Türkiye, Katar, Pakistan ve Endonezya Doha’da Savunma Sanayii Mutabakatı İmzalayacak
Türkiye, Katar, Pakistan ve Endonezya savunma sanayiinde iş birliğini derinleştirecek bir mutabakat zaptını Katar’ın başkenti Doha’da imzalamaya hazırlanıyor. Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı’nın (SSB) açıklamasına göre zapt, dört ülke arasında hâlihazırda süren projelerin üzerine kurulacak ve tedarik zincirlerini birbirine bağlayan, ortak üretimi öne çıkaran bir sonraki aşamanın kapısını aralayacak.
Dört ülkenin aynı masaya oturması tesadüf değil. Katar’da Türk zırhlı araçları ve SİHA’ları envanterde; Pakistan donanması Türk tasarımı korvetlerle denize açılıyor; Endonezya ise Türkiye ile birlikte tasarladığı tankı kendi fabrikasında üretiyor. Doha’daki imza, ikili hatlar üzerinden yürüyen bu ilişkileri ilk kez çok taraflı bir çerçevede bir araya getirecek.
“Platform satışından ortak üretime”
SSB, dost ve müttefik ülkelerle yürüttüğü iş birliklerinde yalnızca hazır sistem satmayı değil, birlikte çalışabilirliği, ortak üretimi ve teknoloji transferini esas aldığını vurguluyor. Açıklamada süreç üç basamakta tarif ediliyor: önce karşılıklı güven ve altyapı, ardından tedarik zincirlerinin bütünleşmesi, en sonda da ortak üretim kabiliyetinin güçlenmesi. Doha’daki zapt, bu yaklaşımın çok taraflı ilk somut örneklerinden biri olarak sunuluyor.
SSB, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın öncülüğünde yürütülen savunma diplomasisinin Türk dış politikasını destekleyen bir unsura dönüştüğünü belirtiyor. Kurumun açıklamasına göre Prof. Dr. Haluk Görgün’ün başkanlığa gelmesinin ardından seri üretim ve ihracat odaklı çalışmalar hız kazandı.
Katar: TB2’lerden Katar’da üretilen SARP’lara
Katar Silahlı Kuvvetleri bugün Bayraktar TB2 SİHA’ları, Türk yapımı zırhlı araçları ve hücumbotları kullanıyor. İş birliğinin sanayi tarafında ise Katar Savunma Bakanlığı’na bağlı Barzan Holding öne çıkıyor: Barzan, geçmiş yıllarda ASELSAN, STM ve MKE gibi Türk şirketleriyle çeşitli anlaşmalar imzaladı.
Bu ortaklığın en görünür ürünü, ASELSAN ile Barzan Holding’in Katar’da kurduğu BARQ şirketi. SSB’nin verdiği bilgiye göre SARP uzaktan komutalı silah sistemleri ile elektro-optik cihazların montajı, üretimi ve kalibrasyonu artık Katar’da yapılıyor. SSB, Katar’da hayata geçirilen bu projelerin üçüncü ülkelere de çözüm olarak sunulabildiğinin altını çiziyor. İki ülke arasındaki ilişkinin arka planını Katar–Türkiye savunma sanayii ilişkileri dosyamızda, Katar’ın tercihlerini ise Katar neden Türk savunma sistemlerini tercih ediyor? başlıklı yazımızda ele almıştık.
Pakistan: İki gemi İstanbul’da, iki gemi Karaçi’de
Pakistan ayağının merkezinde ASFAT’ın ana yükleniciliğinde yürütülen PN MİLGEM (Babur sınıfı) korvet projesi var. Dört gemilik projede ilk iki korvet İstanbul’da, diğer ikisi ise Karaçi Tersanesi’nde inşa edildi.
Proje yalnızca gemi teslimiyle sınırlı kalmadı. SSB’ye göre Karaçi Tersanesi’nin üretim altyapısı bu süreçte modernize edildi; gemi inşası ve donatım mühendisliğindeki bilgi birikimi Pakistanlı mühendis ve teknisyenlere aktarıldı. Türk savaş gemisi ihracatının genel tablosu için Türkiye hangi ülkeye hangi savaş gemisini sattı? yazımıza bakabilirsiniz.
Endonezya: Birlikte tasarlanan tank, Endonezya’da üretiliyor
Endonezya ile en dikkat çeken başlık KAPLAN MT orta sınıf tankı. Proje, SSB ile Endonezya Savunma Bakanlığı arasında imzalanan devletler arası anlaşmayla başladı. Tank, Türk FNSS ile Endonezyalı PT Pindad’ın ortak tasarımı.
FNSS prototipleri ve ilk seri üretim tanklarını üretip Endonezyalı kullanıcıya teslim etti. Şirketin daha önce başka ülkelerde de uyguladığı teknoloji transferi modeliyle üretim bayrağı şimdi PT Pindad’a geçti: KAPLAN MT tankları artık Endonezya’da üretiliyor.
Rakamlarla Türk savunma ihracatı
SSB, Doha’daki imzayı ihracattaki yükselişle birlikte duyurdu. Savunma ve Havacılık Sanayi İhracatçıları Birliği (SSI) verilerine göre sektör, 2012’den 2026’nın ilk dokuz ayının sonuna kadar yaklaşık 54 milyar dolarlık ihracat yaptı. Bu toplamın yarıdan fazlası, 30 milyar doları aşan kısmı, yalnızca son dört yılda, 2023–2026 döneminde gerçekleşti.
| Gösterge | Değer |
|---|---|
| 2012–2026 toplam ihracat (2026’nın ilk 9 ayı dâhil) | Yaklaşık 54 milyar dolar |
| 2023–2026 dönemi ihracat | 30 milyar doları aşkın (toplamın %55’inden fazlası) |
| 2025 yılı ihracatı | 10 milyar doların üzerinde (bir önceki yıla göre %48 artış) |
| Son 12 aylık ihracat | İlk kez 11 milyar doları aştı |
| SIPRI sıralaması | Son beş yılda %122 artışla dünyanın 11. büyük silah tedarikçisi |
| NATO müttefiklerine giden pay | Savunma ve havacılık ihracatının %56’sı |
2025’te savunma ve havacılık ihracatı bir önceki yıla göre yüzde 48 artarak ilk kez 10 milyar doları geçti; son 12 aylık ihracat da 11 milyar dolar eşiğini aştı. SSB’nin aktardığı Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü (SIPRI) verilerine göre Türkiye, son beş yılda silah ihracatını yüzde 122 artırarak dünyanın 11’inci büyük tedarikçisi oldu. İhracatın yüzde 56’sı NATO müttefiklerine gidiyor.
Doha’dan sonra ne bekleniyor?
Mutabakat zaptı bağlayıcı bir sözleşme değil, iş birliğinin çerçevesini çizen bir belge. Dört ülkenin hangi projelerde ortak üretime gideceği, hangi alt sistemlerde tedarik zincirini paylaşacağı ve takvimin nasıl işleyeceği zaptın ardından atılacak adımlarla netleşecek. Mevcut tablo ise yönü gösteriyor: Katar’da üretim, Pakistan’da tersane altyapısı, Endonezya’da tank hattı. Doha’daki imza bu üç hattı aynı çatı altında toplamayı hedefliyor.
Kaynaklar
- Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı (SSB) basın açıklaması, Ekim 2026 — ssb.gov.tr
- Savunma ve Havacılık Sanayi İhracatçıları Birliği (SSI) ihracat verileri — ssi.org.tr
- SIPRI Arms Transfers Database — sipri.org
