ROKETSAN Hangi Kuruma Bağlı? Kimin Kurumu Olduğu

ROKETSAN, çoğunluk hissesini (%55) elinde tutan Türk Silahlı Kuvvetlerini Güçlendirme Vakfı (TSKGV)‘ne bağlı bir kuruluştur; resmî tanımıyla bir TSKGV kuruluşudur. Şirket, Savunma Sanayii Başkanlığı (SSB) ve Millî Savunma Bakanlığı (MSB) ile düzenleyici ve müşteri ilişkisi içindedir, ancak mülkiyet olarak bu kurumlara değil TSKGV’ye aittir.

TSKGV

Bağlı olduğu vakıf

1988

Kuruluş

Kamu

Ağırlıklı ortaklık

Hayır

Borsada işlem

ROKETSAN — Kurumsal Aidiyet Künyesi
Tam unvan	ROKETSAN Roket Sanayii ve Ticaret A.Ş.
Bağlı olduğu kurum	Türk Silahlı Kuvvetlerini Güçlendirme Vakfı (TSKGV)
Kuruluş	14 Haziran 1988, Ankara
Merkez	Ankara (Elmadağ; Lalahan, Kırıkkale)
Genel Müdür	Murat İkinci
Düzenleyici / müşteri	Savunma Sanayii Başkanlığı (SSB), Millî Savunma Bakanlığı (MSB)
Şirket türü	Anonim şirket — borsada işlem görmez
Çalışan	~5.000 (~2.000’i Ar-Ge)

ROKETSAN hangi kuruma bağlı?

ROKETSAN’ın kurumsal olarak bağlı olduğu yapı Türk Silahlı Kuvvetlerini Güçlendirme Vakfı (TSKGV)‘dir. Şirket hisselerinin %55’i bu vakfa aittir ve bu çoğunluk payı sayesinde ROKETSAN, resmî belgelerde ve şirketin kendi tanıtımlarında bir TSKGV kuruluşu olarak anılır. Yani “ROKETSAN hangi kurumun?” sorusunun kısa yanıtı: TSKGV’nin.

Bu noktada sık karışan bir ayrım vardır. ROKETSAN, bir bakanlığa bağlı devlet dairesi ya da bir kamu iktisadi teşebbüsü değildir; hukuken bir anonim şirkettir. Ancak çoğunluk hissesi bir kamu vakfında olduğu için pratikte kamu kontrolünde, devlet bağlantılı bir kuruluştur. Sermayesi belirli kamu kurumları ile bir kamu vakfı arasında paylaşıldığından, sıradan yatırımcıların açık piyasadan ROKETSAN hissesi alması mümkün değildir.

ROKETSAN’ın hangi kuruma bağlı olduğunu bilmek, şirketin kimliğini anlamanın anahtarıdır. Bir füze üreticisinin hangi kuruma bağlı olduğu; kararlarının kimin önceliğine göre alındığını, gelirinin nereye yönlendirildiğini ve şirketin stratejik yönelimini belirler. ROKETSAN’da bu bağ, kâr dağıtımını önceliklendiren özel bir holdinge değil, savunma sanayiini güçlendirmek amacıyla kurulmuş bir kamu vakfına uzanır.

Şirket, 14 Haziran 1988’de Ankara’da, Savunma Sanayii İcra Komitesi kararıyla kurulmuştur. Kuruluşundan bu yana ortaklık yapısının merkezinde TSKGV yer almış; ROKETSAN, Türkiye’nin roket ve füze alanındaki millî kabiliyetini geliştirmek amacıyla kamu iradesiyle şekillendirilmiştir. Bu nedenle şirketin bağlı olduğu kurumun bir vakıf olması tesadüf değil, bilinçli bir tercihtir: çoğunluk payının kâr amacı gütmeyen bir vakıfta bulunması, elde edilen kazancın büyük ölçüde savunma sanayiine yeniden yatırılmasına imkân tanır.

Kısacası ROKETSAN, mülkiyet ve kurumsal aidiyet bakımından TSKGV’ye bağlıdır. Ancak günlük faaliyetlerinde SSB ve MSB gibi kurumlarla yoğun bir ilişki içindedir. Bu ikisini karıştırmamak gerekir: TSKGV sahip ve kurucudur; SSB ise düzenleyici ve ana müşteridir.

ROKETSAN A.Ş., çoğunluk hissesi Türk Silahlı Kuvvetlerini Güçlendirme Vakfı (TSKGV)'nde olan bir TSKGV kuruluşudur. — ROKETSAN A.Ş., çoğunluk hissesi Türk Silahlı Kuvvetlerini Güçlendirme Vakfı (TSKGV)’nde olan bir TSKGV kuruluşudur.

TSKGV ve savunma sanayii kurumları

Türk Silahlı Kuvvetlerini Güçlendirme Vakfı (TSKGV), Türk Silahlı Kuvvetleri’nin savunma kabiliyetini güçlendirmek ve millî savunma sanayiinin gelişimine katkı sağlamak amacıyla kurulmuş bir kamu vakfıdır. Vakıf, doğrudan silah üretmez; bunun yerine Türkiye’nin en büyük savunma sanayii şirketlerinde önemli hisselere sahip bir çatı kuruluş gibi çalışır.

