Türkiye ve Azerbaycan Askerî Güç Karşılaştırması (2026): Ordular, Uçaklar, Tanklar ve SİHA’lar
Türkiye ile Azerbaycan’ın askerî kapasitesi ölçek olarak çok farklı: Türkiye 86 milyon nüfus, NATO tahminine göre yaklaşık 494 bin aktif asker ve SIPRI’ye göre 30 milyar dolarlık askerî harcamayla bölgenin en büyük ordularından birine sahip. Azerbaycan ise 10,3 milyon nüfus ve IISS’e göre yaklaşık 68 bin aktif askerle çok daha küçük, ancak GSYH’sinin %6,5’ini savunmaya ayıran yoğun bir modernizasyon sürecinde. İki ülke rakip değil; 2021 Şuşa Beyannamesi’yle müttefiklik ilişkisini resmîleştirmiş durumda.
Bu karşılaştırma neyi ölçüyor, neyi ölçmüyor?
Bu dosya, iki ülkenin kamuya açık askerî envanterini, bütçesini, savunma sanayii kapasitesini ve aralarındaki iş birliğini aynı tabloda göstermek için hazırlandı. Bir savaş senaryosu kurmuyor, hangi ordunun “daha güçlü” olduğuna dair bir puan da vermiyor. Türkiye ve Azerbaycan, 2010’daki Stratejik Ortaklık ve Karşılıklı Yardım Anlaşması ile 2021’deki Şuşa Beyannamesi’nin taraflarıdır; dolayısıyla tablo bir rekabetten çok, aynı ittifakın iki farklı ölçekteki ordusunu anlatıyor.
Kaynak tercihi şöyle: resmî rakam varsa (TÜİK, NATO, SIPRI, iki ülkenin bütçe belgeleri, SSB, Azerbaycan Cumhurbaşkanlığı) önce o kullanıldı. Envanter adetlerinde dünyanın referans kabul ettiği IISS Military Balance 2026 esas alındı; ancak bu yayın ücretli olduğu için bazı değerler basın özetleri üzerinden aktarıldı ve tabloda öyle işaretlendi. Global Firepower yalnızca yardımcı kaynak olarak kullanıldı, çünkü bazı kalemlerde IISS’ten belirgin biçimde farklı ve yöntemini ayrıntılı açıklamayan rakamlar veriyor.
Okurken akılda tutulması gereken bir başka nokta da şu: envanterdeki araç sayısı, aynı anda kullanıma hazır araç sayısı değildir. Sipariş edilmiş ama teslim edilmemiş sistemler mevcut envantere eklenmedi; fuarda sergilenen bir ürün de otomatik olarak orduda hizmette sayılmadı. Kesin adet bilinmeyen yerlerde rakam uydurmak yerine “açıklanmadı” yazıldı.
Temel göstergeler: nüfus, bütçe ve personel
Ölçek farkı ilk satırdan başlıyor. TÜİK’e göre Türkiye’nin nüfusu 2025 sonunda 86.092.168’e ulaştı; Azerbaycan Devlet İstatistik Komitesi ise 1 Ocak 2026 itibarıyla 10.262.351 kişi açıkladı. Yani Türkiye’nin nüfusu Azerbaycan’ın yaklaşık 8,4 katı. Bu fark, asker sayısından savunma bütçesine kadar hemen her kalemde kendini gösteriyor.
Bütçe tarafında doğrudan karşılaştırma yapmak için en tutarlı kaynak SIPRI. Kurumun Nisan 2026’da yayımladığı verilere göre Türkiye 2025’te askerî harcamaya 30,0 milyar dolar ayırdı; bu, dünyada 18. sıraya ve GSYH’nin %1,9’una karşılık geliyor. NATO’nun Haziran 2025 tahmini ise aynı yıl için 32,6 milyar dolar ve %2,33 veriyor; farkın kaynağı iki kurumun tanımları ve NATO rakamının erken tahmin olması. Azerbaycan’da tablo farklı: SIPRI, ülkenin askerî harcamasının GSYH’ye oranını %6,5 olarak hesaplıyor; bu oran dünyanın en yüksek altıncı savunma yükü. Azerbaycan’ın 2026 devlet bütçesinde savunma ve ulusal güvenlik kalemleri toplam 8,72 milyar manat, yani yaklaşık 5,1 milyar dolar; ancak bu rakam sınır hizmeti ve ulusal güvenlik kurumlarını da kapsadığı için SIPRI tanımıyla bire bir aynı değil.
Personelde ise kaynak farkı özellikle Azerbaycan için belirleyici. IISS Military Balance 2026, Azerbaycan Silahlı Kuvvetleri’nin aktif mevcudunu yaklaşık 68.200 olarak veriyor (kara ≈57 bin, hava ve hava savunma ≈8.650, deniz ≈1.750). İnternette sıkça görülen “125–128 bin” rakamı ise Global Firepower’a ait ve sınır hizmeti gibi diğer üniformalı unsurları da kapsayan daha geniş bir yöntemle hesaplanıyor. Türkiye için NATO 2025 tahmini 494.500, IISS ise yaklaşık 481 bin aktif asker veriyor; Jandarma ve Sahil Güvenlik gibi paramiliter unsurlar bu rakamların dışında ayrıca sayılıyor.
