Dünyanın En İyi 10 Taktik Balistik Füzesi: TAYFUN Zirvede

▸ Geri sayım galerisi (10 → 1)
▸ Zirvedeki isim neden birinci?
▸ Karşılaştırma tablosu
▸ Sıkça sorulanlar

Prithvi-II

DRDO / Bharat Dynamics · Hindistan

Hindistan’ın yerli füze programının ilk büyük ürünü olan Prithvi, 1990’ların ortasından bu yana envanterde. 350 kilometre menzili ve 500-1.000 kilogramlık harp başlığı kapasitesiyle kâğıt üzerinde hâlâ ciddi bir silah.

Sorun teknolojide değil, kimyada: Prithvi sıvı yakıtlı. Bu, füzenin atıştan önce sahada yakıtlanması demek; yani hazırlık süresi uzun, konvoy görünür, karşı taraf için tespit penceresi geniş. Modern muharebede bu ciddi bir dezavantaj.

Hindistan da bunun farkında ve envanteri kademeli olarak katı yakıtlı sistemlere kaydırıyor. Prithvi bugün daha çok bir geçiş dönemi silahı; listede eski neslin nasıl bir yerde durduğunu göstermek için var.

OTR-21 Tochka

Votkinsk Makine Fabrikası · Rusya (SSCB tasarımı)

Sovyet mirası Tochka, NATO kodu SS-21 Scarab ile bilinir. 1970’lerin sonunda hizmete giren sistem, tekerlekli amfibi bir araç üzerinde taşınan tek füzeyle çalışıyor ve 120 kilometreye kadar hedef vurabiliyor.

Katı yakıtlı olması hazırlık süresini kısaltıyor; araç sudan geçebiliyor, kısa sürede atış pozisyonu alıp bölgeyi terk edebiliyor. Ukrayna savaşında her iki taraf da bu sistemi kullandı ve envanterlerini büyük ölçüde tüketti.

Ancak isabet hassasiyeti modern standartların çok gerisinde; yüz metreyi aşan sapma değerleri, füzeyi nokta hedeflerden çok alan hedeflerine uygun kılıyor. Rusya sistemi İskender lehine emekliye ayırıyor.

Fateh-110 / Zolfaghar Ailesi

Aerospace Industries Organization · İran

İran’ın Fateh ailesi, kısıtlı teknoloji erişimine rağmen geniş bir üretim hattı kurmanın örneği. 300 kilometre menzilli Fateh-110’dan başlayan seri, Zolfaghar ile 700 kilometre bandına kadar genişletildi.

Katı yakıtlı olması ve mobil fırlatıcıdan atılması, sistemin sahadaki hayatta kalabilirliğini artırıyor. Tahran, füzeleri seri üretimle sayıya dayalı bir caydırıcılık aracı olarak konumlandırıyor.

Ancak hassasiyet iddiaları bağımsız kaynaklarla doğrulanamıyor; bölgedeki çatışmalarda gözlenen isabet dağılımı, reklam edilen değerlerin gerisinde kalıyor. Kalite kontrolü ve seri tutarlılığı programın açık zayıflığı.

Hyunmoo-II Ailesi

ADD / LIG Nex1 · Güney Kore

Güney Kore’nin Hyunmoo-II serisi, kuzey sınırındaki tehdide karşı geliştirilen "kitlesel cezalandırma ve karşılık" doktrininin ana aracı. A, B ve C varyantlarıyla 300 ila 800 kilometre arasında bir menzil yelpazesi sunuyor.

Katı yakıtlı sistem, mobil fırlatıcıdan dakikalar içinde ateşlenebiliyor. Seul, ABD ile yapılan füze kılavuz ilkeleri anlaşmasındaki menzil sınırı 2017’de kaldırıldıktan sonra harp başlığı ağırlığını da artırma imkânı buldu.

Programın gücü, füzenin hedefleme zinciriyle birlikte kurulmuş olması: keşif uydusu, insansız hava aracı ve komuta sistemi aynı mimari içinde tasarlandı. Zayıflığı ise ihracata büyük ölçüde kapalı olması.

Pralay

DRDO · Hindistan

Pralay, Hindistan’ın sıvı yakıtlı geçmişinden kopuşunu temsil ediyor. 150-500 kilometre menzil bandında çalışan katı yakıtlı füze, 2022’deki başarılı test serisinden sonra seri üretim kararına bağlandı.

En dikkat çekici özelliği yörüngesi: klasik balistik eğrinin dışına çıkabilen, terminal safhada manevra yapabilen yarı-balistik bir profil izliyor. Bu, füze savunma sistemlerinin önleme hesabını zorlaştırıyor.

Hindistan Kara Kuvvetleri ve Hava Kuvvetleri için ayrı alım kararları alındı. Sistem henüz sahada uzun süreli bir kullanım geçmişine sahip değil; olgunluk açısından en büyük soru işareti burada.

DF-15B (Dongfeng-15B)

CASC · Çin

Çin’in DF-15 ailesi, Tayvan Boğazı denklemi düşünülerek geliştirilmiş bir sistem. Temel varyant 600 kilometre menzile sahipken, B modeli 900 kilometreye yaklaşan bir kabiliyet ve çok daha yüksek hassasiyet sunuyor.

