ve sivil kalibrelerin aynı hatta üretilebilmesi, tesis kullanım oranını
yükselten bir unsur: savunma siparişlerindeki dalgalanma sivil pazar talebiyle
dengelenebiliyor.

Mühimmat dışındaki ürünler

Şirketin ürün grupları fişekle sınırlı değil. Kataloğunda boxer tipi kapsül, ses mermisi ve
kauçuk mermi gibi ölümcül olmayan mühimmat, av ve spor fişekleri ile sivil patlayıcılar yer
alıyor.

Ses ve kauçuk mermi kalemleri özellikle kolluk kuvvetleri tedarikinde ayrı bir pazar oluşturuyor.
Sivil patlayıcılar ise madencilik ve altyapı sektörlerine yönelik; bu kalem, savunma dışı gelir
kaynağı olarak şirketin ciro tabanını genişletiyor.

YAF: av fişeğinde marka gücü

Şirket bünyesinde faaliyet gösteren YAF, Türkiye’nin en büyük av fişeği markası ve ülkenin av
mühimmatı üretiminde önde gelen ismi olarak tanımlanıyor. Bu, ZSR’nin yalnızca savunma tedarikçisi
değil, aynı zamanda güçlü bir tüketici markası yönettiğini gösteriyor.

Teşvik ve yatırım kaydı

ZSR’nin üretim tesisi 2022’de proje bazlı devlet teşviki listesine alındı. Resmî kayıtlarda bu
kapsamda öngörülen yatırım tutarı 768 milyon 168 bin 447 lira olarak yer alıyor. Proje bazlı teşvik
mekanizması, stratejik görülen ve ithalatı azaltacak yatırımlar için uygulanıyor; bir tesisin bu
listeye alınması, üretiminin kritik kabul edildiğine işaret ediyor.

İhracat ağı

Şirketin kurumsal tanıtımında ürünlerinin 148 ülkeye ihraç edildiği belirtiliyor. Bu genişlikte
bir dağıtım ağı, mühimmat sektöründe büyük ölçüde sivil ve sportif pazarların katkısıyla oluşuyor;
askerî mühimmat ihracatı ise ihracat izinleri nedeniyle daha dar bir ülke kümesiyle sınırlı
kalıyor.

Künye

Sık sorulan sorular

ZSR hangi kalibreleri üretiyor?

NATO standardı 9×19, 5,56×45, 7,62×39, 7,62×51 ve 12,7×99 milimetre kalibrelerin yanı sıra sivil
karşılıkları olan .223 Remington ve .308 Winchester ile av ve spor fişekleri.

YAF ile ZSR arasındaki ilişki nedir?

YAF, ZSR bünyesinde faaliyet gösteren av fişeği markası. Türkiye’nin en büyük av fişeği markası
olarak tanımlanıyor.

Tesis nerede?

Balıkesir’de. Üretim tek bir entegre sahada toplanmış durumda.

Şirket sivil patlayıcı da üretiyor mu?

Evet. Ürün kataloğunda sivil patlayıcılar ayrı bir grup olarak yer alıyor.

Kaynaklar: ZSR Patlayıcı kurumsal ürün kataloğu ve tanıtım sayfaları, SASAD üye kaydı, SAHA EXPO ve
IDEF katılımcı listeleri, proje bazlı teşvik kayıtları. Çalışan ve ihracat rakamları şirket
beyanına dayanır.