Kara kuvvetleri
Kara kuvvetlerinde Türkiye, NATO’nun en büyük kara ordularından birini işletiyor. IISS kaynaklı özetlere göre Türkiye’nin ana muharebe tankı envanteri 2.200–2.300 bandında; Leopard 2A4, Leopard 1 ve M60 türevleri bu filonun omurgasını oluşturuyor. Yerli ALTAY tankında ise seri üretim aşamasına geçildi: SSB’nin 2025 faaliyet raporuna göre ilk iki ALTAY 2025’te Türk Silahlı Kuvvetleri’ne teslim edildi. Zırhlı araç tarafında FNSS’nin ACV-15 filosu modernizasyon sürecinde; BMC’nin KİRPİ ve VURAN MRAP’ları ile FNSS’nin KAPLAN ve PARS aileleri envanterde, ancak tip bazında güncel toplam adet resmî olarak açıklanmıyor.
Azerbaycan’ın kara gücü, IISS 2026’ya göre yaklaşık 547 ana muharebe tankı, 333 zırhlı muharebe aracı, 506 zırhlı personel taşıyıcı ve tüm türleriyle 1.345 civarında topçu sisteminden oluşuyor. Tank filosunun ana unsurları Rusya’dan alınan T-90S’ler ve T-72 türevleri. 8 Kasım 2025’teki Zafer Geçidi’nde sergilenen teçhizat listesi, envanterin çok kaynaklı yapısını açıkça gösteriyor: Rus 2S19 Msta-S ve 2S7 Pion obüslerinin yanında Çek DANA ve DITA, Sırp NORA obüsleri de geçit töreninde yer aldı.
Roket topçusu iki ülke arasındaki somut iş birliğinin de görüldüğü alan. Azerbaycan, ROKETSAN’ın T-300 KASIRGA sistemlerini 2016’da teslim almıştı; 2025 geçidinde TRG-300 ve TRLG-230 de sergilendi. Türkiye tarafında T-122 SAKARYA, T-300 KASIRGA ve TRG-230’un yanında TAYFUN kısa menzilli balistik füzesinin Blok-2 sürümü 2026’da envantere kabul edildi; her iki ülke de bu sistemlerin adetlerini açıklamıyor.
| Kara unsuru | Türkiye | Azerbaycan |
|---|---|---|
| Ana muharebe tankı | Leopard 2A4/2A4T1, Leopard 1, M60T/M60A3, M48 türevleri; ALTAY’ın ilk 2’si 2025’te teslim | T-90S, T-72 türevleri (T-72M1 geçitte) |
| Zırhlı araç | ACV-15 (modernizasyonda), KİRPİ/VURAN MRAP, KAPLAN, PARS | BMP-3, BTR-82A, PDM-3, SandCat, Cobra (resmî adet yok) |
| Kundağı motorlu topçu | T-155 FIRTINA | 2S19 Msta-S, 2S3, 2S7 Pion, DANA, NORA, DITA |
| ÇNRA ve füze | T-122 SAKARYA, T-300 KASIRGA, TRG-230, TAYFUN Blok-2 (envantere kabul 2026) | BM-30 Smerch, TOS-1A, Polonez, PULS, LORA, TRG-300 ve TRLG-230 (Türk yapımı) |
Hava kuvvetleri
Hava gücündeki ölçek farkı kara kuvvetlerindekinden de belirgin. FlightGlobal’ın 2026 World Air Forces rehberine göre Türk Hava Kuvvetleri 238 F-16 işletiyor; bunların 153’ü muharip, 85’i eğitim rolünde kayıtlı. F-4E 2020’ler de hâlâ hizmette. 2022’de onuncusu teslim edilen A400M’lerle Türkiye, bu uçağın filosunu tamamlayan ilk ülke oldu. Envanter dışında kalan ama yolda olan projeler de var: Ekim 2025’te İngiltere’den sipariş edilen 20 yeni Eurofighter’ın 2030–2032 arasında teslim edilmesi planlanıyor; Katar ve Umman’dan alınacak toplam 24 ikinci el uçağın teslimatı ise kamuya açık kaynaklarda henüz teyit edilmedi. Milli muharip uçak KAAN prototip test aşamasında, HÜRJET seri üretimde; ikisi de henüz envanterde değil.