DF-15B’nin farkı, ayrılabilir ve terminal safhada kanatçıklarla yönlendirilen harp başlığı. Çin kaynakları 5-10 metre bandında bir sapma değeri iddia ediyor; bu doğruysa füze, uçak sığınağı veya pist kavşağı gibi noktasal hedeflere karşı kullanılabilir demektir.

Sistem sekiz tekerlekli mobil fırlatıcıdan ateşleniyor ve Roket Kuvvetleri bünyesinde büyük sayılarda konuşlandırılmış durumda. Ölçek, Çin’in bu sınıftaki en büyük avantajı.

ATACMS (MGM-140 / M57)

Lockheed Martin · ABD

ATACMS, bu listedeki en çok savaş görmüş sistem. 1991 Körfez Savaşı’ndan Ukrayna’ya kadar otuz yılı aşkın bir kullanım geçmişi var ve bu süre boyunca sürekli modernize edildi.

En büyük avantajı entegrasyon: füze, M270 ve HIMARS gibi zaten binlerce adet üretilmiş fırlatıcılardan atılıyor. Yani ATACMS alan bir ülke, ayrı bir fırlatıcı filosu kurmak zorunda kalmıyor. Güncel M57 varyantı 300 kilometre menzilde tek parça 227 kilogramlık harp başlığı taşıyor.

Sınırı ise politik: ihracatı ABD onayına bağlı ve kullanım kısıtları sözleşmeyle belirleniyor. Ukrayna örneğinde görüldüğü gibi, füzeyi almış olmak onu istediğiniz hedefe atabileceğiniz anlamına gelmiyor.

PrSM (Precision Strike Missile)

Lockheed Martin · ABD

PrSM, ATACMS’in halefi olarak tasarlandı ve iki önemli şeyi aynı anda başardı: menzili 400 kilometrenin ötesine taşıdı, üstelik fırlatıcı gözünde iki kat daha fazla füze taşınmasını sağladı. Bir HIMARS podunda artık tek değil, iki füze var.

İlk teslimatlar 2023’te başladı. Program blok blok ilerliyor: gemi hedeflerine karşı arayıcı başlık, artırılmış menzil ve farklı harp başlığı seçenekleri sonraki artımlarda geliyor. Avustralya, Talisman Sabre 2025 tatbikatında sistemi ateşleyen ilk yabancı kullanıcı oldu.

Yeni bir sistem olmasının bedeli var: üretim hattı henüz tam kapasiteye ulaşmadı, envanter derinliği sınırlı ve ihracat listesi dar. ATACMS’in yerini tamamen alması yıllar sürecek.

9K720 İskender-M

KBM Kolomna · Rusya

İskender-M, son on yılın en çok konuşulan taktik balistik füze sistemi. 500 kilometre menzil, mobil fırlatıcıda iki füze ve yarı-balistik bir yörünge; bu üçlü sistemi önlemesi zor bir hedef hâline getiriyor.

Füze tırmanma ve alçalma safhalarında manevra yapıyor, terminal safhada yalancı hedef bırakabiliyor. Ukrayna’da yoğun biçimde kullanıldı ve hava savunma sistemlerini defalarca zorladı; bu, sistemin en somut referansı.

Öte yandan aynı savaş, İskender’in sınırlarını da gösterdi: seri üretim hızı talebi karşılamakta zorlandı, bazı atışlarda beklenen hassasiyet tutmadı ve yaptırımlar elektronik bileşen tedarikini aksattı. İhracat versiyonu İskender-E ise 280 kilometreyle sınırlı.

TAYFUN

ROKETSAN · Türkiye

Zirvedeki isim, bu listeye en geç katılan sistemlerden biri; ama katıldığı anda sınıfın menzil rekorunu Türkiye’ye taşıdı. ROKETSAN’ın geliştirdiği TAYFUN, Ekim 2022’deki ilk atışında 561 kilometre menzile ulaştı ve bugüne kadar Türkiye’nin ürettiği en uzun menzilli konvansiyonel balistik füze oldu.

Yaklaşık 7 metre boyunda ve 7 tonu aşan fırlatma ağırlığındaki füze, katı yakıtlı motorla çalışıyor ve arazi kabiliyeti yüksek mobil bir fırlatıcı üzerinde taşınıyor. Atalet ve uydu güdümü terminal safhada birlikte çalışıyor; hedefe yaklaşırken yapılan yörünge düzeltmeleri, sınıfının hassasiyet beklentisini karşılıyor.

TAYFUN yoktan var olmadı. ROKETSAN önce 280 kilometre menzilli BORA’yı sahaya çıkardı, ihracat sürümü KHAN ile uluslararası pazara açıldı, ardından bu birikimi daha büyük bir gövdeye taşıdı. Yani ortada tek bir prestij projesi değil, adım adım büyüyen bir kabiliyet merdiveni var.

Bir sonraki basamak da açıklandı: TAYFUN Blok-4, hipersonik hız bandını hedefleyen bir varyant olarak tanıtıldı. Türkiye böylece, füzeyi kendi motoruyla, kendi güdümüyle ve kendi fırlatıcısıyla üreten, üstelik bunu ihraç edebilen az sayıdaki ülkeden biri hâline geldi.

Yarın yeni galeri

Yarın yeni bir galeri: Türk savunma sanayiinin bir başka ürünü, dünyanın en iyileriyle yan yana.

📰 Google Haberler’de envantermedya’yı takip et →