TSKGV, ROKETSAN’ın yanı sıra ASELSAN, HAVELSAN ve ASPİLSAN gibi birçok stratejik savunma şirketinin de ortağıdır. Bu yapı sayesinde savunma sanayiinden elde edilen kazanç, yeniden bu alandaki şirketlerin ve teknolojilerin geliştirilmesine yönlendirilir. Bir anlamda TSKGV, Türkiye’nin savunma sanayiindeki kamu iradesini temsil eden ve bu şirketlerin sahipliğini bir arada tutan temel kurumdur.

ROKETSAN’ın bir TSKGV kuruluşu olması, onu aynı çatı altındaki diğer şirketlerle akraba kılar. ROKETSAN ile ASELSAN’ın ortaklık yapılarının iç içe geçmesi bu akrabalığın somut yansımasıdır; iki şirket hem aynı vakfa bağlıdır hem de birbirinin ortağıdır. Bu, Türkiye’nin savunma sanayiinde firmaların rakip adacıklar yerine birbirini besleyen bir ekosistem olarak örgütlenmesinin tipik bir örneğidir.

Vakıf modelinin bir diğer önemli yönü, sahipliğin süreklilik ve öngörülebilirlik sağlamasıdır. Hisselerin çoğunluğu borsa dalgalanmalarına açık olmayan bir kamu vakfında bulunduğu için ROKETSAN, uzun vadeli araştırma-geliştirme ve tesis yatırımlarını istikrarlı biçimde planlayabilir. Şirketin on yıllar boyunca sürdürdüğü yoğun Ar-Ge faaliyeti ve yeni üretim tesisleri, kısmen bu istikrarlı kurumsal aidiyetin sağladığı öngörülebilirliğe dayanır.

Aşağıdaki tablo, ROKETSAN’ın hangi kurumlara ne oranda bağlı olduğunu özetler:

ROKETSAN’ın bağlı olduğu kurumlar (hisse yapısı)

Ortak / Bağlı kurum	Pay
Türk Silahlı Kuvvetlerini Güçlendirme Vakfı (TSKGV)	%55
ASELSAN	%15
MKE (Makina ve Kimya Endüstrisi)	%15
VakıfBank	%10
Diğer	%5

ROKETSAN'ın Elmadağ (Ankara) yerleşkesi şirketin ana üretim ve test merkezidir. — ROKETSAN’ın Elmadağ (Ankara) yerleşkesi şirketin ana üretim ve test merkezidir.

SSB ve MSB ile ilişkisi

ROKETSAN’ın kurumsal aidiyeti TSKGV’de olsa da, günlük iş yaşamında en çok muhatap olduğu kurumlar Savunma Sanayii Başkanlığı (SSB) ve Millî Savunma Bakanlığı (MSB)‘dır. Bu ilişkiyi doğru anlamak, ROKETSAN’ın hangi kuruma bağlı olduğu sorusundaki en yaygın karışıklığı da giderir.

SSB, Türkiye’nin savunma tedarik süreçlerini yöneten ve savunma sanayii projelerini yürüten devlet kurumudur. ROKETSAN’ın geliştirdiği füze ve roket sistemlerinin büyük bölümü SSB’nin açtığı programlar ve verdiği sözleşmeler kapsamında üretilir. Bu nedenle SSB, ROKETSAN için hem düzenleyici otorite hem de ana müşteri konumundadır. Ancak SSB, ROKETSAN’ın sahibi değildir; şirketin hisseleri SSB’de değil TSKGV’dedir.

MSB ise Türk Silahlı Kuvvetleri’nin ihtiyaçlarını belirleyen ve nihai kullanıcı tarafını temsil eden bakanlıktır. ROKETSAN’ın ürettiği sistemler nihayetinde MSB’ye bağlı kuvvetlerin envanterine girer. Yani ROKETSAN, MSB ile de tedarikçi-kullanıcı ilişkisi içindedir, ancak yine mülkiyet anlamında MSB’ye bağlı değildir.

Bu üçlü yapıyı sadeleştirmek gerekirse: TSKGV sahip ve kurucudur (mülkiyet); SSB düzenleyici ve ana müşteridir (sözleşme ve tedarik); MSB nihai kullanıcı tarafını temsil eder (ihtiyaç ve kullanım). “ROKETSAN SSB’ye mi bağlı?” sorusunun teknik yanıtı, mülkiyet açısından hayırdır; ancak faaliyetleri büyük ölçüde SSB ile şekillenir. Bu ayrım, şirketin hem özerk bir anonim şirket gibi çalışabilmesini hem de millî savunma önceliklerine bağlı kalmasını mümkün kılar.

