ULAQ nedir? Türkiye’nin ilk silahlı insansız deniz aracı
ULAQ, Ares Tersanesi ile Meteksan Savunma’nın birlikte geliştirdiği, Türkiye’nin ilk silahlı insansız deniz aracı (İDA) ailesidir. İlk prototip Şubat 2021’de denize indi, Mayıs 2021’de Roketsan yapımı Cirit füzesiyle hedef vuruşu gerçekleştirdi. Kasım 2024’te Katar ile imzalanan sözleşme, Türkiye’nin ilk insansız deniz aracı ihracatı olarak kayda geçti.
ULAQ nasıl ortaya çıktı?
Proje, iki şirketin öz kaynaklarıyla başlattığı bir girişim olarak Ekim 2020’de duyuruldu. 11 metre boyundaki kompozit gövdeli prototip, Şubat 2021’de Antalya’da denize indirildi ve aynı ay seyir testlerine başladı. Şirketlerin açıklamasına göre araç 400 kilometre menzile, 65 kilometre/saat (35 knot) azami sürate ve yaklaşık 2 ton faydalı yük kapasitesine sahiptir. Görev sistemleri arasında gündüz/gece elektro-optik sistem, milli kriptolu haberleşme altyapısı ve karıştırmaya dayanıklı GNSS altyapısı sayılıyor.
Mayıs 2021’de TEKNOFEST kapsamındaki Denizkurdu tatbikatında araç, dört hücreli Cirit lançerinden yaptığı atışla hedefi vurdu. Şirketler bu denemeyi, lazer güdümlü füze entegre edilmiş bir insansız deniz aracının dünyadaki ilk başarılı atışı olarak duyurdu; bu sınıflandırma üretici iddiasıdır. Araçta Cirit’e ek olarak iki hücreli L-UMTAS konfigürasyonu da yer alıyor.
Aile hangi varyantlardan oluşuyor?
ULAQ zamanla tek platformdan bir ürün ailesine dönüştü. Nisan 2021’de denizaltı savunma harbi (DSH/ASW) varyantı tanıtıldı; Şubat 2022’de 12,7 milimetrelik uzaktan komutalı silah istasyonu taşıyan liman ve tesis güvenliği sürümü atış testlerini tamamladı. Ağustos 2023’te ise kamikaze görev profiline sahip ULAQ KAMA duyuruldu. Katar sözleşmesi kapsamında üretilecek sürüm, ULAQ 11 PSV liman güvenlik aracı olarak açıklandı.
| Varyant | Duyuru | Görev profili | Ana silah/donanım |
|---|---|---|---|
| ULAQ AUSV (prototip) | Şubat 2021 | Keşif-gözetleme, suüstü harbi | 4× Cirit + 2× L-UMTAS |
| ULAQ DSH | Nisan 2021 | Denizaltı savunma harbi | Konsept; torpido konfigürasyonu açıklandı |
| RCWS sürümü | Şubat 2022 | Liman, üs ve tesis koruması | 12,7 mm uzaktan komutalı silah istasyonu |
| ULAQ KAMA | Ağustos 2023 | Kamikaze/karşı tedbir | Resmî olarak ayrıntı açıklanmadı |
| ULAQ 11 PSV | Kasım 2024 | Katar Sahil Güvenliği; keşif ve tesis koruması | 12,7 mm RCWS, radar, kriptolu haberleşme |
Katar ihracatı ne anlama geliyor?
Kasım 2024’te Milipol Qatar fuarında Katar İçişleri Bakanlığı ile imzalanan sözleşme, Naval News’e göre Türk savunma sanayiinin ilk insansız deniz aracı ihracatıdır. Araçlar Katar Sahil Güvenlik Komutanlığı’nda keşif-gözetleme ve kritik tesis koruma görevlerinde kullanılacak. Sözleşmedeki adet ve tutar resmî olarak açıklanmadı. Ocak 2026’da Katar’ın ULAQ’ı DIMDEX fuarında sergilendi. Bu satış, tersanenin ihracat dosyasındaki Katar hattını bot teslimatlarının ötesine taşıdı.
İş bölümü: Ares ve Meteksan
Projede Ares Tersanesi platform tasarımı ve kompozit üretiminden, Meteksan Savunma ise haberleşme, veri linki ve otonomi dahil görev sistemlerinden sorumludur. Platform, tersanenin seri üretim tecrübesiyle HARPOON serisinden tanıdık yüksek süratli kompozit gövde yaklaşımını insansız mimariye taşıyor. Araç; mobil yer kontrol istasyonlarından, karargahlardan veya gemilerden komuta edilebiliyor.
Sık sorulan sorular
ULAQ tamamen otonom mu?
Şirketler aracın hem uzaktan komutalı hem de önceden tanımlı görevleri otonom yürütebilen bir mimariye sahip olduğunu açıklıyor. Silah kullanım kararının insan onayına bağlı olduğu belirtiliyor.
ULAQ’ın menzili ve sürati ne kadar?
Üretici verilerine göre 400 kilometre menzil ve 65 km/sa (35 knot) azami sürat. Bağımsız test verisi yayımlanmadı.
Türk Deniz Kuvvetleri ULAQ kullanıyor mu?
Araç Denizkurdu 2021 tatbikatında görev aldı. Türk Deniz Kuvvetleri’ne seri teslimat yapılıp yapılmadığı resmî olarak açıklanmadı.
İlk ihracat müşterisi kim?
Katar. Kasım 2024’te Milipol Qatar’da imzalanan sözleşme, Türkiye’nin ilk insansız deniz aracı ihracatıdır; adet ve tutar açıklanmadı.
ULAQ hangi füzeleri kullanıyor?
Prototipte Roketsan yapımı 4 hücreli Cirit ve 2 hücreli L-UMTAS bulunuyor. Liman güvenliği sürümünde 12,7 mm uzaktan komutalı silah istasyonu yer alıyor.
Kaynaklar ve doğrulama notu
Teknik değerler üretici açıklamalarından, ihracat bilgisi bağımsız savunma basınından aktarıldı. Erişim tarihi: 13 Ağustos 2026.
- https://ares.global/media-center/news/turkeys-first-indigenous-armed-unmanned-surface-vehicle-ulaq-ausv-launched
- https://ares.global/media-center/news/worlds-first-laser-guided-missile-system-integrated-armed-unmanned-surface-vehicle-ulaq-successfully-hit-the-target
- https://ares.global/media-center/news/turkish-partners-unveil-ulaq-asw-variant
- https://ares.global/media-center/news/turkeys-armed-unmanned-surface-vehicle-ulaq-completed-firing-tests-with-its-new-weapon-system
- https://ares.global/media-center/news/a-new-member-has-joined-turkiyes-unmanned-surface-vessel-ulaq-family-ulaq-kama
- https://www.navalnews.com/naval-news/2024/10/qatar-becomes-first-export-customer-of-turkish-ulaq-armed-usv/
- https://www.overtdefense.com/2024/11/07/qatar-became-the-first-export-customer-of-turkeys-ulaq-armed-unmanned-surface-vessel/
- https://www.navalnews.com/event-news/dimdex-2026/2026/01/qatars-new-ulaq-usv-breaks-cover-at-dimdex-2026
- https://www.unmannedsystemstechnology.com/2024/11/armed-usv-receives-first-naval-contract/