Azerbaycan Hava Kuvvetleri’nin geleneksel omurgası MiG-29 ve Su-25 uçaklarından oluşuyor. Asıl dönüşüm Pakistan’dan geliyor: 2024’te 16 uçakla başlayan JF-17C Blok III anlaşması Haziran 2025’te 40 uçağa ve yaklaşık 4,6 milyar dolara çıktı. Janes’e göre bu uçakların beşi Kasım 2025 geçidinde resmî olarak sergilendi; kaç uçağın teslim edildiği ise resmî olarak açıklanmadı. Eylül 2026’da ADEX fuarında imzalanan sözleşmeyle 14 HÜRKUŞ-II eğitim uçağı da Azerbaycan’ın sipariş listesine girdi; bu, HÜRKUŞ-II’nin ilk ihracatı.
| Hava unsuru | Türkiye | Azerbaycan |
|---|---|---|
| Muharip uçak (envanter) | 238 F-16 (FlightGlobal 2026); F-4E 2020 | MiG-29, Su-25; JF-17C Blok III (5’i resmî geçitte) |
| Sipariş / teslimat bekleyen | 20 yeni Eurofighter (2030–2032) + 24 ikinci el (teslimat teyit edilemedi) | Toplam 40 JF-17C sözleşmesi; 14 HÜRKUŞ-II |
| Geliştirme aşamasında | KAAN (prototip testleri), HÜRJET (seri üretim, HvKK teslimatı açıklanmadı) | — |
| Nakliye | 10 A400M, C-130, C-160, CN-235 | Il-76, C-27J |
| Erken ihbar / yakıt ikmal | 4 E-7T, 7 KC-135R (açık kaynak) | Yok / açıklanmadı |
Helikopter tarafında Türkiye’nin T129 ATAK ve AH-1W taarruz helikopterleri, Azerbaycan’ın ise Mi-24/Mi-35M ve Mi-17 filosu bulunuyor. Her iki ülke için de güncel helikopter adetleri resmî olarak açıklanmıyor; ikincil kaynaklardaki rakamlar birbirini tutmadığı için tabloya alınmadı.
İHA ve SİHA envanteri
İnsansız hava araçları, iki ülke arasındaki savunma sanayii iş birliğinin en görünür olduğu alan. Türkiye’de Bayraktar TB2, AKINCI, TUSAŞ ANKA ve AKSUNGUR envanterde; Bayraktar TB3 ise TCG Anadolu’dan operasyon yapıyor ve Şubat 2026’da NATO’nun Steadfast Dart tatbikatında gemiden canlı atış gerçekleştirdi. Türk SİHA’larının mühimmat tarafı için TB2 ve AKINCI mühimmatları dosyalarımıza bakabilirsiniz.
Azerbaycan’da tablo daha karışık bir tedarik geçmişini yansıtıyor. Cumhurbaşkanı Aliyev, Ekim 2020’de TB2’lerin Türkiye’den alındığını açıkladı; AKINCI ise 9 Şubat 2024’te resmî törenle hizmete girdi. 2025 Zafer Geçidi’nde bu iki Türk platformunun yanında İsrail yapımı Hermes 450, Orbiter ailesi, Aerostar, Harop, SkyStriker ve Hero-120 de sergilendi. Burada üretici ülke ile kullanıcı ülkeyi ayırmak önemli: TB2 ve AKINCI Türkiye’de üretilip Azerbaycan’a ihraç edilen platformlar; Orbiter ise İsrail lisansıyla Azerbaycan’da da monte ediliyor.
| Platform | Üretici ülke | Türkiye | Azerbaycan |
|---|---|---|---|
| Bayraktar TB2 | Türkiye | ENVANTERDE | ENVANTERDE (2020) |
| Bayraktar AKINCI | Türkiye | ENVANTERDE | ENVANTERDE (Şubat 2024) |
| TUSAŞ ANKA / AKSUNGUR | Türkiye | ENVANTERDE | KAYIT YOK |
| Bayraktar TB3 | Türkiye | DENİZ KUVVETLERİ | KAYIT YOK |
| Hermes 450, Orbiter, Aerostar | İsrail | — | GEÇİTTE SERGİLENDİ |
| Harop, SkyStriker, Hero-120 | İsrail | — | GEÇİTTE SERGİLENDİ |
| MIZRAK (dolanan mühimmat) | Türkiye | ÜRETİCİ ÜLKE | SÖZLEŞME (ADEX 2026) |
Her iki ülke de İHA filolarının adetlerini açıklamıyor. Bu yüzden “Azerbaycan’ın şu kadar TB2’si var” türünden rakamlar resmî kaynağa dayanmıyor. Ekim 2025’ten itibaren Baykar’ın Sumgayıt’taki Azerbaycan şirketinde İHA üretiminin başladığı açıklandı; hangi modellerin üretildiği ise kamuoyuyla paylaşılmadı.
Hava savunma
Türkiye’nin hava savunması son iki yılda köklü bir dönüşüm geçirdi. ASELSAN ve ROKETSAN’ın geliştirdiği sistemler “Çelik Kubbe” adı altında katmanlı bir yapıda birleştiriliyor; SSB’nin 2025 faaliyet raporuna göre bu kapsamda HİSAR-A+, HİSAR-O+, SİPER, KORKUT, GÜRZ ve SUNGUR’dan oluşan 47 araçlık ilk parti Ağustos 2025’te teslim edildi. SİPER Blok-1 Ekim 2024’te envantere girmişti. 2019’da teslim alınan S-400 sistemi ise Türk hava savunma ağına entegre edilmiş değil.