ASELSAN ve MKE ortaklığının anlamı

ROKETSAN’ın ortakları arasında iki büyük savunma sanayii kuruluşunun, ASELSAN ve MKE (Makina ve Kimya Endüstrisi)‘nin yer alması, şirketin kurumsal aidiyetine ayrı bir boyut ekler. Her ikisi de ROKETSAN hisselerinin %15’ine sahiptir ve birlikte toplam %30’luk önemli bir pay oluşturur.

Bu ortaklığın anlamı, ROKETSAN’ın Türk savunma sanayiinde yalnız bir ada olmadığıdır. ASELSAN, elektronik ve elektro-optik sistemlerde; MKE ise mühimmat, silah ve patlayıcı teknolojilerinde Türkiye’nin köklü kuruluşlarıdır. ROKETSAN’ın füze ve roket sistemleri, çoğu zaman ASELSAN’ın güdüm ve sensör teknolojileriyle ve MKE’nin mühimmat kabiliyetleriyle tamamlanır. Ortaklık yapısı, bu doğal teknoloji iş birliğini kurumsal bir bağa dönüştürür.

ASELSAN’ın da tıpkı ROKETSAN gibi bir TSKGV kuruluşu olması, iki şirket arasındaki bağı daha da güçlendirir. Böylece hem sahiplik hem de ortaklık düzeyinde birbirine bağlı bir yapı ortaya çıkar. Bu çapraz ortaklıklar, Türkiye’nin savunma sanayiinde büyük şirketlerin birbirinin gelişimine katkı sağladığı, bilgi ve kabiliyetin ekosistem içinde dolaştığı bir modelin göstergesidir.

ASELSAN’ın Borsa İstanbul’da işlem görüyor olması zaman zaman “ROKETSAN da borsada mı?” sorusuna yol açar; ancak bir ortağın halka açık olması ROKETSAN’ı halka açık yapmaz. ROKETSAN’ın kendisi borsada işlem görmez ve halka arz edilmiş bir hissesi bulunmamaktadır.

Özetle ROKETSAN, çoğunluk hissesiyle TSKGV’ye bağlı; ASELSAN ve MKE ortaklığıyla Türk savunma sanayiinin diğer amiral gemilerine kurumsal olarak bağlanmış; SSB ve MSB ile düzenleyici ve müşteri ilişkisi içinde çalışan bir kuruluştur. Kurumsal aidiyeti tek bir kurumda değil, kamu ağırlıklı bir yapının içinde tanımlanır.

DOĞRULUK NOTU

ROKETSAN’ın kurumsal aidiyeti ve ortaklık oranları resmî ve açık kaynaklara dayanır. Şirket borsada işlem görmediğinden ayrıntılı ve denetlenmiş sermaye verileri kamuya açık değildir; resmî olarak açıklanmayan detaylar bu şekilde belirtilmiştir.

Sık Sorulan Sorular

ROKETSAN hangi kuruma bağlı?

ROKETSAN, hisselerinin %55’ini elinde tutan Türk Silahlı Kuvvetlerini Güçlendirme Vakfı (TSKGV)’ne bağlıdır ve resmî olarak bir TSKGV kuruluşudur. Kurumsal aidiyeti bu vakfa dayanır.

TSKGV nedir?

Türk Silahlı Kuvvetlerini Güçlendirme Vakfı, Türk Silahlı Kuvvetleri’nin gücünü ve millî savunma sanayiini desteklemek için kurulmuş bir kamu vakfıdır. ROKETSAN, ASELSAN, HAVELSAN ve ASPİLSAN gibi stratejik savunma şirketlerinde hisse sahibidir.

ROKETSAN SSB’ye mi bağlı?

Mülkiyet olarak hayır. Savunma Sanayii Başkanlığı (SSB), ROKETSAN için düzenleyici otorite ve ana müşteri konumundadır; şirketin projelerini sözleşmelerle yürütür. Ancak ROKETSAN’ın hisseleri SSB’de değil TSKGV’dedir.

ROKETSAN’ın Millî Savunma Bakanlığı (MSB) ile ilişkisi nedir?

ROKETSAN, ürettiği sistemleri nihayetinde Türk Silahlı Kuvvetleri’nin envanterine sunar; bu nedenle MSB ile tedarikçi-kullanıcı ilişkisi içindedir. Ancak mülkiyet açısından MSB’ye bağlı değildir.

ASELSAN ve MKE’nin ROKETSAN’daki rolü nedir?

ASELSAN ve MKE’nin her biri ROKETSAN hisselerinin %15’ine sahiptir. ASELSAN aynı zamanda bir TSKGV kuruluşudur; bu ortaklık, ROKETSAN’ı Türk savunma sanayiinin diğer büyük kuruluşlarına kurumsal olarak bağlar.

ROKETSAN özel bir şirket mi?

ROKETSAN hukuken bir anonim şirkettir, ancak çoğunluk hissesi bir kamu vakfında (TSKGV) olduğu için pratikte kamu kontrolünde, devlet bağlantılı bir kuruluş olarak değerlendirilir. Borsada işlem görmez, halka açık değildir.