Eurofighter Typhoon’da Kritik Eşik: Türk Pilotların Uçuş Eğitimi 7 Eylül’de Başlıyor
Millî Savunma Bakanlığı (MSB), Türk Hava Kuvvetleri Komutanlığı için tedarik edilecek Eurofighter Typhoon savaş uçaklarında eğitim sürecinin yeni aşamasını duyurdu. MSB Sözcüsü Tuğamiral Zeki Aktürk, 3 Eylül 2026’da Baykar Teknoloji Özdemir Bayraktar Millî Teknoloji Merkezi’nde düzenlenen haftalık basın bilgilendirme toplantısında, terminoloji eğitimini tamamlayan Türk pilotların uçuş eğitimine 7 Eylül’de başlayacağını açıkladı.
Aktürk’ün aktardığına göre pilotlar İngiltere’de 8 aylık bir uçuş eğitiminin ardından 3 aylık eğitmen pilot eğitiminden geçecek; personel gönderimi kademeler hâlinde sürecek. Böylece Türkiye, 2025 sonunda imzalanan tarihi tedarik anlaşmasının fiilen sahaya yansıyan ilk somut adımını atmış oluyor.
Eurofighter Typhoon nedir?
Eurofighter Typhoon, BAE Systems (İngiltere), Airbus Defence and Space (Almanya/İspanya) ve Leonardo (İtalya) tarafından kurulan Eurofighter konsorsiyumunun ürettiği ikinci nesil delta kanat-canard konfigürasyonlu, çift motorlu, çok görevli bir 4,5. nesil muharip uçaktır. Uçak; hava üstünlüğü, hava-yer taarruz ve keşif görevlerini tek platformda birleştirecek şekilde tasarlanmıştır. Türkiye’ye teslim edilecek uçaklar, konsorsiyumun en güncel üretim standardı olan Tranche 4 (Tranche 4+) partisine ait olacak.
Neden önemli?
Bu gelişme, Türk Hava Kuvvetleri’nin envanter köprüsü açısından kritik önem taşıyor. F-35 programından çıkarılan ve millî muharip uçak KAAN’ın seri üretime geçişi henüz tamamlanmayan Türkiye için Eurofighter Typhoon filosu, mevcut F-16 filosunu takviye edecek ve NATO’nun batı kanadında caydırıcılık boşluğunu kapatacak bir ara çözüm olarak öne çıkıyor. Ayrıca program, Türkiye ile İngiltere arasındaki savunma sanayii iş birliğinin son yıllardaki en büyük ticari ve stratejik adımlarından birini oluşturuyor.
Kronoloji
Sürecin bugüne kadarki seyri şöyle:
- 27 Ekim 2025: Türkiye ile İngiltere hükümetleri arasında 20 adet yeni üretim Eurofighter Typhoon Tranche 4 uçağının tedarikine yönelik, yaklaşık 5,4 milyar sterlin (yıllık taksitler hâlinde ödenecek) tutarındaki ana sözleşme imzalandı.
- 24-27 Şubat 2026: Türk Hava Kuvvetleri heyeti, eğitim altyapısını yerinde incelemek üzere İngiltere’nin Lincolnshire bölgesindeki RAF Coningsby Üssü’nü ziyaret etti.
- 25 Mart 2026: İki ülke arasında pilot ve teknik personel eğitimini kapsayan ayrı bir eğitim ve destek anlaşması imzalandı.
- Ağustos 2026: İlk kafiledeki Türk pilotlar terminoloji (dil ve sistem tanıtım) eğitimini tamamladı.
- 3 Eylül 2026: MSB, uçuş eğitiminin başlangıç tarihini haftalık basın toplantısında kamuoyuyla paylaştı.
- 7 Eylül 2026: RAF Coningsby’de fiilî uçuş eğitimi başlıyor.
Teknik özellikler ve yol haritası
Kamuya açıklanan verilere göre Türkiye’ye teslim edilecek Tranche 4+ Eurofighter Typhoon’lar, Leonardo üretimi ECRS Mk 0 AESA (aktif elektronik taramalı dizi) radarıyla donatılacak. Çift EJ200 türbofan motoruyla güç alan uçak, yüksek manevra kabiliyeti ve BVR (görüş menzili ötesi) hava-hava muharebe kapasitesiyle biliniyor. Teslimat takvimi resmî açıklamalara göre 2030’da 6, 2031’de 8 ve 2032’de 6 uçak olmak üzere toplam 20 adet şeklinde planlanıyor; program kapsamında mühimmat ve destek paketleriyle birlikte toplam sözleşme büyüklüğünün 8 milyar sterline ulaştığı belirtiliyor.
Üretici ve program yapısı
Ana yüklenici BAE Systems, Tranche 4 uçaklarının gövde üretimi, nihai montajı ve silah entegrasyonu süreçlerini yürütüyor. Program, klasik SSB-yüklenici modelinden farklı olarak Türkiye ile İngiltere hükümetleri arasında doğrudan devletten devlete (G2G) çerçevede yürütülüyor; eğitim ve destek anlaşması da aynı hükümetler arası yapı içinde imzalandı. Süreç, 20 Temmuz 2026’dan bu yana görevde olan İngiltere Savunma Bakanı Wes Streeting’in takip ettiği dosyalar arasında yer alıyor; Streeting, 2 Eylül 2026’da Millî Savunma Bakanı Yaşar Güler ile telefonda görüşerek ikili savunma ilişkilerini ele almıştı.
Envanter ve kullanıcı
Uçaklar teslim edildiğinde Türk Hava Kuvvetleri Komutanlığı envanterine girecek ve mevcut F-16 filosuyla birlikte görev yapacak. Eğitim programı kapsamında yalnızca pilotlar değil, yaklaşık 100 bakım ve teknik personel de İngiltere’de eğitimden geçirilecek; bu sayı toplamda 110 civarında Türk personelin İngiltere’de yetiştirilmesi anlamına geliyor. Bu, Türkiye’nin batılı bir 4,5. nesil savaş uçağı platformunu envanterine kattığı ilk büyük ölçekli tedarik programı olma özelliği taşıyor. Fransız Rafale ile karşılaştırıldığında Türkiye’nin Typhoon’u tercih etmesinin arkasında NATO uyumluluğu ve mevcut Avrupa tedarik zincirleriyle bütünleşme kaygısı bulunuyordu.
Programın bir ihracat değil, tedarik/ithalat niteliği taşıdığını belirtmek gerekiyor; Türkiye bu kapsamda uçak satmıyor, satın alıyor. Buna karşın Eurofighter Typhoon’un maliyet kalemleri, dünyanın en pahalı savaş uçakları arasında sık tartışılan bir başlık ve Türkiye’nin ödeyeceği birim maliyet, kamuoyunda karşılaştırmalı olarak merak konusu olmaya devam ediyor.
Sırada ne var?
Eylül ayı içinde RAF Coningsby’de başlayacak uçuş eğitimiyle birlikte, Türk pilotların Mayıs 2027’ye kadar sürecek uçuş eğitim aşamasını tamamlaması, ardından yaklaşık üç ay sürecek eğitmen pilot eğitimine geçmesi bekleniyor. Bu kadro, 2030’dan itibaren Türkiye’ye teslim edilecek ilk Eurofighter Typhoon’ların operasyonel kullanımını üstlenecek çekirdek pilot grubunu oluşturacak.