Azerbaycan’ın hava savunma envanteri ise farklı tedarikçilerden gelen sistemlerin bir arada kullanıldığı bir yapıya sahip. 2025 Zafer Geçidi’nde Rus S-300PMU2, Buk-MB ve Tor-M2 sistemlerinin yanında İsrail menşeli Barak-8 ve ilk kez Çin yapımı HQ-9BE sergilendi; HQ-9’un satışı iki taraftan da resmî olarak açıklanmadı. 2023’te raporlanan Barak MX alımının teslimatı ise teyit edilmedi. Türk hava savunma sistemlerinden HİSAR ya da KORKUT’un Azerbaycan’a satıldığına dair doğrulanmış bir kayıt yok; ADEX 2026’da ASELSAN ile imzalanan ALP-100 radar belgesi ise kesin sözleşme değil, mutabakat niteliğinde.
| Sistem | Türkiye | Azerbaycan |
|---|---|---|
| Uzun/orta menzil | SİPER Blok-1 (envantere giriş Ekim 2024); S-400 teslim alındı, entegre değil | S-300PMU2, Barak-8, HQ-9BE (2025 geçidi; satış açıklanmadı) |
| Orta/kısa menzil | HİSAR-A+, HİSAR-O+ | Buk-MB/MB2K, Tor-M2 |
| Namlulu / yakın savunma | KORKUT, GÜRZ, SUNGUR | Modernize ZSU-23-4 |
| Sipariş / plan | Çelik Kubbe: ilk 47 araç Ağustos 2025’te teslim | Barak MX (2023’te raporlandı; teslimat teyit edilmedi); ALP-100 radar mutabakatı |
Deniz kuvvetleri
Deniz kuvvetlerinde gemi sayısını yan yana koymak yanıltıcı olur, çünkü iki ülkenin coğrafyası tamamen farklı. Türkiye üç denize kıyısı olan, Karadeniz, Ege ve Akdeniz’de görev yapan bir donanma işletiyor. Azerbaycan’ın donanması ise kapalı bir iç deniz olan Hazar’da görev yapıyor ve görev tanımı kıyı savunması ile deniz güvenliği üzerine kurulu.
Türk Deniz Kuvvetleri’nde ikincil kaynaklara göre yaklaşık 16 fırkateyn ve 9 korvet bulunuyor. İstif sınıfının ilk gemisi TCG İstanbul Ocak 2024’te hizmete girdi; amfibi hücum gemisi TCG Anadolu 2023’ten bu yana görevde. Denizaltı filosunda yeni Reis sınıfının ilk iki gemisi, TCG Piri Reis ve TCG Hızırreis, hizmete girdi; Hisar sınıfı açık deniz karakol gemisi TCG Koçhisar da Haziran 2026’da teslim edildi.
Azerbaycan Deniz Kuvvetleri’nin en büyük su üstü gemisi, modernize edilmiş eski Sovyet yapımı Petya II sınıfı hafif fırkateyn G121 Qusar; filonun geri kalanı karakol gemileri, mayın gemileri ve çıkarma araçlarından oluşuyor. Ülkenin konvansiyonel denizaltısı yok. Azerbaycan Devlet Sınır Hizmeti’ne bağlı sahil güvenlik unsurlarında ise İsrail ortaklığıyla yerel olarak inşa edilen Shaldag Mk V ve Sa’ar 62 tipi gemiler bulunuyor. ADEX 2026’da ROKETSAN ile imzalanan BARBAROS kıyı savunma sistemi sözleşmesi, ATMACA ve ÇAKIR füzeleriyle Azerbaycan’ın Hazar’daki kıyı savunmasını güçlendirmeyi hedefliyor; sistemin ilk ihracat müşterisi Azerbaycan.
| Deniz unsuru | Türkiye | Azerbaycan (Hazar) |
|---|---|---|
| Fırkateyn | ≈16 (Barbaros, Gabya, Yavuz, İstif sınıfı TCG İstanbul) | 1 (eski Petya II, G121 Qusar) |
| Korvet / açık deniz karakol | ≈9 korvet (Ada sınıfı dahil); Hisar sınıfı TCG Koçhisar (Haziran 2026) | Karakol gemi ve botları |
| Amfibi | TCG Anadolu (L-400) ve çıkarma gemileri | Çıkarma araçları |
| Denizaltı | ≈12–14; Reis sınıfı TCG Piri Reis ve TCG Hızırreis hizmette | Konvansiyonel denizaltı yok |
| Sahil güvenlik | Sahil Güvenlik Komutanlığı (İçişleri Bakanlığı) | Devlet Sınır Hizmeti: Shaldag Mk V ve Sa’ar 62 tipi |
Savunma sanayii
Savunma sanayii, iki ülke arasındaki en büyük yapısal farkın görüldüğü alan. SSB’nin 2025 faaliyet raporuna göre Türkiye’de savunma ve havacılık sektöründe 3.500’ü aşkın firma, 1.400’ü aşkın proje ve yaklaşık 100 bin doğrudan çalışan bulunuyor; sektör cirosu 20 milyar doları geçti. SIPRI’nin Aralık 2025’te yayımladığı dünyanın en büyük 100 savunma şirketi listesinde ASELSAN, TUSAŞ, Baykar, ROKETSAN ve MKE olmak üzere beş Türk şirketi yer alıyor. Türkiye 2025’te 10,05 milyar dolarlık savunma ve havacılık ihracatı gerçekleştirdi; TİM verilerine göre 2026’nın ilk dokuz ayında bu rakam 6,93 milyar dolara ulaştı.
Azerbaycan’da sektör, 2005’te kurulan Savunma Sanayii Bakanlığı etrafında örgütlenmiş durumda. Bakanlık mühimmattan hafif silaha, zırhlı araç bileşenlerinden İHA’lara kadar geniş bir ürün yelpazesi beyan ediyor; ancak üretim hacmi ve ihracat değeri resmî olarak açıklanmıyor. Ülkenin üretim stratejisi büyük ölçüde ortak girişimlere dayanıyor: İsrail ile Orbiter üretimi, Çek CSG ile 2027’den itibaren obüs üretimini hedefleyen ikinci ortak girişim ve Baykar’ın Sumgayıt’taki İHA tesisi bunun örnekleri.
Bu farkı okurken savunma sanayii üretim kapasitesi ile ordunun mevcut envanterini birbirinden ayırmak gerekiyor. Türkiye’nin ürettiği her sistem kendi ordusunda bulunmayabileceği gibi, Azerbaycan’ın envanterindeki sistemlerin önemli bir kısmı da ithalat ya da ortak üretim yoluyla geliyor. Azerbaycan’ın tedarik profilinin ayrıntıları için Azerbaycan savunma sanayii dosyamıza bakabilirsiniz.
| Gösterge | Türkiye | Azerbaycan |
|---|---|---|
| Kurumsal yapı | SSB; 3.500+ firma, 1.400+ proje, ≈100 bin çalışan | Savunma Sanayii Bakanlığı ve bağlı kuruluşlar |
| Küresel listeler | SIPRI Top 100’de 5 firma: ASELSAN, TUSAŞ, Baykar, ROKETSAN, MKE | Listede şirket yok |
| Havacılık | KAAN, HÜRJET, HÜRKUŞ, T129, GÖKBEY, SİHA ailesi | Baykar Azerbaycan LLC (Sumgayıt) İHA üretimi; Orbiter ortak üretimi |
| Kara ve mühimmat | ALTAY, FIRTINA, KİRPİ, MKE mühimmat hatları | Yerli mühimmat ve hafif silah üretimi; CSG ile obüs ortak girişimi (2027’den itibaren) |
| Deniz | MİLGEM, İstif, Reis sınıfı, TCG Anadolu | Yerli savaş gemisi programı kamuya açık değil |
| İhracat | 2025: 10,05 milyar $ | Resmî değer yok; “30’dan fazla ülke” söylemi |
“İki Devlet, Bir Millet”: Savunma alanındaki iş birliği
İki ülke arasındaki askerî ilişkinin hukuki çerçevesi üç belgeye dayanıyor. 16 Ağustos 2010’da Bakü’de imzalanan Stratejik Ortaklık ve Karşılıklı Yardım Anlaşması, taraflardan birine saldırı hâlinde karşılıklı yardımı öngörüyor. 15 Haziran 2021’de Şuşa’da imzalanan Müttefiklik İlişkileri Hakkında Şuşa Beyannamesi bu çerçeveyi genişletti: üçüncü bir devletten gelecek tehdit ya da saldırı karşısında ortak istişare ve BM Şartı’na uygun karşılıklı yardım, silahlı kuvvetlerin yeniden yapılandırılması ve modernizasyonu için ortak çaba ile savunma sanayiinde ortak proje ve teknoloji paylaşımı. Beyanname Şubat 2022’de iki ülkenin parlamentolarında onaylandı. 22 Temmuz 2025’te İstanbul’da imzalanan Karşılıklı Askerî Güvenliğin Güçlendirilmesi Mutabakat Muhtırası ise Azerbaycan Milli Meclisi tarafından Aralık 2025’te onaylandı; TBMM’deki onay süreci 15 Ekim 2026 itibarıyla tamamlanmış görünmüyor.
Ortak tatbikatlar ilişkinin sahadaki karşılığı. Haziran 2025’te Nahçıvan’da Sarsılmaz Kardeşlik-2025 ve Mustafa Kemal Atatürk-2025 tatbikatları yapıldı; 2026’da Kars’ta Haydar Aliyev-2026, Nisan–Mayıs’ta Azerbaycan’da TurAz Kartalı-2026 hava tatbikatı ve Eylül sonunda Özbekistan’ın da katıldığı Birliğin Gücü-2026 düzenlendi. Azerbaycan birlikleri ayrıca Türkiye’nin ev sahipliğindeki EFES ve Anadolu Kartalı tatbikatlarına katılıyor. Eğitim tarafında Azerbaycan ordusunun “Türk modeline göre” yeniden yapılandırılması, 2022’de kurulan Milli Savunma Üniversitesi ve Türk modeline göre açılan komando kursları öne çıkıyor.
Savunma sanayii iş birliği son iki yılda üretim boyutuna taşındı. ADEX 2024’te Baykar, ROKETSAN ve ASELSAN bir dizi anlaşma imzaladı. ADEX 2026’da ise SSB Başkanı Haluk Görgün’ün açıklamasına göre değeri 500 milyon doları aşan bir paket imzalandı: 14 HÜRKUŞ-II eğitim uçağı, Baykar’ın MIZRAK dolanan mühimmatı ve ANTİDOT elektronik harp sistemi, ROKETSAN’ın BARBAROS kıyı savunma sistemi. ASELSAN’ın Nahçıvan’da güdüm kiti ve teknoloji transferine yönelik tesis planı ile ROKETSAN’ın Azerbaycan’daki AZROKSAN şirketinde 122 mm roket üretimi ise henüz plan aşamasında. Ayrıntılar için ADEX 2026 anlaşmaları haberimize ve Azerbaycan neden Türk savunma sistemlerini tercih ediyor? analizimize bakabilirsiniz.
Karşılaştırma tablosu: 20 kategori
Aşağıdaki tablo yukarıdaki bölümlerin özetidir. Farklı yıllara ait rakamlar aynı satırda yer aldığında yıl ayrıca belirtildi; kaynaklar arasında belirgin fark bulunan kalemlerde hangi kaynağın kullanıldığı yazıldı.
| Kategori | Türkiye | Azerbaycan | Veri yılı / kaynak |
|---|---|---|---|
| Nüfus | 86.092.168 | 10.262.351 | TR 2025 sonu (TÜİK); AZ 1 Ocak 2026 (Azerbaycan Devlet İstatistik Komitesi) |
| Askerî harcama (SIPRI) | 30,0 milyar $ · GSYH’nin %1,9’u | GSYH’nin %6,5’i (dolar karşılığı SIPRI özetinde yok) | 2025, SIPRI |
| Resmî bütçe kalemi | MSB: 822,9 milyar TL | Savunma + ulusal güvenlik: 8,72 milyar manat (≈5,1 milyar $) | 2026 bütçeleri; kapsamlar farklı (TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu, APA) |
| Aktif asker | ≈494.500 (NATO) / ≈481.000 (IISS) | ≈68.200 (IISS) | 2025–2026; NATO, IISS, IISS |
| Paramiliter | ≈150.000+ (Jandarma, Sahil Güvenlik; IISS) | ≈15.000 (Sınır Hizmeti, İç Birlikler; IISS) | IISS; tanımlar farklı |
| Yedek | ≈379.000 | ≈300.000 | IISS (ikincil aktarım) |
| Ana muharebe tankı | ≈2.200–2.300 | ≈547 | IISS özetleri; GFP AZ için 1.354 veriyor (Global Firepower 2026) |
| Zırhlı muharebe aracı / ZPT | Toplam doğrulanamadı (ACV-15, KİRPİ, VURAN, KAPLAN, PARS) | 333 ZMA + 506 ZPT | IISS 2026 (AZ) |
| Topçu (tüm türler) | Toplam doğrulanamadı (T-155 FIRTINA) | ≈1.345 | IISS 2026 (AZ) |
| ÇNRA | Adet açıklanmadı (T-122, T-300, TRG-230, TAYFUN) | Adet açıklanmadı (Smerch, Polonez, T-300, PULS vb.) | Sistem listesi: Azerbaycan Cumhurbaşkanlığı |
| Savaş uçağı | 238 F-16 (153 muharip + 85 eğitim kodlu) + F-4E 2020 | MiG-29, Su-25; 5 JF-17C resmî geçitte (40 sipariş) | FlightGlobal; Janes |
| Nakliye uçağı | 10 A400M + C-130, C-160, CN-235 | Il-76, C-27J (adet açıklanmadı) | FlightGlobal; Azerbaycan Cumhurbaşkanlığı |
| Taarruz helikopteri | T129 ATAK, AH-1W (güncel adet açıklanmadı) | Mi-24/Mi-35M (adet doğrulanamadı) | Resmî adet yok |
| İHA/SİHA | TB2, AKINCI, ANKA, AKSUNGUR, TB3 (adet açıklanmadı) | TB2, AKINCI, Hermes 450, Orbiter, Harop, SkyStriker (adet açıklanmadı) | Azerbaycan Cumhurbaşkanlığı |
| Hava savunma | HİSAR-A+/O+, SİPER Blok-1, KORKUT (Çelik Kubbe) | S-300PMU2, Barak-8, Buk-MB, Tor-M2, HQ-9BE (geçitte) | SSB; Azerbaycan Cumhurbaşkanlığı |
| Donanma (ana su üstü) | ≈16 fırkateyn, ≈9 korvet, TCG Anadolu | 1 eski Petya II hafif fırkateyn (Hazar), karakol ve mayın gemileri | İkincil sınıf sayımları; resmî toplam yok |
| Denizaltı | ≈12–14 (Reis sınıfından 2’si hizmette) | Konvansiyonel denizaltı yok (cüce araçlar) | Naval News |
| Askerî/çift kullanımlı uydu | GÖKTÜRK-1, GÖKTÜRK-2, İMECE | Askerî uydu yok; Azersky-2 üretimde | AA; Azercosmos |
| Savunma sanayii | 3.500+ firma, 1.400+ proje, 20 milyar $+ ciro | Savunma Sanayii Bakanlığı; Baykar Sumgayıt tesisi | SSB; Report.az |
| Savunma ihracatı | 10,05 milyar $ (2025); 6,93 milyar $ (Oca–Eyl 2026) | Değer açıklanmadı | AA; TİM verileri |
| Uluslararası çerçeve | NATO üyesi (1952) | NATO dışı; Türkiye ile Şuşa Beyannamesi | Azerbaycan Cumhurbaşkanlığı |
Son doğrulama: 15 Ekim 2026. “Açıklanmadı” ifadesi, ilgili rakamın resmî ya da güvenilir açık kaynakta bulunmadığını belirtir; tahmin yapılmamıştır.
Metodoloji ve veri belirsizlikleri
Karşılaştırmanın en zayıf halkası envanter adetleri. IISS Military Balance 2026 ücretli bir yayın olduğu için Türkiye değerleri basın özetlerinden, Azerbaycan değerleri ise IISS’e atıf yapan açık kaynaklar üzerinden aktarıldı; yayın öncesinde kitabın kendisiyle karşılaştırılması önerilir. Global Firepower ile IISS arasındaki farklar özellikle Azerbaycan’da büyük: tank sayısında 547’ye karşı 1.354, aktif askerde 68 bine karşı 128 bin. Bu dosyada IISS esas alındı, çünkü yöntemini açıklayan ve yalnızca silahlı kuvvetleri sayan kaynak o.
Bütçeler de doğrudan karşılaştırılamıyor: Türkiye’nin MSB bütçesi lira cinsinden ve yalnızca bakanlığı kapsıyor; Azerbaycan’ın bütçe kalemi ise ulusal güvenlik ve sınır hizmetini de içeriyor. Bu yüzden iki ülkeyi aynı tanımla karşılaştırmak için SIPRI’nin oranları kullanıldı. Sipariş edilmiş ama teslim edilmemiş sistemler (Eurofighter, JF-17’lerin kalanı, HÜRKUŞ-II, BARBAROS) mevcut envantere eklenmedi.
Sık sorulan sorular
Azerbaycan ordusu kaç kişi?
IISS Military Balance 2026’ya göre Azerbaycan Silahlı Kuvvetleri’nin aktif mevcudu yaklaşık 68.200; ayrıca yaklaşık 15 bin paramiliter ve 300 bin yedek personel bulunuyor. Global Firepower’ın 128 bin rakamı daha geniş bir tanıma dayanıyor.
Türkiye’nin kaç savaş uçağı var?
FlightGlobal’ın 2026 rehberine göre Türk Hava Kuvvetleri’nde 238 F-16 bulunuyor (153 muharip, 85 eğitim kodlu); F-4E 2020’ler de hizmette. Sipariş edilen Eurofighter’lar henüz envantere girmedi.
Azerbaycan’ın kaç savaş uçağı var?
Azerbaycan’ın envanterinde MiG-29 ve Su-25’ler bulunuyor; Pakistan’dan sipariş edilen 40 JF-17C’nin beşi Kasım 2025’te resmî geçitte sergilendi. Toplam muharip uçak sayısı resmî olarak açıklanmadı.
Türkiye ve Azerbaycan’ın savunma bütçesi ne kadar?
SIPRI’ye göre Türkiye 2025’te 30,0 milyar dolar (GSYH’nin %1,9’u) harcadı. Azerbaycan’ın askerî harcaması GSYH’nin %6,5’i; 2026 bütçesinde savunma ve ulusal güvenlik kalemleri yaklaşık 5,1 milyar dolar.
Azerbaycan hangi Türk silahlarını kullanıyor?
Doğrulanmış olanlar Bayraktar TB2 ve AKINCI, T-300 KASIRGA ile TRG-300/TRLG-230 roket sistemleri. ADEX 2026’da HÜRKUŞ-II, BARBAROS, MIZRAK ve ANTİDOT için sözleşme imzalandı; bunlar henüz teslim edilmedi.
Şuşa Beyannamesi nedir?
15 Haziran 2021’de imzalanan, Türkiye ile Azerbaycan arasındaki ilişkiyi müttefiklik düzeyine taşıyan belge. Saldırı hâlinde karşılıklı yardımı, orduların modernizasyonunu ve savunma sanayiinde ortak üretimi kapsıyor.
İlgili sayfalar
Kaynakça
- TÜİK, Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi 2025 (AA aracılığıyla)
- Azerbaycan Devlet İstatistik Komitesi, 1 Ocak 2026 nüfusu (Report.az)
- NATO, Defence Expenditure of NATO Countries (2014-2025)
- SIPRI, Trends in World Military Expenditure 2025 (Nisan 2026)
- TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu, MSB 2026 bütçe görüşmesi tutanağı
- APA, Azerbaycan 2026 bütçesinde savunma ve ulusal güvenlik
- IISS, The Military Balance 2026 (Azerbaycan bölümü; Wikipedia’daki IISS alıntısı üzerinden)
- IISS, The Military Balance 2026 (Türkiye; ikincil basın özeti)
- Global Firepower 2026, Türkiye (yardımcı kaynak)
- Global Firepower 2026, Azerbaycan (yardımcı kaynak)
- SSB, 2025 Yılı Faaliyet Raporu
- AA, Savunma ve havacılık ihracatı 10 milyar dolar eşiğini aştı
- TİM verileri, savunma ve havacılık ihracatı Ocak–Eylül 2026 (RayHaber)
- SIPRI Top 100 Arms-Producing Companies 2024 (Aralık 2025)
- FlightGlobal, 2026 World Air Forces Directory
- FlightGlobal, Turkey completes its A400M fleet with 10th delivery (2022)
- Defense News, Turkey–UK Eurofighter training and support deal (25 Mart 2026)
- Turkish Minute, ABD: S-400 varken F-35 teslim edilemez (23 Temmuz 2026)
- The Defense Post, TAYFUN deliveries (29 Haziran 2026)
- Naval News, Turkish Navy receives new submarine, landing ship and USV (Aralık 2025)
- Naval News, TCG Koçhisar teslimi (Haziran 2026)
- Naval News, Steadfast Dart 2026’da TCG Anadolu ve TB3 (Şubat 2026)
- TÜBİTAK UZAY, İMECE
- AA, GÖKTÜRK-1 fırlatıldı (2016)
- BMC basın bülteni, KİRPİ ailesi
- AA, MSB’den EFES-2026 tatbikatı paylaşımı
- Azerbaycan Cumhurbaşkanlığı, 8 Kasım 2025 Zafer Geçidi teçhizat listesi
- Janes, Azerbaijan inducts JF-17 fighters from Pakistan
- Defence Industry Europe, Azerbaycan’ın 40 JF-17 anlaşması (Haziran 2025)
- Azerbaycan Cumhurbaşkanlığı, AKINCI’nın hizmete girişi (9 Şubat 2024)
- Azerbaycan Cumhurbaşkanlığı, Aliyev’in TB2 açıklaması (Ekim 2020)
- The Defense Post, Azerbaycan geçidinde HQ-9 (Kasım 2025)
- Globes, Azerbaycan’ın Barak MX alımı (2023)
- Eurasianet, Azerbaycan Sahil Güvenlik gemileri
- Azercosmos, Azersky-2 programı
- APA, T-300 KASIRGA teslimatları tamamlandı (2016)
- CSG basın bülteni, Azerbaycan’da ikinci ortak girişim (30 Eylül 2026)
- Azerbaycan Cumhurbaşkanlığı, Şuşa Beyannamesi metni
- AA, Şuşa Beyannamesi Resmî Gazete’de
- AA, Karşılıklı Askerî Güvenliğin Güçlendirilmesi Mutabakat Muhtırası (22 Temmuz 2025)
- AA, Milli Meclis muhtırayı onayladı (Aralık 2025)
- Azerbaycan Savunma Bakanlığı, Sarsılmaz Kardeşlik-2025 ve Mustafa Kemal Atatürk-2025
- AZERTAC, TurAz Kartalı-2026
- AA, Birliğin Gücü-2026 tatbikatı başladı
- AA, Azerbaycan’a 14 HÜRKUŞ-II tedariki için sözleşme
- Janes, ADEX 2026: Roketsan coastal defence contract
- TRT World, ADEX 2026’da Türk savunma anlaşmaları
- AA, Türk savunma şirketleri Azerbaycan’da anlaşmalar imzaladı (ADEX 2024)
- Report.az, Baykar Azerbaycan’da yerel üretime başladı (Ekim 2025)
- AZERTAC, 2010 Stratejik Ortaklık ve Karşılıklı Yardım Anlaşması
- Beyaz Saray, Azerbaycan–Ermenistan ortak deklarasyonu (8 Ağustos 2025)
Son doğrulama: 15 Ekim 2026. Erişim tarihi tüm kaynaklar için 15 Ekim 2026. Global Firepower yardımcı kaynak olarak kullanılmış, tek başına kesin veri kabul edilmemiştir.
